Đàm phán Saudi Arabia-Israel: Vì đâu sốt sắng?

Minh Vương
Nỗ lực đàm phán nhằm tiến tới bình thường hóa quan hệ Saudi Arabia-Israel nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cả Mỹ và Trung Quốc.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
(08.16) Tiến trình bình thường hóa quan hệ Saudi Arabia-Israel đang được Mỹ, Trung Quốc quan tâm - Ảnh: Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Thủ tướng, Thái tử Mohammed bin Salman. (Nguồn: AFP)
Tiến trình bình thường hóa quan hệ Saudi Arabia-Israel đang được Mỹ, Trung Quốc quan tâm. Trong ảnh, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Thủ tướng, Hoàng thái tử Mohammed bin Salman. (Nguồn: AFP)

Dấu ấn lịch sử

Với Israel, bình thường hóa quan hệ với “quốc gia có ảnh hưởng nhất trong các nước Arab và thế giới Hồi giáo”, theo lời Thủ tướng Benjamin Netanyahu, là cần thiết, đặc biệt sau khi Saudi Arabia và Iran nối lại quan hệ thời gian qua. Theo chính trị gia này, kịch bản trên sẽ góp phần thúc đẩy giải quyết căng thẳng nhiều thập kỷ giữa Nhà nước Do Thái với khối Arab nói chung và Palestine nói riêng.

Quan trọng hơn, nó giúp Thủ tướng Netanyahu “dễ thở” hơn khi làn sóng phản đối cải cách tư pháp ở trong nước vẫn chưa dừng lại.

Cuối cùng, việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và Saudi Arabia, một khi thành công, chắc chắn sẽ củng cố vị thế đặc biệt của chính trị gia này trong lịch sử của đất nước Do Thái.

Đó là lý do Nhà nước Do Thái tích cực thúc đẩy tiến trình này với sự giúp đỡ của Mỹ. Đây có thể là vấn đề trọng tâm của ông Netanyahu khi thăm Trung Quốc, nước trung gian cho thỏa thuận Saudi Arabia-Iran.

Chính sách đa cực

Vậy Saudi Arabia thì sao?

Đầu tiên, quan hệ giữa hai bên được cải thiện sẽ góp phần hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Saudi Arabia hiểu rõ điều đó. Phát biểu cùng người đồng cấp Mỹ Antony Blinken tại Riyadh, Ngoại trưởng Faisal bin Farhan khẳng định: “Theo chúng tôi, bình thường hóa (với Israel) mang lại lợi ích lớn cho cả khu vực”.

Tin liên quan
Palestine đánh giá cao việc Saudi Arabia bổ nhiệm Đại sứ không thường trú Palestine đánh giá cao việc Saudi Arabia bổ nhiệm Đại sứ không thường trú

Thứ hai, Saudi Arabia có thể dùng vấn đề bình thường hóa quan hệ để khiến Israel nhượng bộ về Palestine. Việc Riyadh lần đầu bổ nhiệm Đại sứ không thường trú tới Palestine thể hiện lập trường, đồng thời khẳng định vấn đề Israel-Palestine sẽ xuất hiện trong bất kỳ cuộc đàm phán nào về quan hệ Saudi Arabia-Israel. Đồng thời, điều này giúp Saudi Arabia tiếp tục khẳng định vị trí dẫn dắt khối Arab Hồi giáo vùng Vịnh nói riêng và “ghi điểm” với thế giới Hồi giáo nói chung.

Ông Farhan nêu rõ: “Tuy nhiên, nếu không có một lộ trình hòa bình cho người Palestine và thách thức vẫn chưa được giải quyết, việc bình thường hóa quan hệ sẽ không mang lại nhiều lợi ích… Do đó, tôi cho rằng chúng ta cần tiếp tục tìm kiếm lộ trình cho giải pháp hai nhà nước, chính nghĩa và công lý cho người Palestine”.

Cuối cùng, nhà phân tích Ali Shihabi, người có quan hệ gần gũi với chính quyền Riyadh, cho biết: “Những cuộc đối thoại tại đây (Hội nghị hòa bình Ukraine) là ví dụ tiêu biểu cho thành công từ chính sách đa cực của Saudi Arabia nhằm duy trì quan hệ tốt với cả Ukraine, Nga và Trung Quốc”. Việc bình thường hóa quan hệ với Israel không nằm ngoài định hướng này của chính quyền Saudi Arabia.

“Chúng tôi tin rằng bình thường hóa (quan hệ với Israel) sẽ mang lại lợi ích lớn cho cả khu vực”, Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan phát biểu trong buổi họp báo người đồng cấp Mỹ Antony Blinken.

Cầu nối hai “trụ cột”

Washington thậm chí còn có nhiều lý do hơn để sốt sắng trong vấn đề này.

Đầu tiên, Washington quan ngại về ảnh hưởng chính trị ngày một lớn của Bắc Kinh tại Tây Á và đặc biệt là vùng Vịnh. Khi đó, việc đóng vai trò chủ động hơn trong thúc đẩy đàm phán Saudi Arabia-Israel không chỉ khẳng định vai trò của Mỹ, mà còn làm giảm ảnh hưởng của Trung Quốc tại đây.

Thứ hai, thời gian qua, quan hệ của Mỹ với Israel và Saudi Arabia, hai “trụ cột” trong chính sách Trung Đông, đang đối mặt với nhiều khó khăn: Washington nhiều lần chỉ trích chính phủ cánh hữu hiện nay của Nhà nước Do Thái. Saudi Arabia phản đối đề nghị của chính quyền Tổng thống Biden về giảm sản lượng dầu mỏ, đồng thời chủ động mở rộng quan hệ với cả Nga và Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận bình thường hóa giữa hai “trụ cột” ở Trung Đông cho thấy cam kết của Mỹ với cả hai quốc gia này.

Cuối cùng, đó là câu chuyện đối nội. Khảo sát ngày 9/8 cho thấy tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Joe Biden ở mức 40%, cải thiện so với vài tháng trước đó, song chưa đủ để ông trở lại trong nhiệm kỳ tới. Bên cạnh chính sách đối nội, các chính sách đối ngoại, bao gồm thỏa thuận với Iran và thúc đẩy quan hệ Saudi Arabia-Israel, được cho là sẽ giúp ông Biden cải thiện tỷ lệ ủng hộ.

(08.16) Mỹ đang cố gắng đóng vai trò tích cực hơn trong thúc đẩy đàm phán giữa Saudi Arabia và Israel - Ảnh: Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken trao đổi với người đồng cấp Saudi Arabia, Faisal bin Farhan hồi tháng Sáu vừa qua. (Nguồn: Reuters)
Mỹ đang cố gắng đóng vai trò tích cực hơn trong thúc đẩy đàm phán giữa Saudi Arabia và Israel. Trong ảnh, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken trao đổi với người đồng cấp Saudi Arabia, Faisal bin Farhan hồi tháng Sáu. (Nguồn: Reuters)

Thuận đà tiến tới

Trung Quốc có lý do để tham gia tích cực hơn vào quá trình bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Saudi Arabia và Israel.

Trước hết, thành công của thỏa thuận bình thường hóa Saudi Arabia-Iran là động lực lớn để cường quốc châu Á tiếp tục mở rộng vai trò của mình tại Trung Đông.

Ngoài ra, thỏa thuận giữa Riyadh và Nhà nước Do Thái được cho là sẽ góp phần xây dựng, duy trì hòa bình ổn định tại khu vực then chốt với an ninh năng lượng của Trung Quốc, cũng như tiến trình triển khai Sáng kiến vành đai và con đường (BRI).

Cuối cùng, với vai trò trung gian đàm phán qua thỏa thuận bình thường hóa quan hệ với Saudi Arabia-Iran và sắp tới có thể là Saudi Arabia-Israel, Trung Quốc sẽ khẳng định đóng góp vào các vấn đề quốc tế tương xứng với vị thế nước lớn theo cách riêng của mình, bảo đảm lợi ích của Bắc Kinh cũng như cộng đồng quốc tế.

Đợi gió để xuôi buồm

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, triển vọng của tiến trình bình thường hóa quan hệ Saudi Arabia-Israel chưa rõ ràng. Riyadh vẫn kiên định lập trường rằng, thỏa thuận phải bao gồm vấn đề Palestine, trong khi chính phủ cực hữu của Nhà nước Do Thái vẫn duy trì thái độ cứng rắn với vấn đề này. Quan hệ trắc trở giữa Mỹ với cả hai nước khiến các nỗ lực thúc đẩy của Washington thiếu hiệu quả. Xứ cờ hoa do dự trước yêu cầu của Saudi Arabia, bao gồm các thương vụ vũ khí mới, cam kết bảo đảm an ninh và sự ủng hộ chương trình hạt nhân dân sự.

Trong khi đó, Trung Quốc, với vị thế và động lực mới ở Trung Đông, lại chưa thực sự có cơ hội để tham gia đàm phán giữa Riyadh và Nhà nước Do Thái. Ông Tuvia Gering, nhà nghiên cứu Viện Chính sách Trung Quốc-Israel tại Viện Nghiên cứu an ninh quốc tế (INSS) tại Tel Aviv (Israel), cho biết ở hiện tại, tất cả cuộc đàm phán giữa Israel và Saudi Arabia đều do Nhà Trắng tổ chức.

Tuy nhiên, theo Điều phối viên chiến lược của Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ John Kirby, “hiện các bên chưa nhất trí về hình thức, khuôn khổ đàm phán để tiến tới bình thường hóa quan hệ hay cân nhắc về an ninh tại khu vực. Các bên vẫn còn nhiều thứ phải thảo luận”. Trong bối cảnh đó, câu chuyện Saudi Arabia-Israel chắc chắn tiếp tục được cộng đồng quốc tế theo dõi sát sao thời gian tới.

Nga nói hội nghị ở Saudi Arabia ‘thất bại’, Kiev vẫn tiếp tục kế hoạch cho các cuộc tham vấn mới về sáng kiến hoà bình

Nga nói hội nghị ở Saudi Arabia ‘thất bại’, Kiev vẫn tiếp tục kế hoạch cho các cuộc tham vấn mới về sáng kiến hoà bình

Ngày 8/8, Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov khẳng định, các cuộc đàm phán vừa qua về Ukraine tại Jeddah, Saudi Arabia không mang ...

Hội nghị về hòa bình Ukraine ở Saudi Arabia, mục đích, toan tính và kết quả

Hội nghị về hòa bình Ukraine ở Saudi Arabia, mục đích, toan tính và kết quả

Hội nghị tại Jeddah, Saudi Arabia không phản ánh một bước tiến thực sự hướng tới các cuộc đàm phán hòa bình có khả năng ...

Mỹ và Saudi Arabia đạt được bước tiến mới đối với hòa bình Trung Đông

Mỹ và Saudi Arabia đạt được bước tiến mới đối với hòa bình Trung Đông

Hiện Mỹ và Saudi Arabia nhất trí về các nội dung chính của thỏa thuận hoà bình Trung Đông, trong đó Riyadh công nhận Israel ...

Căng thẳng Israel-Palestine thêm ‘nóng’

Căng thẳng Israel-Palestine thêm ‘nóng’

Các vụ xả súng từ thành phần cực đoan từ cả hai phía đang khiến tình hình Israel-Palestine trở nên ngày một căng thẳng.

Ngoại trưởng Israel đầu tiên thăm Mỹ Latinh trong hơn một thập kỷ

Ngoại trưởng Israel đầu tiên thăm Mỹ Latinh trong hơn một thập kỷ

Bộ Ngoại giao Israel cho biết, Ngoại trưởng Eli Cohen bắt đầu chuyến thăm đầu tiên tới Paraguay và Uruguay vào ngày 14/8.

Bài viết cùng chủ đề

Châu Phi - Trung Đông

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động