Ngoại giao cường quốc bậc trung trước sức ép cạnh tranh Mỹ-Trung

Thái Bình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong thời đại ngày nay, sẽ không thể có giải pháp cho những vấn đề lớn nếu thiếu sự tham gia của các cường quốc, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc. Thành công sẽ phụ thuộc rất nhiều vào lòng tin mà các bên dành cho vai trò của đối phương trong quá trình này.
Ngoại giao cường quốc bậc trung trước sức ép cạnh tranh Mỹ-Trung
Ngoại giao cường quốc bậc trung trước sức ép cạnh tranh Mỹ-Trung. (Nguồn: East Asia Forum)

Quan hệ Mỹ-Trung chi phối thế giới

Đối với các vấn đề biến đổi khí hậu và chuyển đổi nền kinh tế; vấn đề kiểm soát vũ khí và hạn chế việc phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; và trong cả vấn đề cải tổ thương mại và quản trị kinh tế toàn cầu để kiểm soát hiệu quả nền kinh tế số với những mối liên hệ và ràng buộc phức tạp của thế kỷ XXI: nếu Mỹ và Trung Quốc đều không muốn hướng đến giải pháp, thì sẽ không có câu trả lời nào cho những bài toán hóc búa mà thế giới phải đương đầu.

Tuy nhiên, dư luận cũng ngày càng hiểu rõ rằng, cả 2 cường quốc này sẽ không thể tự mình giải quyết các vấn đề trên mà không gây thiệt hại cho trật tự toàn cầu.

Mỹ và Trung Quốc chiếm tới 2/5 sản lượng toàn cầu, và khoảng 1/4 thương mại quốc tế, trong khi mức chi tiêu quân sự tương đương hơn một nửa mức toàn thế giới.

Năm 1960, Mỹ chiếm 2/5 GDP và 15% thương mại toàn cầu. Khoảng 60% GDP và 75% thương mại toàn cầu năm 2020 thuộc về châu Âu và một số các cường quốc bậc trung khác.

Nếu Washington có quyết tâm dẫn dắt nền kinh tế toàn cầu và hệ thống thương mại ngày nay như những phiên bản “Nước Mỹ trước tiên” mà Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố và giờ được Tổng thống Joe Biden đương nhiệm thúc đẩy, rõ ràng là nước Mỹ cần tăng cường hơn nữa sức ảnh hưởng trên toàn cầu.

Tin liên quan
Mỹ-Trung Quốc: Mỹ-Trung Quốc: 'Ấm' căng thẳng cũ, 'nóng’ mặt trận mới

Cuộc thảo luận trực tuyến kéo dài hơn 3 giờ đồng hồ hồi tuần trước giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã diễn ra một cách tích cực và khơi mở đối thoại về tên lửa hạt nhân.

Song một vấn đề lớn khác là nền kinh tế và quản trị toàn cầu, nơi tồn tại rất nhiều khúc mắc, hầu như không đạt được kết quả.

Trên thực tế, Mỹ và Trung Quốc dường như đang cố gắng hết sức để làm giảm giá trị cái gọi là quản trị thương mại toàn cầu.

Thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 không phải là thương mại tự do, mà là thương mại có quản lý – với việc Trung Quốc đã đồng ý mua hạn ngạch hàng hóa từ Mỹ.

Nhà phân tích Tom Westland bình luận trong một bài viết gần đây rằng, "trong kinh tế cũng như trong thể thao, cạnh tranh được quản lý tốt nhất bởi các trọng tài trung lập, chứ không phải người chơi".

Theo ông, “không rõ cạnh tranh có quản lý một cách trách nhiệm theo kiểu của ông Tập Cận Bình và ông Biden sẽ như thế nào. Song nếu mọi chuyện giống như những hoạt động thương mại có quản lý đang chi phối các tương tác kinh tế của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, thì 'cạnh tranh' là một cách dùng từ rất sai”.

Áp lực của các cường quốc bậc trung

Nếu các cường quốc bậc trung, vốn cấu thành lực lượng thứ ba, đứng ngoài lề và để Mỹ cùng Trung Quốc định hình thế giới, họ sẽ chẳng khác nào đang đầu hàng lợi ích quốc gia và lợi ích quốc tế cho một tập hợp các lợi ích quyền lực lớn.

Những đường đứt gãy địa chính trị và kinh tế lớn đe dọa sự thịnh vượng và an ninh toàn cầu đang tác động tới khu vực “sân sau” của Đông Á.

Các cường quốc bậc trung tại khu vực đang đối mặt với thách thức trong việc đưa ra các chiến lược cân bằng giữa một bên là đối tác kinh tế lớn với bên kia là đồng minh hoặc đối tác an ninh quan trọng.

Cùng với đó, họ cũng cần bảo vệ lợi ích và các quy tắc toàn cầu để bảo vệ đất nước khỏi bị “chà đạp” trước sức ép từ cả hai phía.

Việc Trung Quốc nỗ lực tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Kỹ thuật số Chile-New Zealand-Singapore cho thấy mong muốn của Bắc Kinh trong việc tham gia các quy tắc kinh tế tiên tiến mà Mỹ dẫn đầu.

Hệ thống thương mại đa phương là một lợi ích an ninh và chiến lược quan trọng trong khu vực. Điều này có được nhờ những can dự kinh tế cởi mở mà khu vực này cần để thu hút lợi ích của Mỹ tại châu Á, và đó chính xác là nơi mà Washington có các chính sách không mấy ủng hộ hệ thống dựa trên luật lệ đa phương.

Chương trình nghị sự quan trọng của các cường quốc tầm trung sẽ cần đến tài lãnh đạo và chính sách ngoại giao cẩn trọng, chủ động, cùng với sự hợp tác và phối hợp chặt chẽ.

Chính sách ngoại giao Trung Đông của Trung Quốc: Đây là quốc gia ưu tiên của Bắc Kinh

Chính sách ngoại giao Trung Đông của Trung Quốc: Đây là quốc gia ưu tiên của Bắc Kinh

Ngày 17/10, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị có cuộc điện đàm với người đồng cấp Saudi Arabia Faisal bin Farhan Al Saud, trong đó ...

Thăm Hàn Quốc, Ngoại trưởng Trung Quốc nói Ngũ Nhãn là 'sản phẩm phụ lỗi thời', Seoul coi Bắc Kinh là gì?

Thăm Hàn Quốc, Ngoại trưởng Trung Quốc nói Ngũ Nhãn là 'sản phẩm phụ lỗi thời', Seoul coi Bắc Kinh là gì?

Ngày 15/9, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị lên tiếng bác bỏ ý tưởng mở rộng liên minh tình báo Five Eyes (Ngũ Nhãn) do ...

(theo East Asia Forum)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Thương ngày nắng về phần 2 tập 41: Còn uẩn khúc nào trong vụ tai nạn năm xưa, kẻ gây ra có phải ông Hoàng Long?

Thương ngày nắng về phần 2 tập 41: Còn uẩn khúc nào trong vụ tai nạn năm xưa, kẻ gây ra có phải ông Hoàng Long?

Baoquocte.vn. Thương ngày nắng về phần 2 tập 41, vụ tai nạn năm xưa còn nhiều uẩn khúc, liệu có phải ông Hoàng Long là người gây ra?
Iran khẳng định Mỹ và châu Âu 'cần một thỏa thuận' với Tehran vì xung đột ở Ukraine

Iran khẳng định Mỹ và châu Âu 'cần một thỏa thuận' với Tehran vì xung đột ở Ukraine

Baoquocte.vn. Mỹ và các nước châu Âu đang có nhu cầu về một thỏa thuận hạt nhân mới với Iran do họ đang chịu áp lực lớn từ cuộc khủng hoảng ...
Mozambique tỏ ý sẵn sàng tăng cường sự tin cậy qua lại và hữu nghị với Trung Quốc

Mozambique tỏ ý sẵn sàng tăng cường sự tin cậy qua lại và hữu nghị với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tổng thống Mozambique cho hay, Maputo cam kết phát triển quan hệ hợp tác hữu nghị với Bắc Kinh và tuân thủ chính sách một Trung Quốc.
Wimbledon 2022: Rafael Nadal vào tứ kết, tay vợt nữ gốc Việt kết thúc hành trình đẹp tại mùa giải

Wimbledon 2022: Rafael Nadal vào tứ kết, tay vợt nữ gốc Việt kết thúc hành trình đẹp tại mùa giải

Baoquocte.vn. Nadal tiếp tục phong độ thi đấu xuất sắc, giành chiến thắng 6-4, 6-2, 7-6 trước hạt giống số 21 Van de Zandschulp để vào tứ kết Wimbledon.
Anh phát hiện loài hoa súng khổng lồ mới, lá rộng 3 mét, sống được 177 năm

Anh phát hiện loài hoa súng khổng lồ mới, lá rộng 3 mét, sống được 177 năm

Baoquocte.vn. Các chuyên gia tại vườn bách thảo Kew Gardens, Anh cho biết, họ phát hiện loài hoa súng khổng lồ mới, xuất hiện lần đầu tiên từ giữa thế kỷ ...
Nói Nga dùng khí đốt làm 'đòn' gây chia rẽ, Czech nhắc nhở EU chỉ mạnh khi đoàn kết

Nói Nga dùng khí đốt làm 'đòn' gây chia rẽ, Czech nhắc nhở EU chỉ mạnh khi đoàn kết

Baoquocte.vn. Thủ tướng Czech Petr Fiala kêu gọi EU cần chứng tỏ sự đoàn kết ứng phó Nga.
Chuyển nhượng cầu thủ: MU ra giá bán Ronaldo; Barca lên danh sách chia tay; Chelsea theo đuổi De Ligt

Chuyển nhượng cầu thủ: MU ra giá bán Ronaldo; Barca lên danh sách chia tay; Chelsea theo đuổi De Ligt

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Đối phó ‘bóng ma’ lạm phát, tới lượt Israel liên tiếp nâng lãi suất cơ bản

Đối phó ‘bóng ma’ lạm phát, tới lượt Israel liên tiếp nâng lãi suất cơ bản

Baoquocte.vn. Ngân hàng Trung ương Israel quyết định nâng lãi suất cơ bản lên mức 1,25% trong bối cảnh nước này đang nỗ lực ngăn chặn lạm phát.
Diễn đàn kết nối doanh nghiệp Thái Lan-Đà Nẵng năm 2022, một mô hình mới về hợp tác kinh tế

Diễn đàn kết nối doanh nghiệp Thái Lan-Đà Nẵng năm 2022, một mô hình mới về hợp tác kinh tế

Baoquocte.vn. Thành phố Đà Nẵng là điểm đến đầu tiên của đoàn trên 40 doanh nghiệp Thái Lan trong hành trình tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác phát triển.
Tổng thống Ba Lan tuyên bố biển Baltic sẽ hoàn toàn là 'sân nhà' của NATO

Tổng thống Ba Lan tuyên bố biển Baltic sẽ hoàn toàn là 'sân nhà' của NATO

Baoquocte.vn. Tổng thống Ba Lan tuyên bố, biển Baltic 'về cơ bản' sẽ nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của NATO.
Iran khẳng định Mỹ và châu Âu 'cần một thỏa thuận' với Tehran vì xung đột ở Ukraine

Iran khẳng định Mỹ và châu Âu 'cần một thỏa thuận' với Tehran vì xung đột ở Ukraine

Baoquocte.vn. Mỹ và các nước châu Âu đang có nhu cầu về một thỏa thuận hạt nhân mới với Iran do họ đang chịu áp lực lớn từ cuộc khủng hoảng tại Ukraine.
Mozambique tỏ ý sẵn sàng tăng cường sự tin cậy qua lại và hữu nghị với Trung Quốc

Mozambique tỏ ý sẵn sàng tăng cường sự tin cậy qua lại và hữu nghị với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tổng thống Mozambique cho hay, Maputo cam kết phát triển quan hệ hợp tác hữu nghị với Bắc Kinh và tuân thủ chính sách một Trung Quốc.
Nói Nga dùng khí đốt làm 'đòn' gây chia rẽ, Czech nhắc nhở EU chỉ mạnh khi đoàn kết

Nói Nga dùng khí đốt làm 'đòn' gây chia rẽ, Czech nhắc nhở EU chỉ mạnh khi đoàn kết

Baoquocte.vn. Thủ tướng Czech Petr Fiala kêu gọi EU cần chứng tỏ sự đoàn kết ứng phó Nga.
Tổng thống Ba Lan tuyên bố biển Baltic sẽ hoàn toàn là 'sân nhà' của NATO

Tổng thống Ba Lan tuyên bố biển Baltic sẽ hoàn toàn là 'sân nhà' của NATO

Baoquocte.vn. Tổng thống Ba Lan tuyên bố, biển Baltic 'về cơ bản' sẽ nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của NATO.
Tổng thống Zelensky nói Ukraine cần 750 tỷ USD để tái thiết, EU cam kết tiếp tục gửi tiền tới Kiev

Tổng thống Zelensky nói Ukraine cần 750 tỷ USD để tái thiết, EU cam kết tiếp tục gửi tiền tới Kiev

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine khẳng định, tái thiết Ukraine là 'là đóng góp lớn nhất vào việc hỗ trợ hòa bình toàn cầu'.
Ấn Độ 'giám sát chặt chẽ' động thái của Trung Quốc tại Pakistan

Ấn Độ 'giám sát chặt chẽ' động thái của Trung Quốc tại Pakistan

Baoquocte.vn. Ấn Độ lo ngại trước việc Trung Quốc có kế hoạch triển khai nhân viên an ninh tới bảo vệ công dân và tài sản nước này ở Pakistan.
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Phiên bản di động