Nga-Belarus: ‘Yêu nhau như thế, bằng mười hại nhau’?

MỘC HƯƠNG
Không có quốc gia nào trên thế giới hỗ trợ tài chính cho Belarus hào phóng như Nga. Các chuyên gia kinh tế lý giải về mối quan hệ đặc biệt này trên báo Đức DW.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nga-Belarus: ‘Yêu nhau như thế, bằng mười hại nhau’?
Nhà lãnh đạo Belarus Alexander Lukashenko (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin có mối quan hệ thân thiết. (Nguồn: DW)

Nga đã hỗ trợ nước láng giềng nằm ở phía Tây- Belarus trong nhiều thập niên, rất lâu trước khi Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Minsk và Tổng thống Alexander Lukashenko.

Đầu mùa Hè này, Moscow đã cho đồng minh của mình vay 500 triệu USD (423 triệu Euro). Sáu tháng trước đó, Nga cũng đã cấp cho Belarus một khoản tiền tương tự.

Nhìn từ bên ngoài, những con số như vậy có vẻ giống một khoản cho vay ngắn hạn lớn mà quốc gia này cấp cho quốc gia khác nhằm thu lãi.

Nhưng thực tế giữa Belarus và Nga thì khác. Theo các nhà quan sát thì lãi ngày càng tăng và các khoản nợ tăng dần năm này qua năm khác nhưng Minsk vẫn tiếp tục nhận được các khoản vay mới từ Moscow. Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), từ năm 2005 đến 2015, Moscow đã bơm 106 tỷ USD vào nền kinh tế Belarus.

Phương tiện dầu khí

Các chuyên gia chia các khoản đóng góp bằng tiền của Nga cho Minsk thành hai loại: một loại hợp pháp và một loại bí mật. Cả hai hình thức này đều không thúc đẩy phát triển kinh tế và gây căng thẳng cho ngân sách nhà nước của Nga.

Các nhà phân tích cho rằng, khoản trợ cấp dễ nhận thấy nhất là trong lĩnh vực năng lượng của Belarus - nơi nhận được khí đốt giá rẻ của Nga và được miễn thuế đối với dầu dành cho các nhà máy lọc dầu.

Ông Sergey Kondratiev thuộc Viện Năng lượng và Tài chính ở Moscow cho biết: ước tính Nga đã trợ cấp dầu mỏ cho Belarus với trị giá khoảng 35 tỷ USD và khí đốt tương đương 19 tỷ USD từ năm 2011 đến năm 2020.

Cho vay giá rẻ

Các khoản vay giá rẻ và hợp pháp là một phương tiện khác mà Nga có thể hỗ trợ Belarus. Moscow nhiều lần gia hạn thời hạn thanh toán và liên tục sửa đổi các điều khoản và điều kiện của các khoản vay.

Ví dụ, Nga đã cho Belarus vay 10 tỷ USD để xây dựng nhà máy điện hạt nhân vào năm 2011.

Ông Kondratiev cho biết: “Belarus nhận thời gian ân hạn nợ gốc rất dài khi hoàn trả khoản tiền này và nhận được lãi suất chiết khấu. Nếu trên thị trường mở, Belarus sẽ không nhận được những điều kiện vay thuận lợi như vậy”.

Tuy vậy, vẫn có những băn khoăn về việc Minsk chi tiêu các khoản vay không dành cho các dự án cụ thể như thế nào.

Bogdan Bespalko, thành viên Hội đồng Quan hệ các sắc tộc của Nga, cơ quan có mối quan hệ với văn phòng Tổng thống Vladimir Putin, nghi ngờ khoản vay được sử dụng để trả các khoản nợ cũ. Ông Bespalko khẳng định: "Một phần lớn của khoản vay 500 triệu USD mới nhất được sử dụng để trả nợ cho các tập đoàn Nga".

Tiếp cận thị trường ưu đãi

Nga cũng đã cấp cho Belarus quyền tiếp cận đặc biệt vào thị trường của mình.

Ngay cả các thành viên khác của Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) cũng không được hưởng các điều khoản thuận lợi như các công ty đến từ Belarus.

Nga-Belarus: ‘Yêu nhau như thế, bằng mười hại nhau’?
Nhiều ngành kinh tế của Belarus được hưởng quyền tiếp cận đặc biệt với thị trường Nga. (Nguồn: DW)

Các nhà quan sát cho rằng sự ưu đãi này dành cho Belarus nhằm duy trì toàn bộ lĩnh vực kinh doanh ở Belarus, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp thực phẩm và kỹ thuật.

Theo Viện Năng lượng và Tài chính của Moscow, ngoài các khoản vay lãi suất thấp, những ưu đãi có lợi như vậy cho phép nền kinh tế Belarus sinh lợi khoảng 11 tỷ USD từ năm 2011 đến năm 2020.

Nguồn thu nhập mờ ám

Hoạt động buôn lậu xuyên biên giới cũng góp phần hỗ trợ nền kinh tế Belarus.

Mặc dù quy mô tài chính của vụ buôn lậu này không lớn nhưng nó vẫn đem lại nguồn thu rất đáng kể.

Hoạt động buôn bán bất hợp pháp dẫn đến việc mốt số hàng hóa của EU được dán nhãn lại và có tình trạng các giấy tờ được làm giả khi cung cấp cho hải quan.

Những hàng hóa được dán nhãn lại sau đó được nhập lậu vào Nga để trốn tránh các lệnh trừng phạt của EU. Như vậy, Nga cũng không thu được khoản thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các sản phẩm bị dãn nhãn lại.

Ông Kondratiev nói: “Chỉ có Belarus mới kiếm được tiền khi làm điều này. Thuốc lá Belarus là một trường hợp điển hình: Các lô hàng có tới 1 triệu bao được nhập lậu vào Nga mà không phải nộp bất kỳ khoản thuế tiêu thụ đặc biệt nào. Thuốc lá thường được ngụy trang trong các lô hàng phân khoáng".

Từ năm 2011 đến năm 2020, nhập khẩu thuốc lá bất hợp pháp đã gây thiệt hại cho Nga khoảng 2,6 tỷ USD.

Từ năm 2014 đến năm 2020, Nga phải gánh chịu thiệt hại tài chính ước tính 4,2 tỷ USD do buôn lậu các hàng hóa trong danh mục bị EU trừng phạt.

Ông Kondratiev cho biết, không có quốc gia nào trên thế giới nhận được mức hỗ trợ hào phóng của Nga như Belarus.

Tuy nhiên, sự hỗ trợ của Moscow đối với Minsk gây ra căng thẳng về tài chính cho bản thân nước Nga và quan trọng hơn, sự trợ giúp mạnh mẽ đó không thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở Belarus.

Ông Bogdan Bespalko cho biết: "Ngược lại, chúng tôi đang chứng kiến sự trì trệ lâu dài".

Tổng thống Belarus sang Nga hội đàm với ông Putin, tự tin đối phó trừng phạt

Tổng thống Belarus sang Nga hội đàm với ông Putin, tự tin đối phó trừng phạt

Ngày 13/7, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko khẳng định, nước này có thể đối phó với các lệnh trừng phạt kinh tế của phương Tây, ...

Nga lo ngại lộ trình Ukraine gia nhập NATO, không giảm bất đồng với Mỹ về Belarus

Nga lo ngại lộ trình Ukraine gia nhập NATO, không giảm bất đồng với Mỹ về Belarus

Ngày 17/6, Điện Kremlin cho biết, Moscow lo ngại về lộ trình đàm phán cho Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây ...

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Quân đội Mexico đã bắt giữ Fausto Isidro Meza-Flores, thủ lĩnh băng đảng Los Mazatlecos và nằm trong danh sách 10 đối tượng bị FBI truy nã.
Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn tôi”.
Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ và Iran cùng phát đi tín hiệu sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 9 tháng qua, dù vẫn còn những bất đồng về các điều kiện ...
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Cập nhật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ-Iran ngày hôm nay.
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động