CẠNH TRANH CHIẾN LƯỢC MỸ-TRUNG QUỐC

Phân tách Mỹ-Trung Quốc: Một hành tinh, hai thế giới

NGUYÊN VY
TGVN. Mỹ-Trung Quốc phân tách, xung khắc và cạnh tranh chiến lược khốc liệt là thực tế hiện nay. Học giả nhận diện và lý giải hiện tượng này ra sao? Hãy xem một phân tích của Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa đăng trên Tạp chí Beijing Review.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

TIN LIÊN QUAN
Tổng thống Trump: 'Tách rời' là một từ hay, Mỹ sẽ chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc
Tại sao 'phân tách văn hóa' với Trung Quốc sẽ có hại cho Mỹ?
nhin-tu-trung-quoc-mot-hanh-tinh-hai-the-gioi-1
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Hội nghị Thượng định G20 tổ chức tại Osaka vào tháng 6/2019. (Nguồn:CNBC/TTXVN)

Khởi đầu của khác biệt

Hai mươi năm trước, ở Bắc Kinh hầu như hàng tuần đều có hội thảo về toàn cầu hóa nói về viễn cảnh thế giới sẽ xích lại gần và các rào cản thương mại, đầu tư sẽ được giảm thiểu. Các quan chức Trung Quốc đăng đàn thảo luận với lãnh đạo doanh nghiệp nước ngoài về tương lai Trung Quốc như một bộ phận của cộng đồng toàn cầu và nhất là cộng đồng thế giới sẽ góp phần vào tương lai và tăng trưởng của Trung Quốc ra sao. Họ nói về một tương lai tốt đẹp hơn trong một thế giới kết nối hơn và một hành tinh bao trùm hơn.

Có lẽ ít ai mường tượng rằng 20 năm sau thế giới tranh luận về phân tách Mỹ-Trung Quốc. Các cuộc thảo luận 20 năm trước có lẽ đã không định nghĩa rõ được toàn cầu hóa thực sự nghĩa là gì hoặc toàn cầu hóa sẽ được định hình như thế nào trong quá trình diễn tiến. Thế giới hẳn có thể đã không có một tầm nhìn giống nhau trong tư duy và đây chính là điểm khởi đầu cho những khác biệt.

Quan niệm giản đơn khi đó cho rằng hội nhập tài chính toàn cầu và các thị trường vốn cùng với truyền thông số sẽ làm hạ thấp các hàng rào và đem lại sự hiểu biết hơn, thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng không giới hạn.

Ít ai nhận ra rằng, hai thập kỷ sau, thế giới trở nên địa phương hóa hơn bao giờ hết và hoàn toàn không dễ để dự đoán được rằng Internet đã trở thành công cụ của những quyền lực ngầm ở Mỹ đánh cắp các thông tin cá nhân để thao túng các thuật toán và các cuộc bầu cử chính trị, thổi bùng ngọn gió của giận dữ, thù hận và phân biệt sắc tộc theo cách trước đây không thể tưởng tượng đến.

Một điều khác cũng không kém phần khó dự đoán là khối lượng nợ khổng lồ tích tụ thông qua hoạt động mua vào nợ chính phủ chưa từng có tiền lệ, bơm quá mức thanh khoản để tạo sự mở rộng thị trường vốn giả tạo bằng việc đầu tư vào các nền tảng truyền thông xã hội giúp thúc đẩy kiểu nhà nước chuyên chế và điều này chỉ có thể thực hiện được nhờ sự ngự trị tối cao của một đồng tiền.

Thế giới đi về đâu?

Tất cả bắt đầu vào năm 1999 khi Tổng thống Mỹ Bill Clinton hủy bỏ Đạo luật Glass-Steagall áp dụng sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, không cho phép các ngân hàng đánh cược bằng các khoản tiền gửi của người dân, từ đó tránh để lặp lại cuộc Đại Khủng hoảng năm 1929 và cuộc chiến tranh thế giới sau đó. Kết quả là, thập niên 90 của thế kỷ 20 và một thập niên sau đó đã diễn tiến giống như “Những năm hai mươi gào thét” (1920) của thế kỷ trước.

Những định giá lợi nhuận và thiệt hại bỗng nhiên trở nên không có ý nghĩa gì, tất cả chỉ là về thị phần và mọi công ty đều muốn thị phần lớn hơn công ty khác để làm tăng giá cổ phiếu vì thị trường vốn có quyền quyết định tất cả, không phải hoạt động kinh doanh thực tế. Thế giới đã phạm sai lầm tương tự với cuộc khủng hoảng tài chính 2008.

Bên cạnh đó, các chính sách nới lỏng định lượng lại tiếp tục tạo ra sự phát triển bùng nổ của thị trường tài chính giả tạo khác, đẩy phần lớn các hộ gia đình Mỹ vào tình cảnh nô lệ nợ mới. Chính sách này bắt đầu từ thời cựu Tổng thống George W. Bush, được duy trì dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama và bùng nổ ở thời Tổng thống Donald Trump.

nhin-tu-trung-quoc-mot-hanh-tinh-hai-the-gioi
"Mọi công ty đều muốn thị phần lớn hơn công ty khác để làm tăng giá cổ phiếu". (Nguồn:asiaglobalonline)

Chính thời gian này thực sự đã làm cuộc “hôn nhân” giữa các công ty công nghệ lớn và lĩnh vực tài chính trở nên bền chặt. Sự bùng nổ của các cổ phiếu công nghệ được tài trợ thông qua chính sách nới lỏng định lượng đòi hỏi phải có thêm nhiều khán giả truyền thông xã hội và các cú click chuột để đảm bảo giá trị của công ty và trò chơi đã được triển khai để thu hút người dân. Điều này phát huy tác dụng cho Facebook và Twitter, nhưng doanh nhân Trung Quốc lại có ý tưởng của riêng họ.

Hơn nữa, nếu khán giả truyền thông xã hội là thước đo của giá trị doanh nghiệp thì tại sao Trung Quốc phải để mất đi 1,4 tỷ khách hàng cho Facebook và Twitter khi mà bản thân Trung Quốc có thể tạo ra các lựa chọn thay thế bao gồm các nền tảng truyền thông xã hội như Weibo và WeChat và tạo một sân chơi bình đẳng hơn.

Phân tách khó tránh khỏi

Đây chính là điểm khởi nguồn của các xung đột. Chiến tranh thương mại không phải về đậu tương, mà là về khán giả truyền thông xã hội, các cú click chuột, tài chính và tỷ phần nợ không bền vững chỉ cần một biến động nhẹ có thể làm hệ thống hậu Bretton-Woods sụp đổ.

Cuộc “hôn nhân” quỷ quyệt giữa tài chính, độc quyền công nghệ, tổ hợp công nghiệp - quân sự và quyền lực ngầm đã tạo ra một hệ thống quản trị mới mà sự ổn định của nó chỉ có thể được bảo đảm thông qua việc tạo ra những căng thẳng xã hội. Thương mại và dịch vụ rơi tự do và mọi thứ hoạt động xung quanh một nguyên tắc - giữ cho thị trường vốn luôn được bơm căng thông qua các khoản tiền đầu tư được hỗ trợ bởi nợ và rót vào các công ty công nghệ độc quyền tham gia tạo dựng sự thù hận, tư duy tăng cường kiểm soát, xúc cảm và những lá phiếu.

Tuy nhiên, khó có thể kiểm soát được tư tưởng và lá phiếu của những người lựa chọn các sản phẩm công nghệ khác. Đó là lý do Tổng thống Trump, ông Mark Zuckerberg và các quyền lực ngầm không thích TikTok và Tencent của Trung Quốc.

Đối với Trung Quốc, phân tách với Mỹ không phải là một lựa chọn, mà bị đẩy vào tình thế không được lựa chọn. Với tất cả các nỗ lực đã thực hiện cho đến nay để đưa đến thế giới liên kết, hội nhập thì phân tách là thứ không hề dễ chịu.

Không có lý do gì một môi trường thương mại toàn cầu hội nhập phải bị phân tách. Bản chất của sự phân tách này tương đồng với một giai đoạn khác trong thế kỷ trước, đưa nhân loại vào một cuộc chiến tranh lạnh khác với rủi ro hiểm họa biến thành chiến tranh nóng.

Như thế, nhân loại như đang sống trong một thế giới phân đôi. Trong tương lai sẽ có hai thế giới. Một thế giới vận hành với các chính sách đa phương, đa văn hóa và thực tế. Một thế giới vận hành với nguyên lý đơn phương, “độc canh” và ý thức hệ.

Đó là hình dung về một thế giới phân đôi. Tương lai được dự đoán là gì? Đó là nỗi buồn của Chiến tranh Lạnh. Một hành tinh. Hai thế giới.

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Chiến tranh lạnh mới?

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Chiến tranh lạnh mới?

TGVN. Đại dịch Covid-19 tác động thế nào đến cạnh tranh chiến lược vốn đã gay gắt giữa Mỹ - Trung Quốc? Giới chuyên gia, ...

Thương chiến Mỹ - Trung và cạnh tranh nước lớn

Thương chiến Mỹ - Trung và cạnh tranh nước lớn

TGVN. Nếu như sự trỗi dậy của Trung Quốc lâu nay được xem như diễn biến quan trọng nhất trong thời kỳ hậu Chiến tranh ...

Chuyên gia: Thương chiến Mỹ - Trung sẽ dịu bớt, song tranh cãi vẫn tiếp diễn

Chuyên gia: Thương chiến Mỹ - Trung sẽ dịu bớt, song tranh cãi vẫn tiếp diễn

TGVN. Cựu Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lâu Kế Vĩ (Lou Jiwei) ngày 9/11 nhận định, thương chiến Mỹ - Trung có thể dịu bớt ...

(theo Beijing Review)

Đọc thêm

Giao lưu thể thao ASEAN-CARICOM thúc đẩy quan hệ với Venezuela và các nước Caribe

Giao lưu thể thao ASEAN-CARICOM thúc đẩy quan hệ với Venezuela và các nước Caribe

Đại sứ quán các nước ASEAN tại Caracas đã phối hợp với Bộ Ngoại giao Venezuela và Đại sứ quán các nước Cộng đồng Caribe tổ chức giải bowling hữu ...
Thành kính tưởng niệm đồng chí Phạm Văn Đồng; tiếp nối lý tưởng, dựng xây đất nước phồn vinh

Thành kính tưởng niệm đồng chí Phạm Văn Đồng; tiếp nối lý tưởng, dựng xây đất nước phồn vinh

Sáng 1/3, tại Quảng Ngãi, tổ chức Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu tại Lễ ...
Nhận định, dự đoán trận đấu Brighton vs Nottingham, 21h00 ngày 1/3 - Vòng 28 Ngoại hạng Anh

Nhận định, dự đoán trận đấu Brighton vs Nottingham, 21h00 ngày 1/3 - Vòng 28 Ngoại hạng Anh

Nhận định, dự đoán trận đấu Brighton vs Nottingham tại vòng 28 giải Ngoại hạng Anh được diễn ra vào lúc 21h00 ngày 1/3.
Iran thành lập hội đồng điều hành đất nước; Israel tiếp tục tấn công hơn 30 địa điểm; Mỹ nói về 'nhân sự thay thế'

Iran thành lập hội đồng điều hành đất nước; Israel tiếp tục tấn công hơn 30 địa điểm; Mỹ nói về 'nhân sự thay thế'

Ngày 1/3, chính phủ Iran đã xác nhận Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng tại văn phòng làm việc ở thủ đô Tehran sau khi Mỹ và Israel ...
Phát huy giá trị quyền con người xã hội chủ nghĩa

Phát huy giá trị quyền con người xã hội chủ nghĩa

Khẳng định và phát huy giá trị cốt lõi của quyền con người xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính thời sự và mang ...
Tình hình Iran: Người dân kẹt trong khói lửa

Tình hình Iran: Người dân kẹt trong khói lửa

Giữa lúc tiếng súng và khói lửa bao trùm, người dân Iran đang phải đối diện với một thực tại nghiệt ngã khi nhận được những thông điệp hoàn toàn ...
Iran thành lập hội đồng điều hành đất nước; Israel tiếp tục tấn công hơn 30 địa điểm; Mỹ nói về 'nhân sự thay thế'

Iran thành lập hội đồng điều hành đất nước; Israel tiếp tục tấn công hơn 30 địa điểm; Mỹ nói về 'nhân sự thay thế'

Ngày 1/3, chính phủ Iran đã xác nhận Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng tại văn phòng làm việc ở thủ đô Tehran sau khi Mỹ và Israel tấn công.
Tình hình Iran: Người dân kẹt trong khói lửa

Tình hình Iran: Người dân kẹt trong khói lửa

Giữa lúc tiếng súng và khói lửa bao trùm, người dân Iran đang phải đối diện với một thực tại nghiệt ngã khi nhận được những thông điệp hoàn toàn trái ngược.
Iran chính thức thừa nhận sự thật về số phận của Lãnh tụ tối cao, cơn 'địa chấn lịch sử' trở nên rõ nét

Iran chính thức thừa nhận sự thật về số phận của Lãnh tụ tối cao, cơn 'địa chấn lịch sử' trở nên rõ nét

Hãng thông tấn Tasnim và hãng tin bán chính thức Fars của Iran xác nhận Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei đã qua đời.
Phản ứng quốc tế sau các đợt oanh kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Phản ứng quốc tế sau các đợt oanh kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cộng đồng quốc tế đồng loạt lên tiếng phản ứng sau cuộc tấn công quân sự dữ dội do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran rạng sáng 28/2.
Ukraine trừng phạt 10 công ty vận tải và hậu cần của Nga

Ukraine trừng phạt 10 công ty vận tải và hậu cần của Nga

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 28/2 đã ký sắc lệnh áp đặt trừng phạt đối với 10 công ty vận tải và hậu cần của Nga.
Không phận bị đóng cửa, các hãng hàng không tạm ngừng chuyến bay khi Mỹ và Israel tấn công, Iran đáp trả

Không phận bị đóng cửa, các hãng hàng không tạm ngừng chuyến bay khi Mỹ và Israel tấn công, Iran đáp trả

Ít nhất 8 quốc gia đã đóng cửa không phận do hoạt động du lịch hàng không toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Mỹ và Israel tấn công Iran: Hoà bình thế giới trước thử thách nguy hiểm

Mỹ và Israel tấn công Iran: Hoà bình thế giới trước thử thách nguy hiểm

Những nỗ lực cho hoà bình đã thất bại, khi một bên là Mỹ và Israel với một bên là Iran đã khai hoả cho một cuộc xung đột mới tại Trung Đông.
Vũ khí hạt nhân: Khi 'trụ cột' cuối cùng tan ra, nhân loại cần những 'cái đầu tỉnh táo'

Vũ khí hạt nhân: Khi 'trụ cột' cuối cùng tan ra, nhân loại cần những 'cái đầu tỉnh táo'

Vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân những ngày gần đây lại nóng lên, thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế.
Dự báo bức tranh thế giới năm 2026

Dự báo bức tranh thế giới năm 2026

Sự biến động sẽ là đặc điểm nổi bật của bức tranh thế giới năm 2026.
Thế giới trước bước ngoặt quan trọng: Nhìn từ Hội nghị an ninh Munich

Thế giới trước bước ngoặt quan trọng: Nhìn từ Hội nghị an ninh Munich

Hội nghị an ninh Munich (MSC) năm nay được tổ chức từ ngày 13 đến 15/2, trong bối cảnh trật tự quốc tế hậu Thế chiến II đang suy yếu, thế giới đứng trước bước ...
Hằng số tại sông Hằng

Hằng số tại sông Hằng

Thượng đỉnh EU - Ấn Độ đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của một trong những mối quan hệ chiến lược quan trọng nhất thế giới.
Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Đức-Ấn Độ: Định vị lại quan hệ đối tác

Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.
Đồng chí Phạm Văn Đồng - Tấm gương lớn trọn đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân

Đồng chí Phạm Văn Đồng - Tấm gương lớn trọn đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân

Hành trình hoạt động cách mạng của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là sự nhất quán đến kỳ lạ giữa lời nói và việc làm, giữa lý tưởng và hành động.
Điểm danh 5 máy bay chiến đấu tốt nhất thế giới không đến từ Mỹ

Điểm danh 5 máy bay chiến đấu tốt nhất thế giới không đến từ Mỹ

Không chỉ Mỹ, một số nước đã sản xuất nhiều mẫu máy bay chiến đấu thế hệ mới xuất sắc, nổi bật với khả năng tàng hình, cơ động cao và hỏa lực mạnh.
Cuốn sách mang nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa, Trường Sa

Cuốn sách mang nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa, Trường Sa

Cuốn sách 'Quá trình xác lập và thực thi chủ quyền cúa Việt Nam tại Hoàng Sa, Trường Sa thời thuộc Pháp' của GS.TS. Hồ Sĩ Quý có nhiều nguồn tài liệu quý.
Venezuela - Mảnh đất giàu 'vàng đen'

Venezuela - Mảnh đất giàu 'vàng đen'

Với trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, Venezuela được cho là còn nhiều tiềm năng để biến 'vàng đen' thành nguồn ngoại tệ cho đất nước.
Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Những ngày đầu về nước

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Những ngày đầu về nước

Cuối năm 1940, đầu năm 1941, từ Quế Lâm, Tĩnh Tây đến Pắc Bó, Nguyễn Ái Quốc từng bước trở về Tổ quốc, trực tiếp chuẩn bị lực lượng, căn cứ và đường lối, mở ...
Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước: Chuyện Thiếu tá Hồ Quang ở Trung Quốc

Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước: Chuyện Thiếu tá Hồ Quang ở Trung Quốc

Những năm hoạt động ở Trung Quốc cuối thập niên 1930, với tên gọi Hồ Quang, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã âm thầm chuẩn bị để trở về trực tiếp lãnh đạo cách mạng.
Phiên bản di động