Một năm bất ổn và khó khăn của Thổ Nhĩ Kỳ

Chính quyền Ankara đang cùng lúc phải chiến đấu với rất nhiều thế lực thù địch cả ở trong và ngoài nước.
TIN LIÊN QUAN
mot nam bat on va kho khan cua tho nhi ky IS đăng tải video thiêu sống binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ
mot nam bat on va kho khan cua tho nhi ky Nga: Quá sớm để kết luận về thủ phạm vụ sát hại Đại sứ Karlov

Trong năm 2016 Thổ Nhĩ Kỳ đã phải đối mặt với hàng loạt khó khăn và thách thức khi xảy ra đảo chính quân sự, mâu thuẫn với phương Tây, căng thẳng với các nước láng giềng Trung Đông, quan hệ với Nga sau vụ ám sát Đại sứ Andrei Karlov, các vụ tấn công khủng bố liên tiếp và kinh tế sụt giảm.

Đảo chính quân sự bất thành

Ngày 15/7, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh Muharrem Kose, cựu Đại tá quân đội có liên hệ với phong trào tôn giáo và xã hội do giáo sĩ Hồi giáo Fethullah Gulen đứng đầu đã tiến hành một cuộc đảo chính nhằm lật đổ chính phủ của Tổng thống Tayyip Erdogan. Với xe tăng triển khai rầm rộ trên các con đường ở thành phố Istanbul và thủ đô Ankara cùng máy bay phản lực bay lượn trên bầu trời, binh sĩ đảo chính đã chiếm giữ các vị trí trọng yếu tại hai thành phố như sân bay, cầu và ra lệnh cho đài truyền hình quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ phát bản tin cho biết quân đội đã tiếp quản chính quyền và chính phủ mất hoàn toàn tính hợp pháp.

mot nam bat on va kho khan cua tho nhi ky
Quân đội kiểm soát gắt gao khu vực quảng trường Taksim ở trung tâm trong cuộc đảo chính hôm 15/7. (Nguồn: Reuters)

Tuy nhiên, cuộc đảo chính đã thất bại sau khi Tổng thống Erdogan trở về từ kỳ nghỉ ở khu nghỉ dưỡng ven biển Marmaris và kêu gọi người ủng hộ xuống đường ngăn chặn. Trong khi đó, quân đội chính phủ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào xe tăng cố thủ bên ngoài tòa nhà tổng thống ở thủ đô Ankara và chiếm lại các vị trí trọng yếu. Ngày 17/7, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã khôi phục toàn bộ quyền kiểm soát trên khắp đất nước.

Cuộc đảo chính quân sự là đỉnh điểm của những bất ổn chính trị kéo dài tại Thổ Nhĩ Kỳ. Mặc dù chính quyền của Tổng thống Erdogan đã nhanh chóng dẹp được âm mưu đảo chính, nhưng trong những tháng qua, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn bị chìm sâu trong các cuộc bắt bớ và thanh lọc, thậm chí hàng chục nghìn công chức nhà nước đã bị buộc thôi việc.

Đối ngoại bấp bênh

Vụ đảo chính quân sự đã khiến Liên minh châu Âu (EU) lộ rõ thái độ lạnh nhạt với Thổ Nhĩ Kỳ. EU chỉ trích Thổ Nhĩ Kỳ vi phạm tự do và luật pháp sau loạt vụ trấn áp sau đảo chính. Những cam kết còn "chưa ráo mực" hồi tháng 3/2016 của EU về vấn đề viện trợ và miễn thị thực cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ nhằm đổi lấy sự hợp tác của Ankara trong cuộc khủng hoảng người di cư đã bị đình lại khiến tiến trình gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ trở nên khó khăn.

Việc bị các đồng minh phương Tây truyền thống xa lánh khiến chính quyền Ankara không còn cách nào khác phải nỗ lực khôi phục quan hệ vốn căng thẳng với Nga liên quan đến việc không quân Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ máy bay Nga ở biên giới Syria. Tuy nhiên, khi mối quan hệ song phương với Nga vừa được cải thiện thì việc một nhân viên an ninh Thổ Nhĩ Kỳ bị sa thải nổ súng sát hại Đại sứ Nga Andrey Karlov tại Ankara ngày 19/12 vừa qua như "dội gáo nước lạnh" vào chính quyền Tổng thống Erdogan. Các nhà phân tích cho rằng, Thổ Nhĩ Kỳ chắc chắn sẽ phải mất nhiều thời gian để lấy lại lòng tin từ phía Moscow sau sự việc này.

mot nam bat on va kho khan cua tho nhi ky
Vụ sát hại Đại sứ Nga Andrey Karlov tại Ankara ngày 19/12 vừa qua như "dội gáo nước lạnh" vào chính quyền Tổng thống Erdogan. (Nguồn: AP)

Một yếu tố quan trọng khác gây bất ổn cho Thổ Nhĩ Kỳ chính là mối quan hệ đang rất căng thẳng với Syria và Iraq. Cựu quan chức ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Faruk Logoglu nhận định: “Việc theo đuổi những chính sách theo tư tưởng Hồi giáo Sunni đã làm tổn hại nghiêm trọng mối quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với cộng đồng châu Âu-Đại Tây Dương, và hậu quả là Thổ Nhĩ Kỳ đã để mất những người bạn ở Trung Đông”. Ông Logoglu cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ nên thay đổi chính sách thù địch đối với Tổng thống Syria Bashar al-Assad để hướng tới một mục đích toàn diện hơn và thúc đẩy hòa bình khu vực.

Tấn công khủng bố liên tiếp

Năm 2016, tại Thổ Nhĩ Kỳ đã xảy ra hàng loạt vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và lực lượng đảng Công nhân người Kurd (PKK) tiến hành gây thương vong lớn cho lực lượng an ninh và dân thường khiến dư luận hết sức lo ngại và phẫn nộ. Theo giới chức Thổ Nhĩ Kỳ, kể từ đầu năm 2016 đến nay, nước này đã phải chứng kiến gần 30 vụ đánh bom khủng bố đẫm máu.

Các vụ tấn công khủng bố liên tiếp xảy ra cho thấy, tình trạng bất ổn an ninh ngày càng tăng khi quân đội Thổ Nhĩ Kỳ vừa tham gia liên minh chống IS vừa phải giao tranh với các tay súng của Lực lượng Bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG) ở miền Bắc Syria và tấn công PKK tại Iraq. Xung đột giữa quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và lực lượng PKK đã bùng phát trở lại sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên đổ vỡ hồi tháng 7/2015.

PKK nổi dậy đòi độc lập cho người Kurd ở Thổ Nhĩ Kỳ từ năm 1984 và bị Ankara cùng đồng minh phương Tây liệt vào danh sách khủng bố. Sự trỗi dậy gần đây của YPG khiến tình hình an ninh Thổ Nhĩ Kỳ càng thêm bất ổn. Ankara cũng coi YPG là khủng bố và thúc giục đồng minh chống lại nhóm này. Tuy nhiên, yêu cầu trên khó có thể được đáp ứng bởi YPG đang là lực lượng hỗ trợ Mỹ chiến đấu chống IS ở Syria.

mot nam bat on va kho khan cua tho nhi ky
Hiện trường vụ đánh bom xe buýt chở binh sĩ tại Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: AFP/Getty Images)

Bức tranh kinh tế ảm đạm

Ngoài những bất ổn về chính trị và an ninh, Thổ Nhĩ Kỳ còn phải đối mặt với những khó khăn về kinh tế. Nhiều người dân Thổ Nhĩ Kỳ lo ngại rằng nếu chính phủ không thể tìm ra các biện pháp để thúc đẩy sản xuất và củng cố luật pháp thì nước này sẽ chìm trong một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng vào năm tới. Kể từ cuối tháng 9, những cảnh báo về vấn đề kinh tế liên tục được đưa ra khi đồng nội tệ Lira của Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu mất giá nghiêm trọng so với đồng USD. Từ đó đến nay, đồng Lira đã mất tới 15% giá trị so với đồng USD. Trước viễn cảnh suy thoái kinh tế, nhiều nhà kinh tế dự báo rằng tăng trưởng kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bằng 0 hoặc thậm chí là âm trong năm 2016.

Nền kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ cũng phải đối mặt với những vấn đề về cơ cấu như thâm hụt tài khoản vãng lai, lãi suất tiết kiệm và năng suất lao động thấp, vốn đầu tư giảm, du lịch điêu đứng và khó có khả năng phục hồi, các công ty quy mô nhỏ chiếm ưu thế, chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển bị cắt giảm… Năm 2016, Thổ Nhĩ Kỳ phải vay hơn 200 tỷ USD từ bên ngoài để trả nợ và "bôi trơn" hoạt động kinh tế. Đảng Công lý và Phát triển (AKP) cầm quyền từ lâu đã bị chỉ trích vì áp dụng mô hình kinh tế ưu tiên lĩnh vực xây dựng thay vì sản xuất công nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tình hình kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ có thể còn ảm đạm hơn do tỷ lệ lãi suất tại Mỹ được dự báo sẽ tăng, khiến Thổ Nhĩ Kỳ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc thu hút vốn đầu cơ ngắn hạn. Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vừa công bố một gói kinh tế nhằm khôi phục nền kinh tế của đất nước. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng gói kinh tế này không đủ để ngăn đà sụt giảm của đồng Lira.

Các nhà phân tích nhận định, cuộc khủng hoảng toàn diện diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ trong năm 2016 có thể còn kéo sang cả năm 2017 khi nước này tiến hành cuộc trưng cầu dân ý nhằm tập trung quyền lực vào Tổng thống Erdogan. Rắc rối và bất ổn dường như đang bủa vây Thổ Nhĩ Kỳ khiến quốc gia này cần phải nỗ lực rất nhiều để tìm ra lối thoát.

mot nam bat on va kho khan cua tho nhi ky Thổ Nhĩ Kỳ: Biểu tình chống khủng bố toàn quốc

Ngày 18/12, hàng nghìn người trên khắp Thổ Nhĩ Kỳ đã xuống đường biểu tình lên án các vụ tấn công khủng bố trong thời ...

mot nam bat on va kho khan cua tho nhi ky EU chia rẽ về việc kết nạp Thổ Nhĩ Kỳ

Ngày 13/12, Liên minh châu Âu (EU) đã không thể đạt nhất trí trong việc mở ra các chương đàm phán mới về vấn đề ...

mot nam bat on va kho khan cua tho nhi ky Thổ Nhĩ Kỳ: Đảng đối lập ủng hộ tăng quyền lực cho Tổng thống

Ngày 22/11,  ông Devlet Bahceli, thủ lĩnh đảng Phong trào Dân tộc Chủ nghĩa (MHP) cho rằng đề xuất sửa đổi Hiến pháp của đảng ...

Thanh Lâm
(theo AP, Reuters)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 1/11: Vàng 'lội ngược dòng', thị trường nín thở đón tuần sôi động nhất trong năm

Giá vàng hôm nay 1/11: Vàng 'lội ngược dòng', thị trường nín thở đón tuần sôi động nhất trong năm

Giá vàng trong nước và thế giới đã 'nắm tay nhau leo dốc', thị trường đang 'nín thở' đón chào tuần sôi động nhất trong năm.
Truyền thông bất ngờ ‘đào bới’ vụ ly hôn, Song Hye Kyo vẫn gây bão với bộ ảnh ngọt ngào quyến rũ

Truyền thông bất ngờ ‘đào bới’ vụ ly hôn, Song Hye Kyo vẫn gây bão với bộ ảnh ngọt ngào quyến rũ

Sau hơn một năm ly hôn, Song Hye Kyo sống kín đáo và an yên hơn.
Động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp: Ít nhất 28 người thiệt mạng, ghi nhận sóng thần ở đảo Samos

Động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp: Ít nhất 28 người thiệt mạng, ghi nhận sóng thần ở đảo Samos

Các lực lượng cứu hộ Thổ Nhĩ Kỳ đang nỗ lực chạy đua với thời gian với hy vọng tìm kiếm thêm người sống sót sau trận động đất.
Đổi mới nội dung, phương thức ngoại giao văn hóa trong tình hình mới

Đổi mới nội dung, phương thức ngoại giao văn hóa trong tình hình mới

Bộ Ngoại giao phối hợp với UBND TP. Đà Nẵng tổ chức hội nghị tổng kết 10 năm triển khai chiến lược ngoại giao văn hóa của Đà Nẵng.
Khi vị thế thống trị của Google bị thách thức sau hơn 2 thập kỷ 'bành trướng' lặng lẽ

Khi vị thế thống trị của Google bị thách thức sau hơn 2 thập kỷ 'bành trướng' lặng lẽ

Sức mạnh thống trị của Google đã đưa công ty đến một thời điểm quan trọng: Vụ kiện của Bộ Tư pháp Mỹ.
Tin mới nhất về siêu bão Goni: Sức gió 205 km/h, Philippines sơ tán khẩn cấp gần 1 triệu dân

Tin mới nhất về siêu bão Goni: Sức gió 205 km/h, Philippines sơ tán khẩn cấp gần 1 triệu dân

Chính quyền các địa phương Philippines đã tiến hành sơ tán khẩn cấp gần 1 triệu dân để tránh siêu bão Goni.
Dấu ấn Việt Nam tại hội chợ từ thiện ở Mông Cổ

Dấu ấn Việt Nam tại hội chợ từ thiện ở Mông Cổ

Đại sứ quán Việt Nam tại Mông Cổ đã tham gia gian hàng tại hội chợ từ thiện nhằm quyên góp tiền để giúp đỡ trẻ em nghèo gặp khó ...
XSMB 1/11 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 1/11/2020 - dự đoán XSMB 2/11

XSMB 1/11 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 1/11/2020 - dự đoán XSMB 2/11

XSMB 1/11. SXMB 1/11. KQXSMB. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Bắc hôm nay ngày 1 tháng 11 năm 2020. KQSXMB.
Nga cảm ơn Việt Nam cung cấp trợ giúp nhân đạo chống Covid-19

Nga cảm ơn Việt Nam cung cấp trợ giúp nhân đạo chống Covid-19

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga bày tỏ cảm ơn Chính phủ Việt Nam tiếp tục cung cấp trợ giúp nhân đạo trong cuộc chiến chống dịch Covid-19.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 31/10: 3 ca mắc mới, cả nước có 1.180 bệnh nhân, gần 15.000 người cách ly

Covid-19 ở Việt Nam chiều 31/10: 3 ca mắc mới, cả nước có 1.180 bệnh nhân, gần 15.000 người cách ly

Tính đến nay, Việt Nam ghi nhận thêm 3 ca mắc mới Covid-19, đều được cách ly ngay khi nhập cảnh.
Bầu cử Mỹ 2020: Bốn yếu tố ‘thành bại’ của Tổng thống Donald Trump

Bầu cử Mỹ 2020: Bốn yếu tố ‘thành bại’ của Tổng thống Donald Trump

Đại dịch Covid-19, vấn đề kinh tế, rắc rối cá nhân tới cách bỏ phiếu sẽ định đoạt 'thành bại' của ông Trump trong bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 3/11 tới.
Mỹ-Nga với giải trừ quân bị hạt nhân: Cũ khó giữ, mới khó có !

Mỹ-Nga với giải trừ quân bị hạt nhân: Cũ khó giữ, mới khó có !

Đàm phán Mỹ-Nga về gia hạn Hiệp định New START không có tiến triển, Nga bất ngờ đưa ra đề nghị mới cho Mỹ. Thực chất là gì? TG&VN bình luận.
Mỹ-Ấn Độ họp Đối thoại 2+2: Thể chế hóa hợp tác, vững vàng trước khó khăn

Mỹ-Ấn Độ họp Đối thoại 2+2: Thể chế hóa hợp tác, vững vàng trước khó khăn

Đối thoại 2+2 kết thúc ngày 27/10 chứng kiến quan hệ hợp tác Mỹ-Ấn Độ ngày một khăng khít trước những diễn biến mới ở khu vực và thế giới.
Bầu cử Mỹ 2020: Âm thầm ký sắc lệnh gây tranh cãi, Tổng thống Trump ‘tất tay’?

Bầu cử Mỹ 2020: Âm thầm ký sắc lệnh gây tranh cãi, Tổng thống Trump ‘tất tay’?

Nội dung và thời điểm ban hành của sắc lệnh này cho thấy ông Donald Trump đã quyết tâm ‘tất tay’ cho cuộc Bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 3/11 tới.
Bầu cử Tổng thống Mỹ: Người gốc Á có thể tạo đột phá

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Người gốc Á có thể tạo đột phá 1

Những lá phiếu của người Mỹ gốc Á đóng vai trò như thế nào trong việc xác định người chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020?
Bầu cử Mỹ 2020:  Sẽ xảy ra một 'biến thể' của cuộc Bầu cử năm 1948?

Bầu cử Mỹ 2020: Sẽ xảy ra một 'biến thể' của cuộc Bầu cử năm 1948?

Cuộc bầu cử Mỹ 2020 có thể được xem là một 'biến thể' của cuộc bầu cử năm 1948 khi mọi bất ngờ đều đến vào phút chót.
Bầu cử Mỹ 2020: Hậu bầu cử, nhiều dự báo nước Mỹ sẽ chìm trong bất ổn?

Bầu cử Mỹ 2020: Hậu bầu cử, nhiều dự báo nước Mỹ sẽ chìm trong bất ổn?

Dù Tổng thống Trump hay ứng cử viên Joe Biden giành chiến thắng, viễn cảnh của nước Mỹ hậu bầu cử cũng không mấy sáng sủa.
Tòa án Tối cao Mỹ có thẩm phán mới: Bầu cử Tổng thống và hơn thế nữa

Tòa án Tối cao Mỹ có thẩm phán mới: Bầu cử Tổng thống và hơn thế nữa

Thấm phán Amy Coney Barrett có thể mang tới chuyển biến đáng kể trong lập trường của Tòa án Tối cao Mỹ trước bầu cử Tổng thống tuần tới và xa hơn nữa.
Phiên bản di động