Học giả Trung Quốc: 3 thách thức và 3 cơ hội trong quan hệ Trung-Nhật

Nhã Anh
TGVN. Mặc dù quan hệ Trung-Nhật vẫn tồn tại một số thách thức nhưng đồng thời vẫn có cơ hội hợp tác trên một số phương diện để có thể phát triển ổn định, lành mạnh.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Về tổng thể, quan hệ Trung-Nhật tồn tại 3 thách thức và 3 cơ hội. (Nguồn: HKEJ)
Về tổng thể, quan hệ Trung-Nhật tồn tại 3 thách thức và 3 cơ hội. (Nguồn: HKEJ)

Báo TG&VN xin tóm tắt bài viết về những thách thức và cơ hội trong quan hệ Trung–Nhật của ông Lã Diệu Đông, nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu Nhật Bản thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc và ông Tạ Nhược Sơ, nghiên cứu viên Khoa chính trị quốc tế Học viện Quan hệ quốc tế Trung Quốc.

Trong chuyến thăm Nhật Bản từ ngày 24-25/11 vừa qua, Ủy viên Quốc vụ kiêm Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã hội đàm với Thủ tướng Suga Yoshihide, gặp gỡ một số quan chức cấp cao khác của Nhật Bản.

Trong bối cảnh dịch Covid-19 gây nhiều bất ổn, hợp tác kinh tế và thương mại khu vực đạt tiến triển to lớn, đây là cuộc trao đổi trực tiếp cấp cao đầu tiên giữa Trung Quốc và Nhật Bản kể từ khi Nội các mới Nhật Bản được thành lập vào tháng 9/2020. Hai bên tái khẳng định nền tảng chiến lược ổn định quan hệ Trung-Nhật, đạt được 5 nhận thức chung quan trọng và 6 kết quả cụ thể.

Trong tương lai quan hệ Trung-Nhật liệu có tiếp tục được cải thiện và phát triển hay không phụ thuộc vào sự lựa chọn chính trị của cả hai bên. Về tổng thể, quan hệ Trung-Nhật tồn tại 3 thách thức và 3 cơ hội.

Thách thức thứ nhất, vẫn còn thiếu sự tin tưởng chiến lược giữa hai nước. Nội các của ông Suga mặc dù đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập mối quan hệ song phương Trung-Nhật ổn định. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển quan hệ song phương và quan hệ với các nước khác, Nhật Bản và Trung Quốc còn tồn tại một số bất đồng, đặc biệt trong tranh chấp quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Thách thức thứ hai, theo kết quả "Thăm dò dư luận về quan hệ Trung-Nhật" do Diễn đàn Bắc Kinh-Tokyo lần thứ 16 công bố ngày 17/11 cho thấy, 45,2% người Trung Quốc được hỏi có ấn tượng tích cực về Nhật Bản, về cơ bản giữ mức gần giống với kết quả 45,9% trong năm 2019. Trong khi đó, có tới 89,7% người Nhật Bản có ấn tượng tiêu cực về Trung Quốc, tăng 5% so với năm 2019. Nguyên nhân chính là do vấn đề lịch sử để lại và tranh chấp về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư đã ảnh hưởng không nhỏ đến quan hệ Trung-Nhật.

Thách thứ thứ ba, ảnh hưởng của yếu tố Mỹ. Trong nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, quan hệ ba bên Trung-Mỹ-Nhật có nhiều thay đổi, tác động đến quan hệ Trung-Nhật.

Một mặt, Mỹ đối đầu với Trung Quốc trong các lĩnh vực như kinh tế, an ninh, dẫn đến việc Nhật Bản có xu hướng nghiêng về nước đồng minh của mình và có thái độ tiêu cực trong xử lý quan hệ với Trung Quốc.

Mặt khác, Mỹ tăng cường chia sẻ trách nhiệm quốc phòng khiến Nhật Bản phải tìm cách tăng cường khả năng quân sự như một điểm đột phá để mở rộng ảnh hưởng trong khu vực. Bằng chứng là Mỹ chi ngân sách quốc phòng tăng liên tục trong vòng 8 năm qua.

Mới đây trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Nhật Bản Suga, Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden tuyên bố rằng, quần đảo Senkaku/Điếu Ngư có thể là đối tượng áp dụng Điều 5 của Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật. Điều này cũng gây ra sự không chắc chắn cho sự phát triển quan hệ Trung-Nhật trong tương lai.

Năm 2022, hai nước sẽ kỷ niệm 50 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao. (Nguồn: DH)
Năm 2022, Trung Quốc và Nhật Bản sẽ kỷ niệm 50 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao. (Nguồn: DH)

Mặc dù còn tồn tại một số thách thức nhưng hai nước vẫn có cơ sở nhận thức chung chiến lược sâu sắc. Bởi lẽ, sự phát triển của quan hệ Trung-Nhật liên quan đến hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực và thế giới. Trong thời gian tới, hai nước cần tìm kiếm cơ hội hợp tác trên ba phương diện sau nhằm thúc đẩy quan hệ Trung-Nhật không ngừng phát triển ổn định, lành mạnh.

Một là, tăng cường hợp tác kinh tế và thương mại. Với tư cách là nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba thế giới, trên cơ sở tuân thủ nguyên tắc “chính trị và kinh tế không thể tách rời”, sự phát triển hợp tác kinh tế Trung-Nhật sẽ giúp xoa dịu căng thẳng trong các lĩnh vực chính trị và an ninh.

Bởi lẽ tiến trình hợp tác khu vực không chỉ liên quan đến sự thành bại của khu vực mà còn quyết định tương lai của khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Liệu các nước có theo xu hướng hòa bình và phát triển dựa trên quan điểm hợp tác đôi bên cùng có lợi hay là sự chia rẽ và đối đầu dựa trên tư duy Chiến tranh Lạnh?

Hai là, cùng nhau ứng phó với đại dịch Covid-19. Trong giai đoạn đầu của dịch Covid-19, nhân dân hai nước đã tích cực hỗ trợ lẫn nhau trong công tác phòng chống dịch. Hiện nay Trung Quốc về cơ bản đã thoát khỏi ảnh hưởng của dịch bệnh nhưng Nhật Bản lại đang đối mặt với làn sóng Covid-19 thứ 3. Nhật Bản đang đứng trước thử thách kép, vừa phải phòng chống dịch vừa chịu áp lực giảm tốc kinh tế.

Tại thời điểm này, trên cơ sở tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng chống dịch nghiêm ngặt, hai nước cần khởi động “làn nhanh” đi lại thiết yếu, phục vụ trao đổi nhân sự nhằm thúc đẩy khôi phục sản xuất. Hành động này thể hiện trí tuệ và quyết tâm vượt qua khó khăn, viết nên chương mới cho tình hữu nghị giữa hai nước.

Ba là, hai nước chung tay tổ chức các sự kiện lớn. Trong hai năm tới, Trung Quốc đăng cai Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh lần thứ 24, Nhật Bản đăng cai Thế vận hội mùa Hè Tokyo lần thứ 32. Năm 2022, hai nước sẽ kỷ niệm 50 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao.

Hai nước nên coi đây là cơ hội để mở rộng hợp tác giao lưu nhân dân, tăng cường tình cảm hữu nghị giữa nhân dân hai nước, tăng cường quan hệ song phương, cải thiện dư luận trong dân chúng là việc làm đúng lúc.

‘Ngoại giao vaccine Covid-19’: Chiến lược mới giúp Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng

‘Ngoại giao vaccine Covid-19’: Chiến lược mới giúp Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng

TGVN. Trung Quốc đang đẩy mạnh 'ngoại giao vaccine Covid-19' như một chiến lược mới để khôi phục hình ảnh và tăng cường ảnh hưởng ...

Tin tức ASEAN buổi sáng 2/12: ASEAN-EU hợp tác chống dịch Covid-19, chính thức triển khai Hệ thống quá cảnh hải quan

Tin tức ASEAN buổi sáng 2/12: ASEAN-EU hợp tác chống dịch Covid-19, chính thức triển khai Hệ thống quá cảnh hải quan

TGVN. ASEAN-EU hợp tác chống dịch, triển khai Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN, có tới 9 nước trong khu vực phát sinh ca ...

Hậu bầu cử Mỹ 2020: 'Đội ngũ trong mơ' của ông Joe Biden sẽ giúp nước Mỹ dẫn đầu thế giới?

Hậu bầu cử Mỹ 2020: 'Đội ngũ trong mơ' của ông Joe Biden sẽ giúp nước Mỹ dẫn đầu thế giới?

TGVN. Sự chuyển giao quyền lực của Tổng thống Donald Trump cho ông Joe Biden báo hiệu sự trở lại của trật tự thế giới ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động