Chống biến đổi khí hậu: Chậm nhưng chắc

Phan Quân
Tiến trình thực hiện các mục tiêu về chống biến đổi khí hậu vẫn còn chậm, song đã đạt được một số kết quả thực chất.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
(11.28) COP28 tại Dubai sẽ đánh giá quá trình thực hiện cam kết về chống biến đổi khí hậu của các quốc gia tham gia Công ước khung. (Nguồn: Shutterstock)
COP28 tại Dubai sẽ đánh giá quá trình thực hiện cam kết về chống biến đổi khí hậu của các quốc gia tham gia Công ước khung. (Nguồn: Shutterstock)

Với không ít người, thỏa thuận tại Hội nghị Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP25) tại Paris có thể chưa đạt được những gì họ muốn. Nó không mang tính ràng buộc hay chưa thể kết thúc kỷ nguyên sử dụng năng lượng hóa thạch. Tuy nhiên, thỏa thuận đó đã đặt ra một số quy tắc cho những COP tiếp theo. Từ đó, COP28 tại Dubai, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) sẽ lần đầu tiên chứng kiến các quốc gia đánh giá về những gì họ đã làm được và chưa làm được, cùng nhau hướng tới mục tiêu cuối cùng.

Tin liên quan
Từ Thượng đỉnh Trái đất đến COP28 Từ Thượng đỉnh Trái đất đến COP28

Cột mốc tích cực…

Xét trên một số khía cạnh, kết quả của nỗ lực chống biến đổi khí hậu toàn cầu là tích cực hơn so với dự đoán của nhiều người. Tại thời điểm COP25, các chuyên gia đã dự báo tới năm 2100, Trái đất có thể nóng lên tới 3 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp nếu các nước không thay đổi chính sách.

Với chính sách hiện hành, tính toán cho thấy sự nóng lên toàn cầu sẽ dao động ở mức 2,5-2,9 độ C. Đây vẫn là con số đáng ngại và đe dọa nghiêm trọng tới sự sống của hàng tỷ người. Đó là chưa kể tới những ẩn số trong quá trình thực hiện chính sách. Song bản thân thay đổi ấy cũng là một sự cải thiện rõ ràng so với trước đó.

Một phần không nhỏ trong bước tiến này đến từ nguồn năng lượng tái tạo rẻ và phổ biến hơn. Năm 2015, công suất năng lượng mặt trời trên toàn cầu chỉ là 230 GW. Năm 2022, con số này đã là 1050 GW. Các nước cũng đã xây dựng và triển khai chính sách tích cực hơn. Năm 2014, chỉ 12% khí thải CO2 liên quan tới sản xuất năng lượng được đặt dưới cơ chế định giá carbon, mức giá là 7 USD/tấn. Ngày nay, tỷ lệ này là 23%, với mức giá đã tăng gần 5 lần, 32 USD/tấn.

Năm 2015, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IAE) từng nhận định lượng phát thải CO2 sẽ tiếp tục tăng đến những năm 2040. Giờ đây, tổ chức tư vấn liên chính phủ này cho rằng hạng mục trên có thể đạt đỉnh trong vài năm tới. Sau đó, các nước cần giảm thật nhanh phát thải để hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 2 độ C. Phát thải là một phần của sự phát triển. Do đó, góp phần đảo ngược xu hướng này có thể được coi là khởi đầu thành công trên hành trình chống biến đổi khí hậu.

Dĩ nhiên, sẽ là sai lầm nếu cho rằng tất cả những tiến bộ này đến từ COP25 tại Paris. Tuy nhiên, quy trình do sự kiện này khởi xướng đã đặt ra những kỳ vọng mới, đưa khí hậu trở thành vấn đề các quốc gia cần phải thảo luận. Đồng thời, với việc đề cập nỗ lực giảm lượng khí thải CO2 phát ra và loại bỏ nó khỏi bầu khí quyển, COP25 đã đưa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (net-zero) tới đại chúng. Năm 2015, chỉ có một quốc gia có cam kết này. 8 năm sau, con số này đã là 101.

Trong lúc thế giới đang chứng kiến hiện tượng thời tiết ngày càng cực đoan, đơn cử như đợt nắng nóng bất thường giữa mùa Xuân ở Brazil tuần trước, COP là diễn đàn quan trọng, nơi các bên công bố ý tưởng mới và tìm kiếm thỏa thuận bên lề. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tạo động lực cho thỏa thuận về phát thải khí methane trước thềm COP. Hai nước cũng cam kết tăng gấp 3 lần sản lượng năng lượng tái tạo vào 2030, mục tiêu UAE mong muốn thúc đẩy tại COP28 năm nay.

(11.28) Mỹ và Trung Quốc mới đây đã đưa ra những cam kết quan trọng về chống biến đổi khí hậu, góp phần thúc đẩy thỏa thuận về phát thải methane - Ảnh: Đặc phái viên Tổng thống Mỹ về chống biến đổi khí hậu John Kerry bắt tay người đồng cấp Trung Quốc Giải Chấn Hoa trong cuộc gặp giữa tháng 11 tại Sunnylands, Mỹ. (Nguồn: Reuters)
Mới đây, Mỹ và Trung Quốc đưa ra cam kết quan trọng về chống biến đổi khí hậu, góp phần thúc đẩy thỏa thuận về phát thải methane. Trong ảnh: Đặc phái viên Tổng thống Mỹ về chống biến đổi khí hậu John Kerry và người đồng cấp Trung Quốc Giải Chấn Hoa trước cuộc gặp tại Bắc Kinh, Trung Quốc tháng 7/2023. (Nguồn: Reuters)

…trên hành trình dài

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là cơ chế COP đã một tay “cứu rỗi” thế giới.

Trước hết, thỏa thuận tại COP25 ở Paris đã tạo ra khuôn khổ phát triển năng lượng tái tạo, song lại không cung cấp nguồn vốn cần thiết cho quá trình đó. Theo BloombergNEF, tổ chức nghiên cứu năng lượng có trụ sở tại Mỹ, thế giới sẽ cần gấp đôi mức độ đầu tư để tăng gấp ba sản lượng năng lượng tái tạo cần thiết.

Phần lớn nguồn vốn ấy sẽ đến từ khu vực tư nhân, song động lực cho các khoản đầu tư đó sẽ xuất phát từ nhà nước. Chính phủ các quốc gia phải tái cấu trúc thị trường năng lượng, thúc đẩy phê duyệt giấy phép liên quan, nhanh chóng mở rộng mạng lưới điện và loại bỏ các chính sách ưu tiên năng lượng hóa thạch sót lại.

Ngay cả khi mọi thứ “thuận buồm xuôi gió”, biến đổi khí hậu cũng không vì thế mà sớm dừng lại. Nguyên nhân chính dẫn đến sự nóng lên toàn cầu là lượng CO2 tích tụ trong khí quyển. Chừng nào quá trình phát thải ròng còn đó, nhiệt độ sẽ tăng. Kể từ COP25, sự nóng lên toàn cầu đã đạt đến mức không thể ngó lơ được nữa. Những thay đổi về khí hậu mới đây là minh chứng cho điều đó: Các tháng 7, 8, 9 và 10 vừa qua đã liên tục phá vỡ kỷ lục về nhiệt độ trong nhiều năm nay.

Tốc độ thay đổi chóng mặt này sẽ không duy trì mãi. Tuy nhiên, cách duy nhất để ngăn chặn sự nóng lên toàn cầu trước khi đạt phát thải ròng bằng 0 là giảm lượng ánh nắng mặt trời mà Trái đất hấp thụ, thông qua đưa các “hạt” vào tầng bình lưu hoặc làm trắng đám mây trên đại dương. Ý tưởng về “địa kỹ thuật mặt trời” này khiến nhiều nhà khoa học, nhà hoạt động và giới hoạch định chính sách lo ngại. Một số nước lại nghĩ khác. Khi đó, thế giới cần thảo luận về vấn đề này ở cấp độ quốc tế, làm rõ giới hạn và tác động của sáng kiến trên.

Thế giới cũng cần trao đổi sâu hơn về các cơ chế loại bỏ CO2. Giống như “địa kỹ thuật mặt trời”, quá trình này cũng được nhiều người quan tâm, đặc biệt là các công ty dầu mỏ. Họ coi đây là lý do để có thể tiếp tục duy trì sản lượng của mình. Điều này có thể khiến cho quá trình chống biến đổi khí hậu trở nên khó khăn hơn. Trong bối cảnh đó, các nước cần rõ ràng về kế hoạch loại bỏ CO2 trong vòng tiếp theo của cơ chế Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), diễn ra năm 2025.

Xét cho cùng, chỉ mình COP là không đủ để thay đổi thế giới. Song diễn đàn này có thể góp phần định hình vấn đề, nội dung thảo luận, quy tắc để thúc đẩy quá trình ấy. Dù thế giới còn chặng đường dài trên hành trình chống biến đổi khí hậu, COP có thể tự hào vì những gì đã làm được cho Trái đất này.

Xét cho cùng, chỉ mình COP là không đủ để thay đổi thế giới. Song diễn đàn này có thể góp phần định hình vấn đề, nội dung thảo luận, quy tắc để thúc đẩy quá trình ấy. Dù thế giới còn chặng đường dài trên hành trình chống biến đổi khí hậu, COP có thể tự hào vì những gì đã làm được cho Trái đất này.
Hội nghị COP28: Bàn loại bỏ nhiên liệu hóa thạch tại chính quốc gia sản xuất dầu hàng đầu thế giới - cơ hội phá bỏ điều 'cấm kỵ'?

Hội nghị COP28: Bàn loại bỏ nhiên liệu hóa thạch tại chính quốc gia sản xuất dầu hàng đầu thế giới - cơ hội phá bỏ điều 'cấm kỵ'?

Năm 2023 thế giới không ngừng phá các kỷ lục về khí hậu, các quốc gia dễ bị tổn thương gặp hết thiên tai này ...

Giải pháp cho biến đổi khí hậu: ‘Bắt’ carbon phục vụ hành tinh xanh

Giải pháp cho biến đổi khí hậu: ‘Bắt’ carbon phục vụ hành tinh xanh

Thu giữ và lưu trữ carbon là công nghệ giúp giảm phát thải CO2, góp phần giới hạn mức tăng nhiệt độ trung bình toàn ...

Lũ lụt kéo dài tại Somalia và Kenya, số người thiệt mạng ngày một gia tăng

Lũ lụt kéo dài tại Somalia và Kenya, số người thiệt mạng ngày một gia tăng

Số người thiệt mạng vì lũ lụt do mưa lớn tại Somalia đã tăng lên 96 người.

Hội nghị COP28: Sẵn sàng đóng góp cao hơn vào nỗ lực chung toàn cầu

Hội nghị COP28: Sẵn sàng đóng góp cao hơn vào nỗ lực chung toàn cầu

Việt Nam mong muốn tại COP28, các quốc gia sẽ công bố kế hoạch thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) ...

Việt Nam - trung tâm đa dạng sinh học biển

Việt Nam - trung tâm đa dạng sinh học biển

Việt Nam là 1 trong 10 trung tâm đa dạng sinh học biển và chịu ảnh hưởng nặng nề của tình trạng nước biển dâng.

(theo The Economist)

Bài viết cùng chủ đề

Biến đổi khí hậu

Đọc thêm

Thư mừng Campuchia tổ chức thành công cuộc bầu cử Thượng viện nhiệm kỳ V

Thư mừng Campuchia tổ chức thành công cuộc bầu cử Thượng viện nhiệm kỳ V

Nhân dịp Campuchia tổ chức thành công bầu cử Thượng viện nhiệm kỳ V, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gửi thư mừng tới Chủ tịch Thượng viện Campuchia.
75 năm Tuyên ngôn Nhân quyền thế giới: Thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam

75 năm Tuyên ngôn Nhân quyền thế giới: Thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam

Việt Nam ngày càng hoàn thiện thể chế và thiết chế để hiện thực hóa các quyền con người trong sự nghiệp đổi mới đất nước.
Căng thẳng biên giới Ba Lan-Ukraine 'nóng rẫy', Kiev đổ lỗi ba nguyên nhân này, trong đó có yếu tố Nga

Căng thẳng biên giới Ba Lan-Ukraine 'nóng rẫy', Kiev đổ lỗi ba nguyên nhân này, trong đó có yếu tố Nga

Căng thẳng biên giới Ba Lan-Ukraine bị đẩy lên đỉnh điểm, Kiev nêu tên ba nguyên nhân phía sau cuộc khủng hoảng, đổ lỗi cho yếu tố Nga?
Lời chúc 27/2 - Lời chúc ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2/2024 hay và ý nghĩa nhất

Lời chúc 27/2 - Lời chúc ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2/2024 hay và ý nghĩa nhất

Lời chúc 27/2 hay và ý nghĩa dành tặng cho những người làm việc trong ngành y mà bạn yêu thương, kính trọng nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam.
XSMB 27/2, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ Ba ngày 27/2/2024. dự đoán XSMB 27/2/2024

XSMB 27/2, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ Ba ngày 27/2/2024. dự đoán XSMB 27/2/2024

XSMB 27/2 - Trực tiếp Kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay, thứ 3 ngày 27/2/2024. KQSXMB. SXMB 27/2. dự đoán XSMB 27/2/2024. xổ số hôm nay ...
XSMT 27/2, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Ba ngày 27/2/2024. SXMT 27/2/2024

XSMT 27/2, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Ba ngày 27/2/2024. SXMT 27/2/2024

XSMT 27/2 - Trực tiếp Kết quả xổ số miền Trung ngày 27 tháng 2 năm 2024. KQSXMT. SXMT 27/2. xổ số hôm nay 27/2. XSMT thứ 3. KQXSMT 27/2/2024
Thủ tướng Palestine cùng toàn bộ chính phủ từ chức

Thủ tướng Palestine cùng toàn bộ chính phủ từ chức

Thủ tướng Palestine Mohammad Shtayyeh đã đệ đơn từ chức của toàn bộ chính phủ lên Tổng thống Mahmoud Abbas.
Bầu cử Belarus : Công bố kết quả bầu cử Hạ viện, Tổng thống Lukashenko 'tuyên chiến' với phe đối lập

Bầu cử Belarus : Công bố kết quả bầu cử Hạ viện, Tổng thống Lukashenko 'tuyên chiến' với phe đối lập

Hạ viện mới của Belarus sẽ tổ chức cuộc họp đầu tiên vào nửa cuối tháng 3 để bầu chủ tịch, thành lập các ủy ban thường trực và các cơ quan khác.
Thủ tướng Israel: Chúng tôi vẫn sẽ tấn công Rafah dù có thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza hay không

Thủ tướng Israel: Chúng tôi vẫn sẽ tấn công Rafah dù có thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza hay không

Theo Thủ tướng Israel, việc tiến hành chiến dịch quân sự vào thành phố Rafah tại Dải Gaza sẽ khiến nước này tiến gần đến chiến thắng hoàn toàn.
Hàn Quốc: 'Bão' đình công càn quét, y tế chìm trong hỗn loạn, cơ quan quản lý thảm họa họp khẩn

Hàn Quốc: 'Bão' đình công càn quét, y tế chìm trong hỗn loạn, cơ quan quản lý thảm họa họp khẩn

Mối quan ngại về y tế tại Hàn Quốc đang gia tăng khi các ca phẫu thuật bị trì hoãn hoặc hủy bỏ do làn sóng đình công của bác sĩ nội trú.
Lãnh đạo CIA bí mật thăm Kiev

Lãnh đạo CIA bí mật thăm Kiev

Tờ New York Times cho biết Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) William Burns đã bí mật thăm Ukraine ngày 22/2.
Hai nước châu Âu triển khai thương vụ xe tăng Leopard 2A8, trị giá hơn 8 tỷ Euro

Hai nước châu Âu triển khai thương vụ xe tăng Leopard 2A8, trị giá hơn 8 tỷ Euro

Ủy ban Quốc phòng của Hạ viện Italy ngày 25/2 phê chuẩn việc mua hơn 130 xe tăng loại mới nhất của Đức là Leopard 2A8.
Anh - Nga trừng phạt lẫn nhau

Anh - Nga trừng phạt lẫn nhau

Chỉ trong hai ngày 22-23/2, Anh và Nga đã liên tiếp tung ra các biện pháp trừng phạt chống lại nhau, đẩy “cuộc chiến hỗn hợp” giữa Nga và phương Tây ngày càng khốc liệt.
Hai năm xung đột Nga-Ukraine: Đường nào tới hòa bình?

Hai năm xung đột Nga-Ukraine: Đường nào tới hòa bình?

Tại thời điểm xung đột lâm vào thế bế tắc, con đường trung gian hòa giải có thể tạo cơ hội đàm phán.
Chuyến thuyết khách 'khó nhằn' của Ngoại trưởng Blinken

Chuyến thuyết khách 'khó nhằn' của Ngoại trưởng Blinken

Trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông tiếp tục leo thang, liệu chuyến đi lần này của Ngoại trưởng Antony Blinken có giúp lò lửa Trung Đông hạ nhiệt?
Chuyến đi 'thừa kế' của Nhà vua Đan Mạch

Chuyến đi 'thừa kế' của Nhà vua Đan Mạch

Nhà Vua Frederik X của Đan Mạch có chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị Quốc vương kéo dài 3 ngày tới Ba Lan. Một chuyến đi không theo thông lệ…
Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba: Tín hiệu từ Bắc Kinh và sự hưởng ứng của G77

Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba: Tín hiệu từ Bắc Kinh và sự hưởng ứng của G77

Hội nghị thượng đỉnh phương Nam lần thứ ba của Nhóm G77 và Trung Quốc tại Kampala, Uganda tiếp tục thu hút sự chú ý của quốc tế.
Làn gió mới trên chính trường Pháp

Làn gió mới trên chính trường Pháp

Lựa chọn ông Gabriel Attal làm Thủ tướng sẽ là làn gió mới thổi vào chính trường nước Pháp, mang lại 'một năm tái sinh và kiêu hãnh' cho nước Pháp.
Một số cơ chế đối thoại đa phương tiêu biểu

Một số cơ chế đối thoại đa phương tiêu biểu

Những biến động về tình hình thế giới và khu vực đã thúc đẩy nhu cầu thiết lập và duy trì thường xuyên các cơ chế đối thoại đa phương quy mô lớn...
Các lệnh trừng phạt của EU ngày càng siết chặt đối với Nga

Các lệnh trừng phạt của EU ngày càng siết chặt đối với Nga

Sau hai năm kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, các lệnh trừng phạt của EU và phương Tây tiếp tục gia tăng áp đặt lên nước Nga.
Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Một Việt Nam với vị thế và tâm thế mới

Một Việt Nam với vị thế và tâm thế mới

Việt Nam triển khai thành công nhiều hoạt động đối ngoại thời gian qua, đặc biệt trong năm 2023 đã vẽ lên bức tranh sinh động về một Việt Nam với tâm thế mới...
Năm siêu bầu cử 2024 có thể làm thay đổi chính trị thế giới

Năm siêu bầu cử 2024 có thể làm thay đổi chính trị thế giới

Năm siêu bầu cử 2024 với 57 % cư dân thế giới có thể đến các điểm bỏ phiếu. Hãy điểm qua một số cuộc bầu cử mà kết quả của nó có thể tác ...
Bắc Cực nóng bỏng vì các cuộc cạnh tranh

Bắc Cực nóng bỏng vì các cuộc cạnh tranh

Trong chuyến thăm quận Chukotka, Tổng thống Putin nói, tương lai của nước Nga nằm ở vùng Viễn Đông và Bắc Cực.
Bầu cử Mỹ: Một ngày vui tiếp nối những ngày vui của ông Donald Trump

Bầu cử Mỹ: Một ngày vui tiếp nối những ngày vui của ông Donald Trump

Chiến thắng của ông Donald Trump trước ứng cử viên đảng Cộng hòa tại bang South Carolina đã củng cố thêm tâm lý để ông Trump bứt phá.
Tổng thống Mỹ Joe Biden phớt lờ Bộ tứ: Nương theo Trung Quốc hay chỉ là ‘kế nghi binh’?

Tổng thống Mỹ Joe Biden phớt lờ Bộ tứ: Nương theo Trung Quốc hay chỉ là ‘kế nghi binh’?

Giáo sư Brahma Chellaney cho rằng sẽ là sai lầm nếu Tổng thống Joe Biden xếp Bộ tứ (Quad) ra vùng ngoại vi hoặc biến Bộ tứ chỉ là biểu tượng.
Báo chí Uruguay đưa tin về đánh giá và yêu cầu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đối với sự phát triển của Việt Nam

Báo chí Uruguay đưa tin về đánh giá và yêu cầu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đối với sự phát triển của Việt Nam

Báo điện tử El Pueblo - cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Uruguay - đưa tin về nhận định của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Quan hệ Mỹ - Iran: Vén màn đàm phán bí mật, bất ngờ với một chữ 'nhường'

Quan hệ Mỹ - Iran: Vén màn đàm phán bí mật, bất ngờ với một chữ 'nhường'

Mỹ-Iran đều lên kế hoạch cho trả đũa lẫn nhau nhưng đều gửi thông điệp tới đối phương rằng không muốn mọi chuyện đi quá xa.
Quan hệ đối tác ASEAN-EU: Khẳng định sức sống của chủ nghĩa đa phương

Quan hệ đối tác ASEAN-EU: Khẳng định sức sống của chủ nghĩa đa phương

ASEAN-EU đều nhất quán rằng tầm quan trọng của việc củng cố trật tự đa phương dựa trên luật lệ là chìa khóa để thúc đẩy hòa bình và ổn định.
Kiên quyết phản đối viện trợ, Thủ tướng Hungary coi Ukraine là 'vấn đề nghiêm trọng' với châu Âu

Kiên quyết phản đối viện trợ, Thủ tướng Hungary coi Ukraine là 'vấn đề nghiêm trọng' với châu Âu

Thủ tướng Hungary cảnh báo rằng sự hội nhập của Ukraine đặt ra một 'vấn đề nghiêm trọng' đối với châu Âu ngay cả khi không có xung đột.
Phiên bản di động