CẠNH TRANH CHIẾN LƯỢC MỸ-TRUNG QUỐC

Phân tách Mỹ-Trung Quốc: Một hành tinh, hai thế giới

NGUYÊN VY
TGVN. Mỹ-Trung Quốc phân tách, xung khắc và cạnh tranh chiến lược khốc liệt là thực tế hiện nay. Học giả nhận diện và lý giải hiện tượng này ra sao? Hãy xem một phân tích của Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa đăng trên Tạp chí Beijing Review.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

TIN LIÊN QUAN
Tổng thống Trump: 'Tách rời' là một từ hay, Mỹ sẽ chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc
Tại sao 'phân tách văn hóa' với Trung Quốc sẽ có hại cho Mỹ?
nhin-tu-trung-quoc-mot-hanh-tinh-hai-the-gioi-1
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Hội nghị Thượng định G20 tổ chức tại Osaka vào tháng 6/2019. (Nguồn:CNBC/TTXVN)

Khởi đầu của khác biệt

Hai mươi năm trước, ở Bắc Kinh hầu như hàng tuần đều có hội thảo về toàn cầu hóa nói về viễn cảnh thế giới sẽ xích lại gần và các rào cản thương mại, đầu tư sẽ được giảm thiểu. Các quan chức Trung Quốc đăng đàn thảo luận với lãnh đạo doanh nghiệp nước ngoài về tương lai Trung Quốc như một bộ phận của cộng đồng toàn cầu và nhất là cộng đồng thế giới sẽ góp phần vào tương lai và tăng trưởng của Trung Quốc ra sao. Họ nói về một tương lai tốt đẹp hơn trong một thế giới kết nối hơn và một hành tinh bao trùm hơn.

Có lẽ ít ai mường tượng rằng 20 năm sau thế giới tranh luận về phân tách Mỹ-Trung Quốc. Các cuộc thảo luận 20 năm trước có lẽ đã không định nghĩa rõ được toàn cầu hóa thực sự nghĩa là gì hoặc toàn cầu hóa sẽ được định hình như thế nào trong quá trình diễn tiến. Thế giới hẳn có thể đã không có một tầm nhìn giống nhau trong tư duy và đây chính là điểm khởi đầu cho những khác biệt.

Quan niệm giản đơn khi đó cho rằng hội nhập tài chính toàn cầu và các thị trường vốn cùng với truyền thông số sẽ làm hạ thấp các hàng rào và đem lại sự hiểu biết hơn, thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng không giới hạn.

Ít ai nhận ra rằng, hai thập kỷ sau, thế giới trở nên địa phương hóa hơn bao giờ hết và hoàn toàn không dễ để dự đoán được rằng Internet đã trở thành công cụ của những quyền lực ngầm ở Mỹ đánh cắp các thông tin cá nhân để thao túng các thuật toán và các cuộc bầu cử chính trị, thổi bùng ngọn gió của giận dữ, thù hận và phân biệt sắc tộc theo cách trước đây không thể tưởng tượng đến.

Một điều khác cũng không kém phần khó dự đoán là khối lượng nợ khổng lồ tích tụ thông qua hoạt động mua vào nợ chính phủ chưa từng có tiền lệ, bơm quá mức thanh khoản để tạo sự mở rộng thị trường vốn giả tạo bằng việc đầu tư vào các nền tảng truyền thông xã hội giúp thúc đẩy kiểu nhà nước chuyên chế và điều này chỉ có thể thực hiện được nhờ sự ngự trị tối cao của một đồng tiền.

Thế giới đi về đâu?

Tất cả bắt đầu vào năm 1999 khi Tổng thống Mỹ Bill Clinton hủy bỏ Đạo luật Glass-Steagall áp dụng sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, không cho phép các ngân hàng đánh cược bằng các khoản tiền gửi của người dân, từ đó tránh để lặp lại cuộc Đại Khủng hoảng năm 1929 và cuộc chiến tranh thế giới sau đó. Kết quả là, thập niên 90 của thế kỷ 20 và một thập niên sau đó đã diễn tiến giống như “Những năm hai mươi gào thét” (1920) của thế kỷ trước.

Những định giá lợi nhuận và thiệt hại bỗng nhiên trở nên không có ý nghĩa gì, tất cả chỉ là về thị phần và mọi công ty đều muốn thị phần lớn hơn công ty khác để làm tăng giá cổ phiếu vì thị trường vốn có quyền quyết định tất cả, không phải hoạt động kinh doanh thực tế. Thế giới đã phạm sai lầm tương tự với cuộc khủng hoảng tài chính 2008.

Bên cạnh đó, các chính sách nới lỏng định lượng lại tiếp tục tạo ra sự phát triển bùng nổ của thị trường tài chính giả tạo khác, đẩy phần lớn các hộ gia đình Mỹ vào tình cảnh nô lệ nợ mới. Chính sách này bắt đầu từ thời cựu Tổng thống George W. Bush, được duy trì dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama và bùng nổ ở thời Tổng thống Donald Trump.

nhin-tu-trung-quoc-mot-hanh-tinh-hai-the-gioi
"Mọi công ty đều muốn thị phần lớn hơn công ty khác để làm tăng giá cổ phiếu". (Nguồn:asiaglobalonline)

Chính thời gian này thực sự đã làm cuộc “hôn nhân” giữa các công ty công nghệ lớn và lĩnh vực tài chính trở nên bền chặt. Sự bùng nổ của các cổ phiếu công nghệ được tài trợ thông qua chính sách nới lỏng định lượng đòi hỏi phải có thêm nhiều khán giả truyền thông xã hội và các cú click chuột để đảm bảo giá trị của công ty và trò chơi đã được triển khai để thu hút người dân. Điều này phát huy tác dụng cho Facebook và Twitter, nhưng doanh nhân Trung Quốc lại có ý tưởng của riêng họ.

Hơn nữa, nếu khán giả truyền thông xã hội là thước đo của giá trị doanh nghiệp thì tại sao Trung Quốc phải để mất đi 1,4 tỷ khách hàng cho Facebook và Twitter khi mà bản thân Trung Quốc có thể tạo ra các lựa chọn thay thế bao gồm các nền tảng truyền thông xã hội như Weibo và WeChat và tạo một sân chơi bình đẳng hơn.

Phân tách khó tránh khỏi

Đây chính là điểm khởi nguồn của các xung đột. Chiến tranh thương mại không phải về đậu tương, mà là về khán giả truyền thông xã hội, các cú click chuột, tài chính và tỷ phần nợ không bền vững chỉ cần một biến động nhẹ có thể làm hệ thống hậu Bretton-Woods sụp đổ.

Cuộc “hôn nhân” quỷ quyệt giữa tài chính, độc quyền công nghệ, tổ hợp công nghiệp - quân sự và quyền lực ngầm đã tạo ra một hệ thống quản trị mới mà sự ổn định của nó chỉ có thể được bảo đảm thông qua việc tạo ra những căng thẳng xã hội. Thương mại và dịch vụ rơi tự do và mọi thứ hoạt động xung quanh một nguyên tắc - giữ cho thị trường vốn luôn được bơm căng thông qua các khoản tiền đầu tư được hỗ trợ bởi nợ và rót vào các công ty công nghệ độc quyền tham gia tạo dựng sự thù hận, tư duy tăng cường kiểm soát, xúc cảm và những lá phiếu.

Tuy nhiên, khó có thể kiểm soát được tư tưởng và lá phiếu của những người lựa chọn các sản phẩm công nghệ khác. Đó là lý do Tổng thống Trump, ông Mark Zuckerberg và các quyền lực ngầm không thích TikTok và Tencent của Trung Quốc.

Đối với Trung Quốc, phân tách với Mỹ không phải là một lựa chọn, mà bị đẩy vào tình thế không được lựa chọn. Với tất cả các nỗ lực đã thực hiện cho đến nay để đưa đến thế giới liên kết, hội nhập thì phân tách là thứ không hề dễ chịu.

Không có lý do gì một môi trường thương mại toàn cầu hội nhập phải bị phân tách. Bản chất của sự phân tách này tương đồng với một giai đoạn khác trong thế kỷ trước, đưa nhân loại vào một cuộc chiến tranh lạnh khác với rủi ro hiểm họa biến thành chiến tranh nóng.

Như thế, nhân loại như đang sống trong một thế giới phân đôi. Trong tương lai sẽ có hai thế giới. Một thế giới vận hành với các chính sách đa phương, đa văn hóa và thực tế. Một thế giới vận hành với nguyên lý đơn phương, “độc canh” và ý thức hệ.

Đó là hình dung về một thế giới phân đôi. Tương lai được dự đoán là gì? Đó là nỗi buồn của Chiến tranh Lạnh. Một hành tinh. Hai thế giới.

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Chiến tranh lạnh mới?

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Chiến tranh lạnh mới?

TGVN. Đại dịch Covid-19 tác động thế nào đến cạnh tranh chiến lược vốn đã gay gắt giữa Mỹ - Trung Quốc? Giới chuyên gia, ...

Thương chiến Mỹ - Trung và cạnh tranh nước lớn

Thương chiến Mỹ - Trung và cạnh tranh nước lớn

TGVN. Nếu như sự trỗi dậy của Trung Quốc lâu nay được xem như diễn biến quan trọng nhất trong thời kỳ hậu Chiến tranh ...

Chuyên gia: Thương chiến Mỹ - Trung sẽ dịu bớt, song tranh cãi vẫn tiếp diễn

Chuyên gia: Thương chiến Mỹ - Trung sẽ dịu bớt, song tranh cãi vẫn tiếp diễn

TGVN. Cựu Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lâu Kế Vĩ (Lou Jiwei) ngày 9/11 nhận định, thương chiến Mỹ - Trung có thể dịu bớt ...

(theo Beijing Review)

Đọc thêm

Mong muốn JICA hỗ trợ Việt Nam góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển

Mong muốn JICA hỗ trợ Việt Nam góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển

Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tiếp ông Tanaka Akihiko, Chủ tịch Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đang thăm và làm việc tại Việt Nam.
Dữ liệu mới là nền móng của cuộc đua AI

Dữ liệu mới là nền móng của cuộc đua AI

Điều khiến ông Trần Văn Chín, Chủ tịch Arobid.com, ấn tượng nhất sau những cuộc làm việc với các đối tác tại Singapore gần đây, không phải là những ứng ...
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết của Bộ Chính trị về đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết của Bộ Chính trị về đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết của Bộ Chính trị về đường lối đối ngoại Đại ...
Mỹ thông báo hoàn tất các cuộc không kích mới nhất tại Iran, Tehran phản bác một điều

Mỹ thông báo hoàn tất các cuộc không kích mới nhất tại Iran, Tehran phản bác một điều

Mỹ thông báo đã hoàn tất các cuộc không kích mang tính tự vệ nhằm vào các hệ thống giám sát, thông tin liên lạc và phòng không của Iran.
Cà Mau: Lấy mẫu ADN xác định danh tính hơn 3.300 mộ liệt sĩ

Cà Mau: Lấy mẫu ADN xác định danh tính hơn 3.300 mộ liệt sĩ

Tnh Cà Mau tổ chức lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ đối với 263 phần mộ chưa xác định thông tin tại nghĩa trang liệt sĩ ...
Tốc độ phát thải hiện tại có thể đẩy Trái Đất nóng lên vượt ngưỡng giới hạn vào 2030

Tốc độ phát thải hiện tại có thể đẩy Trái Đất nóng lên vượt ngưỡng giới hạn vào 2030

Mức nóng lên do hoạt động của con người đã đạt 1,37°C vào năm 2025, tiến sát ngưỡng 1,5°C của Thỏa thuận Paris.
Mỹ thông báo hoàn tất các cuộc không kích mới nhất tại Iran, Tehran phản bác một điều

Mỹ thông báo hoàn tất các cuộc không kích mới nhất tại Iran, Tehran phản bác một điều

Mỹ thông báo đã hoàn tất các cuộc không kích mang tính tự vệ nhằm vào các hệ thống giám sát, thông tin liên lạc và phòng không của Iran.
Colombia yêu cầu Tổng thống Mỹ không can thiệp vào bầu cử

Colombia yêu cầu Tổng thống Mỹ không can thiệp vào bầu cử

Ngày 10/6, Tổng thống Colombia Gustavo Petro đã lên tiếng kêu gọi Washington không can thiệp vào chiến dịch bầu cử tổng thống Colombia.
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thúc đẩy giải pháp chính trị cho tình hình Trung Đông

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thúc đẩy giải pháp chính trị cho tình hình Trung Đông

Trung Đông đang bị kéo sâu hơn vào khủng hoảng với những hệ lụy vượt ra ngoài khu vực.
Tính toán của NATO sau loạt vụ UAV xâm nhập

Tính toán của NATO sau loạt vụ UAV xâm nhập

Các nước thành viên NATO đang xem xét đẩy nhanh chương trình mua sắm UAV nhằm đối phó với các mối đe dọa trên không ngày càng gia tăng.
Hội nghị thượng đỉnh EU-Hàn Quốc: Nhấn mạnh mối liên hệ ngày càng chặt chẽ an ninh châu Âu và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hội nghị thượng đỉnh EU-Hàn Quốc: Nhấn mạnh mối liên hệ ngày càng chặt chẽ an ninh châu Âu và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Liên minh châu Âu (EU) và Hàn Quốc đã cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác song phương.
Tổng thống Ukraine tuyên bố tấn công sâu vào Nga bằng tên lửa tự phát triển

Tổng thống Ukraine tuyên bố tấn công sâu vào Nga bằng tên lửa tự phát triển

Tổng thống Ukraine cho biết, nhiều tên lửa hành trình Flamingo FP-5 của nước này đã bay hơn 1.000 km vào sâu trong lãnh thổ Nga
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira tới Trung Quốc phản ánh nỗ lực củng cố trục hợp tác Nam-Nam giữa một thế giới đầy biến động.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Dù không ra Tuyên bố chung, không có thỏa thuận, cam kết được ký kết nhưng Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vẫn cho thấy vai trò thiết yếu.
Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều biến động, Hành lang Trung tâm đang thu hút sự chú ý như một lựa chọn kết nối mới giữa Đông và Tây.
SCMP: Nền kinh tế 'NewSpace' của châu Á không chỉ xoay quanh thám hiểm không gian

SCMP: Nền kinh tế 'NewSpace' của châu Á không chỉ xoay quanh thám hiểm không gian

Không gian vũ trụ đang vượt ra khỏi vai trò của biên giới khoa học thuần túy để trở thành không gian cạnh tranh về chủ quyền và an ninh kinh tế.
Armenia ‘dò đường’ giữa các cực quyền lực: Mô hình chuyển hướng địa chính trị khác biệt

Armenia ‘dò đường’ giữa các cực quyền lực: Mô hình chuyển hướng địa chính trị khác biệt

Armenia đang bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất kể từ khi bắt đầu điều chỉnh chính sách đối ngoại sau cuộc khủng hoảng Nagorno-Karabakh.
Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm ngày càng trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia.
Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Bùn đỏ, chất thải độc hại của ngành luyện nhôm, đang được Mỹ nhìn nhận lại như một nguồn khoáng sản chiến lược.
Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Phần Lan nổi lên như một hình mẫu đặc biệt về sự chuẩn bị phòng thủ dân sự với mạng lưới hầm trú ẩn quy mô lớn ngay bên dưới các đô thị hiện đại.
Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Ukraine đang đặt cược nhiều hơn vào một giải pháp rẻ hơn nhưng đầy hiệu quả nhằm khiến tên lửa và UAV Nga mất phương hướng trước khi tới mục tiêu.
Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Chưa bao giờ trong lịch sử nhân loại, sự thay đổi nhân khẩu học lại diễn ra nhanh và rộng đến vậy.
50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

Trong hành trình nửa thế kỷ của quan hệ Việt Nam-Thái Lan, dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn được xem là nền tảng nhân văn quan trọng.
Phiên bản di động