Học giả Pháp: Kazakhstan định vị ở đâu trong quan hệ Trung-Nga?

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Theo học giả người Pháp Emmanuel Véron, liên kết Kazakhstan-Trung Quốc ngày một chặt chẽ có thể tác động tới quan hệ ‘không có giới hạn’ Nga-Trung Quốc.
(09.18) Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev tham dự triển lãm về liên kết văn hóa giữa hai nước ngày 14/9. (Nguồn: Akorda
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev tham dự triển lãm về liên kết văn hóa giữa hai nước ngày 14/9. (Nguồn: Akorda)

Trả lời phỏng vấn AFP ngày 14/9, học giả người Pháp Emmanuel Véron, Giáo sư địa chính trị, Viện Ngôn ngữ và Văn minh Đông Phương (Pháp) đã đặt câu hỏi về vai trò của Kazakhstan: Liệu nước này sẽ là “cái gai” trong tuần trăng mật Trung Quốc-Nga, hay viên gạch đầu tiên cho mái nhà chung Á-Âu tại Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) - sáng kiến của Bắc Kinh và Moscow là thành viên nặng ký?

Trong những ngày vừa qua, thủ đô Nur Sultan của Kazakhstan đã trở thành tâm điểm của bàn cờ ngoại giao quốc tế khi đón lãnh đạo Tòa thánh Vatican trong 3 ngày (ngày 13-15/9) và đặc biệt, chuyến thăm ngày 14/9 với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Để chuẩn bị cho sự kiện này, tháng 7/2022, Ngoại trưởng Vương Nghị đã nhấn mạnh Trung Quốc và Kazakhstan “tăng cường hợp tác” trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và con đường (BRI). Trong cuộc điện đàm hồi tháng 2/2022, Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev và Chủ tịch Tập Cận Bình đã đồng lòng “mở ra một giai đoạn vàng son 30 năm” trong quan hệ song phương. Bảy tháng sau, Trung Quốc đã tái khẳng định “sự quan tâm lớn dành cho quan hệ với Kazakhstan” khi hai nhà lãnh đạo gặp gỡ tại Nur Sultan ngày 14/9.

Chuyến thăm đặc biệt

Theo Giáo sư Emmanuel Véron, chuyến thăm này có tầm quan trọng đặc biệt như sau.

Trước hết, năm 2013, chính tại Astana (nay là Nur Sultan), Chủ tịch Tập Cận Bình đã khởi động dự án Con đường Tơ lụa mới. Vì thế, chuyến đi thể hiện sự tiếp nối với những gì diễn ra gần 10 năm trước, hàm ý nhắc lại tầm quan trọng của dự án.

Thứ hai, sau Kazakhstan, ông Tập Cận Bình đã dự Thượng đỉnh SCO tại Uzbekistan ngày 15-16/9. Đây là sự kiện mang ý nghĩa lớn về chính trị và ngoại giao, khẳng định khối Á-Âu muốn thoát khỏi cái bóng của phương Tây về nhiều mặt bao gồm kinh tế, thương mại, kỹ thuật, công nghệ chính trị, quân sự và ngoại giao.

Đồng thời, Trung Quốc sẽ đóng vai trò trung tâm của khối, với khu vực Á-Âu làm đối trọng với phần còn lại của thế giới phương Tây, vốn được coi là xoay quanh Mỹ.

Thứ ba, Kazakhstan được chọn làm điểm dừng chân đầu tiên vì nước này là thành viên quan trọng nhất trong số 5 nước Trung Á.

Về khía cạnh địa lý, Kazakhstan nằm ở vị trí chiến lược giữa hai phần “Đông” và “Tây” của địa cầu, là “gạch nối” giữa châu Âu với châu Á.

Về khía cạnh sắc tộc, Trung Quốc-Kazakhstan chia sẻ đường biên giới chung rất dài, sát cạnh với Tân Cương, nơi đa số dân cư theo đạo Hồi thuộc sắc tộc thiểu số Duy Ngô Nhĩ, một phần lớn trong số đó gốc Kazakhstan hay có thân nhân đang sống tại Kazakhstan.

Về khía cạnh kinh tế, Kazakhstan là “mỏ vàng” trong mắt Trung Quốc với đủ mọi kim loại và khoáng sản trên thế giới như urani, mỏ vàng, đồng, cobalt, kim loại hiếm, dầu khí, than đá, khí đốt...

Thứ tư, Trung Quốc theo đuổi mục đích chiến lược và an ninh trong quan hệ với tất cả các nước có chung đường biên giới. Do đó, Bắc Kinh coi Nur Sultan là cửa ngõ vào Trung Á để triển khai Con đường Tơ lụa mới, vươn sang Trung Đông và khối Âu-Á.

Ngoài ra, Kazakhstan là một mắt xích quan trọng để Trung Quốc từng bước “bắt rễ” vào một khu vực vốn thuộc tầm ảnh hưởng của Liên Xô trước kia và Nga ngày nay.

(09.18) Chuyến tàu chở hàng nối Trung Quốc-Kazakhstan xuất phát từ thành phố Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. (Nguồn: Tân Hoa xã)
Chuyến tàu chở hàng nối Trung Quốc-Kazakhstan xuất phát từ thành phố Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. (Nguồn: Tân Hoa xã)

Rào cản từ Nga

Tuy nhiên, bài toán Kazakhstan của Trung Quốc đang vấp phải trở ngại lớn là ảnh hưởng của Nga với nước cộng hoà từng thuộc Liên Xô. Có tới một phần ba dân số Kazakhstan là người gốc Nga. Nur Sultan là thành viên của Liên minh Kinh tế Á-Âu, cũng như các nước sáng lập Tổ chức An ninh tập thể (CSTO), ý tưởng của Moscow.

Về phía Kazakhstan, cho dù thủ đô đã đổi tên, Dinh Tổng thống đã đổi chủ, nhưng chủ trương duy trì được thế cân bằng giữa hai nước láng giềng lớn là Nga và Trung Quốc vẫn luôn là kim chỉ nam trong chính sách đối ngoại của quốc gia Trung Á này.

Kazakhstan chủ trương thu hút đầu tư của Trung Quốc để phát triển kinh tế, song về an ninh, Nga vẫn là điểm tựa chính. Cùng lúc, Nur Sultan muốn mở rộng bang giao với phần còn lại của thế giới để không bị lệ thuộc quá nhiều vào hai điểm tựa là Bắc Kinh và Moscow. Kazakhstan cũng trông cậy vào các đối tác khác, như châu Âu, Mỹ và cả các nước châu Á khác để giữ vừa đủ khoảng cách với hai nước láng giềng sát cạnh.

Ngoài ra, Kazakhstan không bao giờ quên bản sắc Á-Âu của mình: Liên minh châu Âu (EU) mới là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài quan trọng nhất vào Kazakhstan, cao hơn cả Trung Quốc.

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu hiện nay, ông Tokayev đã gặp gỡ nhiều lãnh đạo châu Âu để bàn về chính sách xuất khẩu dầu khí.

Cho dù thủ đô đã đổi tên, Dinh Tổng thống đã đổi chủ, nhưng chủ trương duy trì được thế cân bằng giữa hai nước láng giềng lớn là Nga và Trung Quốc vẫn luôn là kim chỉ nam trong chính sách đối ngoại của quốc gia Trung Á này.

Giáo sư người Pháp Emmanuel Véron nhận định rằng Trung Quốc đang muốn “xâm nhập” vùng ảnh hưởng của Nga: “Nhiều người đã sử dụng hình tượng ‘xe ủi’ khi nói đến áp lực từ phía Bắc Kinh.

Tuy nhiên, Trung Quốc không chỉ mở rộng sự hiện diện ở khu vực Trung Á. Tại miền Đông Siberia, từ hồ Baikal đến tận Vladivostock, các doanh nghiệp của Trung Quốc đang xuất hiện ngày càng nhiều. Riêng tại Trung Á, Kazakhstan là cổng vào cho phép Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng đến tận Turkmenistan, Iran”.

Nhận định này ít nhiều có cơ sở nếu nhìn vào tuyên bố của ông Tập Cận Bình. Theo đó, Bắc Kinh “dành sự ủng hộ tuyệt đối với Kazakhstan trong nỗ lực bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ… kiên quyết ủng hộ cải cách để đảm bảo sự ổn định và phát triển; phản đối bất kỳ thế lực nào muốn can thiệp công việc nội bộ của Kazakhstan”.

Chuyến thăm chính thức Kazakhstan của Chủ tịch Trung Quốc là bằng chứng mới cho thấy sự gần gũi giữa hai quốc gia. Tuy nhiên, Nga và cả Mỹ chắc chắn sẽ không hào hứng trước quan hệ nồng thắm giữa ông Kassym-Jomart Tokayev và ông Tập Cận Bình.

Bên lề Thượng đỉnh SCO, Thủ tướng Ấn Độ không gặp song phương hai nhà lãnh đạo này

Bên lề Thượng đỉnh SCO, Thủ tướng Ấn Độ không gặp song phương hai nhà lãnh đạo này

Bên lề Hội nghị thượng đỉnh SCO tại Uzbekistan, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gặp song phương với 4 nhà lãnh đạo.

Trung Quốc sẵn sàng duy trì trao đổi cấp cao với Pháp

Trung Quốc sẵn sàng duy trì trao đổi cấp cao với Pháp

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khẳng định điều đó trong cuộc điện đàm với ông Emmanuel Bonne - cố vấn ngoại giao của Tổng ...

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc: Cuối cùng đã đến hồi kết?

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc: Cuối cùng đã đến hồi kết?

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 16/9 tuyên bố Washington sẽ hợp tác với Bắc Kinh trong những vấn đề thuộc về lợi ích của Mỹ, ...

Trung Quốc cáo buộc liên minh AUKUS bắt IAEA làm 'con tin' hòng phổ biến vũ khí hạt nhân

Trung Quốc cáo buộc liên minh AUKUS bắt IAEA làm 'con tin' hòng phổ biến vũ khí hạt nhân

Trong văn bản gửi các thành viên Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Trung Quốc cáo buộc liên minh AUKUS đang tìm ...

Trung Quốc giúp UAE triển khai sứ mệnh Mặt trăng

Trung Quốc giúp UAE triển khai sứ mệnh Mặt trăng

Ngày 16/9, truyền thông Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đưa tin Trung Quốc sẽ giúp nước này triển khai sứ mệnh Mặt ...

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 2/10/2022: Thiên Bình có người theo đuổi

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 2/10/2022: Thiên Bình có người theo đuổi

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 2/10/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMB 2/10, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 2/10/2022. dự đoán XSMB 2/10/2022

XSMB 2/10, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 2/10/2022. dự đoán XSMB 2/10/2022

Baoquocte.vn. XSMB 2/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, Chủ Nhật 2/10/2022. kết quả xổ số hôm nay 2/10. xổ số miền Bắc Chủ Nhật. SXMB ...
HLV futsal Nhật Bản: Đấu tuyển futsal Việt Nam như chung kết

HLV futsal Nhật Bản: Đấu tuyển futsal Việt Nam như chung kết

Baoquocte.vn. HLV Kenichiro Kogure khẳng định mục tiêu của tuyển futsal Nhật Bản là giành ngôi vô địch giải futsal châu Á 2022, vì thế sẽ đánh bại tuyển futsal Việt ...
Link xem trực tiếp Chelsea vs Crystal Palace (21h00 ngày 1/10) vòng 9 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp Chelsea vs Crystal Palace (21h00 ngày 1/10) vòng 9 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Chelsea vs Crystal Palace vòng 9 Ngoại hạng Anh 21h00 ngày 1/10 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Link xem trực tiếp Liverpool vs Brighton (21h00 ngày 1/10) vòng 9 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp Liverpool vs Brighton (21h00 ngày 1/10) vòng 9 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Liverpool vs Brighton vòng 9 Ngoại hạng Anh 21h00 ngày 1/10 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
XSMT 2/10, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 2/10/2022. SXMT 2/10/2022

XSMT 2/10, kết quả xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 2/10/2022. SXMT 2/10/2022

Baoquocte.vn. XSMT 2/10 - Trực tiếp xổ số miền Trung 2/10/2022. xổ số hôm nay 2/10/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. SXMT ...
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Việt Nam tích cực ngăn chặn lạm phát

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Việt Nam tích cực ngăn chặn lạm phát

Baoquocte.vn. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Đào Minh Tú cho hay, Việt Nam đang tích cực ngăn chặn lạm phát, chống lạm phát.
Băng tan khiến khu vực Bắc Băng Dương bị axit hóa nhanh hơn

Băng tan khiến khu vực Bắc Băng Dương bị axit hóa nhanh hơn

Baoquocte.vn. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science cho thấy tốc độ axit hóa ở khu vực phía Tây Bắc Băng Dương đang diễn ra nhanh hơn.
Quang Hải tìm được sức bật ở Pau FC sau khi trở lại Pháp?

Quang Hải tìm được sức bật ở Pau FC sau khi trở lại Pháp?

Baoquocte.vn. Sau khi trở về từ đợt tập trung đội tuyển Việt Nam, Quang Hải sẽ tiếp tục hành trình gian khó ở Pau FC.
Nếu xuất hiện 'yếu tố thay đổi cuộc chơi' từ phía Triều Tiên, Mỹ sẽ đáp trả bằng 'nhiều công cụ sức mạnh'

Nếu xuất hiện 'yếu tố thay đổi cuộc chơi' từ phía Triều Tiên, Mỹ sẽ đáp trả bằng 'nhiều công cụ sức mạnh'

Baoquocte.vn. Rất có thể Triều Tiên sẽ tiến hành một vụ thử hạt nhân trong thời gian tới, điều này khiến Mỹ và Hàn Quốc phải vô cùng cảnh giác.
Nếu xuất hiện 'yếu tố thay đổi cuộc chơi' từ phía Triều Tiên, Mỹ sẽ đáp trả bằng 'nhiều công cụ sức mạnh'

Nếu xuất hiện 'yếu tố thay đổi cuộc chơi' từ phía Triều Tiên, Mỹ sẽ đáp trả bằng 'nhiều công cụ sức mạnh'

Baoquocte.vn. Rất có thể Triều Tiên sẽ tiến hành một vụ thử hạt nhân trong thời gian tới, điều này khiến Mỹ và Hàn Quốc phải vô cùng cảnh giác.
Dù đang 'rất yên ổn', Phần Lan vẫn cân nhắc lập hàng rào ở biên giới với Nga

Dù đang 'rất yên ổn', Phần Lan vẫn cân nhắc lập hàng rào ở biên giới với Nga

Baoquocte.vn. Phần Lan cho rằng việc lập rào chắn biên giới với Nga có thể giúp bảo vệ lãnh thổ trước các mối đe dọa.
Mỹ tiết lộ về năng lực máy bay không người lái của Iran bán cho Nga

Mỹ tiết lộ về năng lực máy bay không người lái của Iran bán cho Nga

Baoquocte.vn. Các máy bay không người lái của Iran không đáp ứng được kỳ vọng của Nga.
Tổng thống Putin: Quan hệ Nga-Trung Quốc phát triển toàn diện bất chấp bối cảnh quốc tế phức tạp

Tổng thống Putin: Quan hệ Nga-Trung Quốc phát triển toàn diện bất chấp bối cảnh quốc tế phức tạp

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi điện mừng nhiều thông điệp tới Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Thổ Nhĩ Kỳ phản đối hành động của Nga, kêu gọi một thỏa thuận hòa bình qua đàm phán

Thổ Nhĩ Kỳ phản đối hành động của Nga, kêu gọi một thỏa thuận hòa bình qua đàm phán

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định chỉ ủng hộ giải quyết xung đột Nga-Ukraine bằng biện pháp hòa bình.
Canada sẽ công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và kỳ vọng một điều ở Trung Quốc

Canada sẽ công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và kỳ vọng một điều ở Trung Quốc

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Canada dự kiến được công bố trong năm nay tập trung vào lĩnh vực biến đổi khí hậu.
Bầu cử Brazil: Cờ về tay ai?

Bầu cử Brazil: Cờ về tay ai?

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử sắp tới tại Brazil có thể chứng kiến sự trở lại của chính trị gia cánh tả lão làng, cựu Tổng thống Lula da Silva.
Chiến thắng của liên minh trung hữu: Cột mốc chấn động Italy

Chiến thắng của liên minh trung hữu: Cột mốc chấn động Italy

Baoquocte.vn. Chiến thắng của liên minh trung hữu, bao gồm đảng Anh em Italy, đảng Liên đoàn và đảng Tiến lên Italy đang được dư luận đặc biệt quan tâm.
Phó Tổng thống Mỹ tới Hàn Quốc: Để trấn an, thêm hàn gắn

Phó Tổng thống Mỹ tới Hàn Quốc: Để trấn an, thêm hàn gắn

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris tới Hàn Quốc sẽ có một vài điểm nhấn đáng chú ý.
Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Bầu cử ở Thụy Điển và Italy: Thế lưỡng phân tả-hữu trở lại châu Âu

Baoquocte.vn. Những gì diễn ra ở Thụy Điển và sắp tới là tại Italy có thể báo hiệu của sự xuất hiện của chủ nghĩa hậu dân túy ở châu Âu.
Cái giá của xung đột

Cái giá của xung đột

Baoquocte.vn. Nhìn tổng thể, xung đột Nga-Ukraine là đỉnh điểm của các tranh chấp, bạo lực trong không gian hậu Xô viết.
Thông điệp Liên minh châu Âu: Ukraine và hơn thế nữa

Thông điệp Liên minh châu Âu: Ukraine và hơn thế nữa

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả là chủ đề xuyên suốt, song không phải là duy nhất trong Thông điệp Liên minh châu Âu ngày 14/9.
Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãy cùng TG&VN nhìn lại một số vị quân vương có thời gian giữ ngai vàng lâu trong lịch sử thế giới.
Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Baoquocte.vn. Lũ lụt ở Pakistan cuốn trôi nhà cửa, đường sá, vật nuôi và hoa màu, cướp đi mạng sống của hơn 1.400 người, đẩy hàng triệu người vào cảnh khốn đốn.
Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Anh Elizabeth II (1926-2022) chưa bao giờ học trường công, cũng phải đóng thuế, rất yêu chó corgi...
Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II, vị quân vương tại vị lâu nhất của Vương quốc Anh, đã qua đời tại Balmoral ở tuổi 96 sau 70 năm trị vì.
Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine buộc các nước tìm kiếm và có điều chỉnh phù hợp về chính sách sử dụng năng lượng.
Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Baoquocte.vn. Cuộc điều tra của FBI nhằm vào cựu Tổng thống Donald Trump là một sự kiện nổi bật trên chính trường Mỹ những ngày qua.
Phiên bản di động