Israel - Morocco bình thường hóa quan hệ: Nhân tố lịch sử và chiến lược

Việt Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Không phải là “điều thần kỳ trong lễ hội Hanukkah” như các chính trị gia Israel khẳng định, việc Morocco đồng ý thiết lập quan hệ ngoại giao với quốc gia này là kết quả của những mối liên hệ văn hóa và tôn giáo lâu dài, cũng như làn sóng bình thường hóa quan hệ với Israel của các nước Arab trong những tháng gần đây.

Sợi dây liên kết lịch sử

Khác với Ai Cập và Jordan – những nước đã ký hiệp ước hòa bình với Israel từ nhiều năm trước, cũng khác với UAE, Bahrain và Sudan – những nước mới bình thường hóa quan hệ, Morocco và cộng đồng người Do Thái đã có những sợi dây liên kết sâu sắc từ thời xa xưa. Hiện nay, dù số lượng không nhiều, cộng đồng người Do Thái ở Morocco vẫn đang phát triển.

Israel - Morocco bình thường hóa quan hệ: Nhân tố lịch sử và chiến lược
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Quốc vương Morocco Mohammed VI (từ trái sang). (Nguồn: Middle East Eye)

Người Do Thái đã đặt chân đến Morocco từ hai thiên niên kỷ trước. Trong thời kỳ hiện đại, cộng đồng Do Thái ở Morocco đạt đến con số đỉnh điểm là hơn 250.000 người vào đầu những năm 1940, khi Morocco chống lại áp lực của phát xít Đức đòi trục xuất cộng đồng này.

Sau khi nhà nước Israel thành lập, số người Do Thái ở Morocco dần suy giảm và hiện tại chỉ còn khoảng 2.000 – 3.000 người. Tuy nhiên, hàng trăm ngàn người Israel vẫn tự nhận mình có nguồn gốc từ Morocco. Thậm chí Jared Kushner, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump còn cho rằng, con số này là “trên một triệu người”.

Trong khi du khách Israel chỉ bắt đầu đến các nước vùng Vịnh trong thời gian gần đây, họ đã đến thăm một số thành phố của Morocco như Rabat, Marrakech, Casablanca, Tangiers và Fez từ nhiều năm trước, nhờ quá cảnh ở nước thứ ba. Một khi Israel và Morocco thiết lập quan hệ ngoại giao và mở đường bay thẳng, con số này được cho là sẽ gia tăng đáng kể.

Từ sau Thỏa thuận Oslo năm 1995, Morocco và Israel mở “văn phòng liên lạc” tại nước sở tại, tuy nhiên chúng đã bị đóng cửa sau cuộc nổi dậy (Intifada) lần 2 của người Palestine năm 2000.

Phong cách thời trang ngoại giao của ái nữ Tổng thống Mỹ Ivanka Trump tại Morocco

Phong cách thời trang ngoại giao của ái nữ Tổng thống Mỹ Ivanka Trump tại Morocco

Trong các tuyên bố về thỏa thuận mang tính lịch sử giữa hai nước, Quốc vương Morocco Mohammed VI và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đều nhắc lại mối quan hệ lâu dài và sâu rộng này.

“Mọi người đều biết đến tình hữu nghị to lớn mà Quốc vương và nhân dân Morocco dành cho cộng đồng người Do Thái ở đây. Hàng trăm ngàn người Do Thái của Morocco đã đến Israel, tạo nên cầu nối giữa hai đất nước, hai dân tộc chúng ta”, Thủ tướng Netanyahu phát biểu.

“Morocco có vai trò lịch sử trong việc đưa các dân tộc trong khu vực lại gần nhau, cũng như bảo đảm an ninh và ổn định ở Trung Đông… Có những mối liên hệ đặc biệt giúp gắn kết cộng đồng người Do Thái gốc Morocco, trong đó có những người đang sinh sống ở Israel, với Quốc vương”, trích thông báo chính thức của Morocco.

Nhân tố chiến lược

Tuy vậy, Quốc vương Morocco không đột ngột ra quyết định công nhận Israel vì yêu quý người Do Thái. Đây là kết quả của thỏa thuận do Mỹ làm trung gian. Theo đó, Washington sẽ công nhận chủ quyền của Morocco đối với toàn bộ vùng lãnh thổ Tây Sahara.

Tin liên quan
Israel: Hiệp ước Abraham là Israel: Hiệp ước Abraham là 'cơ hội' cho người dân Palestine

Với việc bình thường hóa quan hệ với Israel, UAE nhận được lời hứa tạm ngừng kế hoạch đơn phương sáp nhập các vùng lãnh thổ ở Bờ Tây của Israel, cũng như máy bay chiến đấu F-35 từ Mỹ. Sudan được đưa ra khỏi Danh sách quốc gia tài trợ khủng bố của Mỹ và được hứa hẹn một khối lượng viện trợ khổng lồ.

Đối với Morocco, nước này sẽ lần đầu tiên có được sự công nhận chính thức đối với yêu sách ở Tây Sahara từ cường quốc hàng đầu thế giới.

Một số quốc gia như Pháp hay các nước vùng Vịnh đều ủng hộ yêu sách của Rabat với Tây Sahara, tuy nhiên chưa quốc gia nào chính thức công nhận chủ quyền cả Morocco đối với toàn bộ vùng lãnh thổ này, bất chấp việc UAE mở Tổng lãnh sự quán ở thủ phủ Laayoune của Tây Sahara tháng 10 vừa qua được nhiều nhà phân tích coi là sự công nhận trên thực tế.

Động thái của Quốc vương Mohammed được cho là nhằm tận dụng những ngày cuối cùng ở nhiệm sở của Tổng thống Donald Trump, bởi vì Tổng thống đắc cử Joe Biden ít khả năng thực hiện hành động này.

Tương lai nào cho quan hệ song phương?

Thủ tướng Israel Netanyahu đã dự đoán về một “nền hòa bình ấm áp” với Morocco, tuy nhiên chưa thể nói được rằng liệu người dân Morocco - hầu hết là người Arab theo đạo Hồi - có đón nhận thỏa thuận một cách tích cực hay không.

Theo một khảo sát gần đây, chỉ 16% số người Morocco có quan điểm tích cực về Israel, trong khi tới 70% có cái nhìn tiêu cực. Trong khi đó, 3/4 số người được hỏi thể hiện quan điểm tích cực đối với Palestine.

Cũng theo khảo sát này, chỉ 17% số người Morocco ủng hộ các “thỏa thuận Abraham” giữa Israel với UAE và Bahrain, trong khi 2/3 phản đối. Đặc biệt, chỉ 26% cho rằng, Israel có quyền được tồn tại.

Cùng ngày với tuyên bố bình thường hóa quan hệ với Israel, trong cuộc điện đàm với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, Quốc vương Morocco Mohammed tái khẳng định “sự ủng hộ vững chắc” đối với giải pháp hai nhà nước và sự nghiệp chính nghĩa của người Palestine.

Tin thế giới 11/12: Lý do Morocco làm hòa với Israel; Mỹ giao cơ sở đồn trú cho Hàn Quốc; Sanofi và GSK lùi thời điểm ban hành vaccine

Tin thế giới 11/12: Lý do Morocco làm hòa với Israel; Mỹ giao cơ sở đồn trú cho Hàn Quốc; Sanofi và GSK lùi thời điểm ban hành vaccine

TGVN. Lý do Morocco làm hòa với Israel, Mỹ bàn giao cơ sở đồn trú cho Hàn Quốc, Sanofi và GSK lùi thời điểm tung ...

NÓNG! Morocco bình thường hóa quan hệ với Israel, ông Trump khoe đột phá lịch sử, Palestine 'đứng ngồi không yên'

NÓNG! Morocco bình thường hóa quan hệ với Israel, ông Trump khoe đột phá lịch sử, Palestine 'đứng ngồi không yên'

TGVN. Ngày 10/12, trên mạng xã hội Twitter, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Morocco đã bình thường hóa quan hệ với Israel.

Chúc mừng tân Tổng thống Algeria, Morocco kêu gọi nối lại đối thoại

Chúc mừng tân Tổng thống Algeria, Morocco kêu gọi nối lại đối thoại

TGVN. Ngay sau khi công bố kết quả bầu cử Tổng thống Algeria ngày 16/12, Quốc vương Morocco Mohammed VI đã kêu gọi mở ra ...

Việt Hà (theo Times of Israel)

Xem nhiều

Đọc thêm

XSMN 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8

XSMN 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8

Baoquocte.vn. XSMN 9/8. xổ số hôm nay ngày 9 tháng 8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8. XSMN thứ 3. SXMN ...
XSMB 9/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 9/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 9/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 9/8/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 9/8. xổ số miền Bắc thứ 3. xo so ...
XSMT 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. SXMT 9/8

XSMT 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. SXMT 9/8

Baoquocte.vn. XSMT 9/8. xổ số hôm nay 9/8/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 9/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. SXMT 9/8
Đường bay trực tiếp Việt Nam-Kazakhstan sẽ được nối lại từ tháng 9

Đường bay trực tiếp Việt Nam-Kazakhstan sẽ được nối lại từ tháng 9

Baoquocte.vn. Việc nối lại đường bay Việt Nam-Kazakhstan sẽ giúp thúc đẩy phát triển quan hệ hợp tác kinh tế-thương mại, đầu tư, du lịch và văn hóa giữa hai nước.
Thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Đại sứ Đỗ Sơn Hải và Đại sứ Haldun Tekneci thảo luận về chương trình hành động hướng tới kỷ niệm 45 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thổ Nhĩ ...
Đội tuyển Việt Nam đã tới Kazakhstan tham dự Army Games-2022

Đội tuyển Việt Nam đã tới Kazakhstan tham dự Army Games-2022

Baoquocte.vn. Army Games-2022 tại Kazakhstan, Việt Nam tham gia thi đấu hai môn Xạ thủ chiến thuật và Kinh tuyến cùng với đội tuyển của 8 nước khác.
Dự báo: Áp thấp nhiệt đới mạnh thành bão, Bắc Biển Đông gió cấp 6-7, giật cấp 10

Dự báo: Áp thấp nhiệt đới mạnh thành bão, Bắc Biển Đông gió cấp 6-7, giật cấp 10

Baoquocte.vn. Hồi 19h, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 15,8 độ Vĩ Bắc; 111,5 độ Kinh Đông, trên khu vực phía Tây Nam quần đảo Hoàng Sa.
Netflix đang chuyển hướng từ công ty công nghệ sang truyền thông

Netflix đang chuyển hướng từ công ty công nghệ sang truyền thông

Baoquocte.vn. Netflix đang có một giai đoạn 'kém vui' từ năm 2022. Giá cổ phiếu của công ty này giảm hơn 60% trong năm nay.
Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh Putin-Zelensky, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) thi nhau tập trận... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Xuất khẩu ngày 5-7/8: Tháng 7, cả nước xuất siêu 74 triệu USD; ngành thép Việt Nam lại 'vướng đòn' phòng vệ thương mại

Xuất khẩu ngày 5-7/8: Tháng 7, cả nước xuất siêu 74 triệu USD; ngành thép Việt Nam lại 'vướng đòn' phòng vệ thương mại

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 5-7/8.
Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh Putin-Zelensky, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) thi nhau tập trận... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc thăm căn cứ quân sự Mỹ, khẳng định quan hệ quân sự bền chặt

Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc thăm căn cứ quân sự Mỹ, khẳng định quan hệ quân sự bền chặt

Baoquocte.vn. Ngày 8/8, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Lee Jong-sup tới thăm căn cứ quân sự chính của Mỹ tại đây để nhấn mạnh quan hệ đồng minh Hàn-Mỹ 'vững chắc'.
Thêm 2 chuyến tàu ngũ cốc được xuất khẩu từ Ukraine

Thêm 2 chuyến tàu ngũ cốc được xuất khẩu từ Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 8/8, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ thông báo có thêm 2 chuyến tàu chở ngũ cốc đã xuất phát từ các cảng của Ukraine trên Biển Đen.
Trung Quốc quyết không đối thoại quốc phòng với Mỹ

Trung Quốc quyết không đối thoại quốc phòng với Mỹ

Baoquocte.vn. Trung Quốc đã bảo vệ quyết định hủy các cuộc đối thoại quốc phòng với phía Mỹ.
Vì sao Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về một 'hành động tự sát' của thế giới?

Vì sao Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về một 'hành động tự sát' của thế giới?

Baoquocte.vn. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo nguy cơ đối đầu hạt nhân quay trở lại sau nhiều thập kỷ.
Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Baoquocte.vn. Các cuộc tấn công liên tiếp diễn ra tại Mali và Somalia đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng, một người bị thương và 3 người mất tích.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động