CẠNH TRANH CHIẾN LƯỢC MỸ-TRUNG QUỐC

Phân tách Mỹ-Trung Quốc: Một hành tinh, hai thế giới

NGUYÊN VY
TGVN. Mỹ-Trung Quốc phân tách, xung khắc và cạnh tranh chiến lược khốc liệt là thực tế hiện nay. Học giả nhận diện và lý giải hiện tượng này ra sao? Hãy xem một phân tích của Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa đăng trên Tạp chí Beijing Review.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

TIN LIÊN QUAN
Tổng thống Trump: 'Tách rời' là một từ hay, Mỹ sẽ chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc
Tại sao 'phân tách văn hóa' với Trung Quốc sẽ có hại cho Mỹ?
nhin-tu-trung-quoc-mot-hanh-tinh-hai-the-gioi-1
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Hội nghị Thượng định G20 tổ chức tại Osaka vào tháng 6/2019. (Nguồn:CNBC/TTXVN)

Khởi đầu của khác biệt

Hai mươi năm trước, ở Bắc Kinh hầu như hàng tuần đều có hội thảo về toàn cầu hóa nói về viễn cảnh thế giới sẽ xích lại gần và các rào cản thương mại, đầu tư sẽ được giảm thiểu. Các quan chức Trung Quốc đăng đàn thảo luận với lãnh đạo doanh nghiệp nước ngoài về tương lai Trung Quốc như một bộ phận của cộng đồng toàn cầu và nhất là cộng đồng thế giới sẽ góp phần vào tương lai và tăng trưởng của Trung Quốc ra sao. Họ nói về một tương lai tốt đẹp hơn trong một thế giới kết nối hơn và một hành tinh bao trùm hơn.

Có lẽ ít ai mường tượng rằng 20 năm sau thế giới tranh luận về phân tách Mỹ-Trung Quốc. Các cuộc thảo luận 20 năm trước có lẽ đã không định nghĩa rõ được toàn cầu hóa thực sự nghĩa là gì hoặc toàn cầu hóa sẽ được định hình như thế nào trong quá trình diễn tiến. Thế giới hẳn có thể đã không có một tầm nhìn giống nhau trong tư duy và đây chính là điểm khởi đầu cho những khác biệt.

Quan niệm giản đơn khi đó cho rằng hội nhập tài chính toàn cầu và các thị trường vốn cùng với truyền thông số sẽ làm hạ thấp các hàng rào và đem lại sự hiểu biết hơn, thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng không giới hạn.

Ít ai nhận ra rằng, hai thập kỷ sau, thế giới trở nên địa phương hóa hơn bao giờ hết và hoàn toàn không dễ để dự đoán được rằng Internet đã trở thành công cụ của những quyền lực ngầm ở Mỹ đánh cắp các thông tin cá nhân để thao túng các thuật toán và các cuộc bầu cử chính trị, thổi bùng ngọn gió của giận dữ, thù hận và phân biệt sắc tộc theo cách trước đây không thể tưởng tượng đến.

Một điều khác cũng không kém phần khó dự đoán là khối lượng nợ khổng lồ tích tụ thông qua hoạt động mua vào nợ chính phủ chưa từng có tiền lệ, bơm quá mức thanh khoản để tạo sự mở rộng thị trường vốn giả tạo bằng việc đầu tư vào các nền tảng truyền thông xã hội giúp thúc đẩy kiểu nhà nước chuyên chế và điều này chỉ có thể thực hiện được nhờ sự ngự trị tối cao của một đồng tiền.

Thế giới đi về đâu?

Tất cả bắt đầu vào năm 1999 khi Tổng thống Mỹ Bill Clinton hủy bỏ Đạo luật Glass-Steagall áp dụng sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, không cho phép các ngân hàng đánh cược bằng các khoản tiền gửi của người dân, từ đó tránh để lặp lại cuộc Đại Khủng hoảng năm 1929 và cuộc chiến tranh thế giới sau đó. Kết quả là, thập niên 90 của thế kỷ 20 và một thập niên sau đó đã diễn tiến giống như “Những năm hai mươi gào thét” (1920) của thế kỷ trước.

Những định giá lợi nhuận và thiệt hại bỗng nhiên trở nên không có ý nghĩa gì, tất cả chỉ là về thị phần và mọi công ty đều muốn thị phần lớn hơn công ty khác để làm tăng giá cổ phiếu vì thị trường vốn có quyền quyết định tất cả, không phải hoạt động kinh doanh thực tế. Thế giới đã phạm sai lầm tương tự với cuộc khủng hoảng tài chính 2008.

Bên cạnh đó, các chính sách nới lỏng định lượng lại tiếp tục tạo ra sự phát triển bùng nổ của thị trường tài chính giả tạo khác, đẩy phần lớn các hộ gia đình Mỹ vào tình cảnh nô lệ nợ mới. Chính sách này bắt đầu từ thời cựu Tổng thống George W. Bush, được duy trì dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama và bùng nổ ở thời Tổng thống Donald Trump.

nhin-tu-trung-quoc-mot-hanh-tinh-hai-the-gioi
"Mọi công ty đều muốn thị phần lớn hơn công ty khác để làm tăng giá cổ phiếu". (Nguồn:asiaglobalonline)

Chính thời gian này thực sự đã làm cuộc “hôn nhân” giữa các công ty công nghệ lớn và lĩnh vực tài chính trở nên bền chặt. Sự bùng nổ của các cổ phiếu công nghệ được tài trợ thông qua chính sách nới lỏng định lượng đòi hỏi phải có thêm nhiều khán giả truyền thông xã hội và các cú click chuột để đảm bảo giá trị của công ty và trò chơi đã được triển khai để thu hút người dân. Điều này phát huy tác dụng cho Facebook và Twitter, nhưng doanh nhân Trung Quốc lại có ý tưởng của riêng họ.

Hơn nữa, nếu khán giả truyền thông xã hội là thước đo của giá trị doanh nghiệp thì tại sao Trung Quốc phải để mất đi 1,4 tỷ khách hàng cho Facebook và Twitter khi mà bản thân Trung Quốc có thể tạo ra các lựa chọn thay thế bao gồm các nền tảng truyền thông xã hội như Weibo và WeChat và tạo một sân chơi bình đẳng hơn.

Phân tách khó tránh khỏi

Đây chính là điểm khởi nguồn của các xung đột. Chiến tranh thương mại không phải về đậu tương, mà là về khán giả truyền thông xã hội, các cú click chuột, tài chính và tỷ phần nợ không bền vững chỉ cần một biến động nhẹ có thể làm hệ thống hậu Bretton-Woods sụp đổ.

Cuộc “hôn nhân” quỷ quyệt giữa tài chính, độc quyền công nghệ, tổ hợp công nghiệp - quân sự và quyền lực ngầm đã tạo ra một hệ thống quản trị mới mà sự ổn định của nó chỉ có thể được bảo đảm thông qua việc tạo ra những căng thẳng xã hội. Thương mại và dịch vụ rơi tự do và mọi thứ hoạt động xung quanh một nguyên tắc - giữ cho thị trường vốn luôn được bơm căng thông qua các khoản tiền đầu tư được hỗ trợ bởi nợ và rót vào các công ty công nghệ độc quyền tham gia tạo dựng sự thù hận, tư duy tăng cường kiểm soát, xúc cảm và những lá phiếu.

Tuy nhiên, khó có thể kiểm soát được tư tưởng và lá phiếu của những người lựa chọn các sản phẩm công nghệ khác. Đó là lý do Tổng thống Trump, ông Mark Zuckerberg và các quyền lực ngầm không thích TikTok và Tencent của Trung Quốc.

Đối với Trung Quốc, phân tách với Mỹ không phải là một lựa chọn, mà bị đẩy vào tình thế không được lựa chọn. Với tất cả các nỗ lực đã thực hiện cho đến nay để đưa đến thế giới liên kết, hội nhập thì phân tách là thứ không hề dễ chịu.

Không có lý do gì một môi trường thương mại toàn cầu hội nhập phải bị phân tách. Bản chất của sự phân tách này tương đồng với một giai đoạn khác trong thế kỷ trước, đưa nhân loại vào một cuộc chiến tranh lạnh khác với rủi ro hiểm họa biến thành chiến tranh nóng.

Như thế, nhân loại như đang sống trong một thế giới phân đôi. Trong tương lai sẽ có hai thế giới. Một thế giới vận hành với các chính sách đa phương, đa văn hóa và thực tế. Một thế giới vận hành với nguyên lý đơn phương, “độc canh” và ý thức hệ.

Đó là hình dung về một thế giới phân đôi. Tương lai được dự đoán là gì? Đó là nỗi buồn của Chiến tranh Lạnh. Một hành tinh. Hai thế giới.

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Chiến tranh lạnh mới?

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Chiến tranh lạnh mới?

TGVN. Đại dịch Covid-19 tác động thế nào đến cạnh tranh chiến lược vốn đã gay gắt giữa Mỹ - Trung Quốc? Giới chuyên gia, ...

Thương chiến Mỹ - Trung và cạnh tranh nước lớn

Thương chiến Mỹ - Trung và cạnh tranh nước lớn

TGVN. Nếu như sự trỗi dậy của Trung Quốc lâu nay được xem như diễn biến quan trọng nhất trong thời kỳ hậu Chiến tranh ...

Chuyên gia: Thương chiến Mỹ - Trung sẽ dịu bớt, song tranh cãi vẫn tiếp diễn

Chuyên gia: Thương chiến Mỹ - Trung sẽ dịu bớt, song tranh cãi vẫn tiếp diễn

TGVN. Cựu Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lâu Kế Vĩ (Lou Jiwei) ngày 9/11 nhận định, thương chiến Mỹ - Trung có thể dịu bớt ...

(theo Beijing Review)

Đọc thêm

Đại hội Đảng lần thứ XIV: 'Tại Cuba, chúng tôi tràn ngập sự tin tưởng, kỳ vọng và niềm tự hào dân tộc sâu sắc'

Đại hội Đảng lần thứ XIV: 'Tại Cuba, chúng tôi tràn ngập sự tin tưởng, kỳ vọng và niềm tự hào dân tộc sâu sắc'

Theo Đại sứ Lê Quang Long, Đại hội Đảng lần thứ XIV là nguồn cổ vũ to lớn, tiếp thêm niềm tin, động lực cho các Cơ quan đại diện ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 19/1/2026, Lịch vạn niên ngày 19 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 19/1/2026, Lịch vạn niên ngày 19 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 19/1. Lịch âm hôm nay 19/1/2026? Âm lịch hôm nay 19/1. Lịch vạn niên 19/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Văn khấn mùng 1 tháng 12 Âm lịch năm Ất Tỵ 2025, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Văn khấn mùng 1 tháng 12 Âm lịch năm Ất Tỵ 2025, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Văn khấn mùng 1 tháng 12 Âm lịch năm Ất Tỵ với ước nguyện cầu xin cho gia đạo luôn được bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn.
Hội đồng Hòa bình Gaza: Tổng thống Trump mời Thủ tướng Ấn Độ tham gia, Liên hợp quốc lên tiếng

Hội đồng Hòa bình Gaza: Tổng thống Trump mời Thủ tướng Ấn Độ tham gia, Liên hợp quốc lên tiếng

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mời Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng một số nhà lãnh đạo thế giới tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza.
Giá vàng hôm nay 19/1/2026 lùi khỏi đỉnh lịch sử, tâm lý thận trọng bao trùm, chuyên gia dự báo giá vàng tuần này?

Giá vàng hôm nay 19/1/2026 lùi khỏi đỉnh lịch sử, tâm lý thận trọng bao trùm, chuyên gia dự báo giá vàng tuần này?

Giá vàng hôm nay 19/1/2026 lùi khỏi đỉnh lịch sử, tâm lý thận trọng, dự báo giá vàng tuần này?
Cuộc so tài giữa hai 'người gác đền' ở bán kết U23 châu Á 2026

Cuộc so tài giữa hai 'người gác đền' ở bán kết U23 châu Á 2026

Trận bán kết U23 châu Á 2026 giữa U23 Việt Nam và U23 Trung Quốc thu hút sự chú ý bởi màn đối đầu giữa hai thủ môn xuất sắc ...
Hội đồng Hòa bình Gaza: Tổng thống Trump mời Thủ tướng Ấn Độ tham gia, Liên hợp quốc lên tiếng

Hội đồng Hòa bình Gaza: Tổng thống Trump mời Thủ tướng Ấn Độ tham gia, Liên hợp quốc lên tiếng

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mời Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng một số nhà lãnh đạo thế giới tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza.
Ít nhất 5.000 người thiệt mạng trong làn sóng biểu tình tại Iran

Ít nhất 5.000 người thiệt mạng trong làn sóng biểu tình tại Iran

Một quan chức Iran cho biết chính quyền nước này đã xác minh ít nhất 5.000 trường hợp thiệt mạng liên quan đến làn sóng biểu tình kéo dài trên khắp Iran.
Tiếp cận của ông Trump đối với Greenland mang đậm dấu ấn cá nhân

Tiếp cận của ông Trump đối với Greenland mang đậm dấu ấn cá nhân

Cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ cho rằng mong muốn sở hữu Greenland của Tổng thống Donald Trump chủ yếu xuất phát từ tâm lý của một nhà kinh doanh bất động sản.
Bồ Đào Nha bước vào vòng một bầu cử tổng thống giữa bối cảnh chính trị bất ổn

Bồ Đào Nha bước vào vòng một bầu cử tổng thống giữa bối cảnh chính trị bất ổn

Cử tri Bồ Đào Nha đã đi bỏ phiếu trong vòng đầu tiên của cuộc bầu cử tổng thống với khả năng cao không có ứng cử viên nào giành chiến thắng tuyệt đối.
Nghi phạm UAV xâm nhập Triều Tiên từng làm việc tại Phủ Tổng thống Hàn Quốc

Nghi phạm UAV xâm nhập Triều Tiên từng làm việc tại Phủ Tổng thống Hàn Quốc

Nhà chức trách Hàn Quốc đang điều tra một nghi phạm dân sự bị cáo buộc chế tạo thiết bị bay không người lái (UAV) được cho là đã xâm nhập lãnh thổ Triều Tiên.
Thủ tướng Tây Ban Nha: Mỹ đánh Greenland, ông Putin sẽ hạnh phúc gấp đôi

Thủ tướng Tây Ban Nha: Mỹ đánh Greenland, ông Putin sẽ hạnh phúc gấp đôi

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho rằng bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ nhằm vào Greenland sẽ gây tổn hại nghiêm trọng tới NATO.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc thăm Trung Quốc: Dò lại nhịp chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phản ánh nỗ lực cân bằng trong bối cảnh thế giới và khu vực chứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc.
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những yếu tố định hình thế giới 2026

Những yếu tố định hình thế giới 2026

Mười nhân tố bắt đầu bằng chữ 'T' tác động định hình thế giới năm 2026.
Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Tổng thống Ukraine thăm Mỹ: Bước đệm chiến thuật

Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky diễn ra trong một thời điểm đặc biệt nhạy cảm của cuộc xung đột Nga - Ukraine...
Hiệp định biển cả có hiệu lực: Cột mốc lịch sử trong quản trị đại dương

Hiệp định biển cả có hiệu lực: Cột mốc lịch sử trong quản trị đại dương

Hiệp định BBNJ sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 19/1, là bước tiến lớn trong nỗ lực bảo đảm sức khỏe đại dương trong nhiều thập kỷ tới.
Bức tranh bầu cử 2026: Đoán định và biến số

Bức tranh bầu cử 2026: Đoán định và biến số

Bước sang năm 2026, chu kỳ bầu cử toàn cầu dự báo tiếp tục sự pha trộn giữa những kết cục có thể đoán trước và các biến số khó lường.
Giao thừa muôn sắc

Giao thừa muôn sắc

Dù năm mới được đón chờ trên khắp thế giới, mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng lại chào đón thời khắc ấy theo những văn hóa và phong tục rất khác nhau.
Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki của Nga sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở Biển Baltic?

Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki của Nga sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở Biển Baltic?

Tàu ngầm diesel-điện Velikiye Luki mới của Nga có khả năng sử dụng tên lửa hành trình Kalibr và hiệu quả trong tác chiến chống tàu ngầm.
Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2025 (Kỳ 2): Thay đổi hay tiếp nối?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ 2025 (Kỳ 2): Thay đổi hay tiếp nối?

Liệu những thay đổi trong chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ hiện nay là nhất thời hay là sự trở lại của những luận điểm nền tảng trong lịch sử?
Đưa Không gian tranh Đông Hồ ra thế giới

Đưa Không gian tranh Đông Hồ ra thế giới

Tranh dân gian Đông Hồ bền bỉ như chính tinh thần của văn hóa làng Việt, nơi cái đẹp gắn với đạo lý, nghệ thuật gắn với đời sống.
Phiên bản di động