Thế giới thời Covid-19: Những rạn nứt và sự lung lay của trật tự quốc tế

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Trật tự quốc tế - di sản từ sau Thế chiến II - sẽ còn lại gì sau cuộc khủng hoảng toàn cầu mang tên đại dịch Covid-19? Thế giới địa chính trị tiếp sau đó sẽ khác biệt ra sao so với trước kia? Vẫn còn quá sớm để có thể đưa ra câu trả lời.
TIN LIÊN QUAN
the gioi thoi covid 19 nhung ran nut va su lung lay cua trat tu quoc te Tổng thống Hàn Quốc: Dịch Covid-19 khiến thế giới thiệt hại nghiêm trọng như 'Thế chiến III'
the gioi thoi covid 19 nhung ran nut va su lung lay cua trat tu quoc te Kinh tế thế giới hậu Covid-19: Những cú sốc chưa từng có, giới chuyên gia bi quan
the gioi thoi covid 19 nhung ran nut va su lung lay cua trat tu quoc te
Đại dịch Covid-19 đã lan khắp các lục địa, gây ra những xáo trộn nghiêm trọng cho trật tự thế giới. (Nguồn: QT)

Hơn 3 tháng đã trôi qua kể từ khi thế giới biết về chủng virus corona mới (SARS-CoV-2) bắt nguồn từ Trung Quốc. Đại dịch đã lan khắp các lục địa, gây ra những xáo trộn nghiêm trọng cho trật tự thế giới. Nó cho thấy một sự gia tăng tàn bạo của các xu hướng vốn đã xuất hiện trước cuộc khủng hoảng, hay nói đúng hơn là các rạn nứt thực sự.

Mỹ thu mình

Đại dịch Covid-19 bùng phát đúng lúc diễn ra chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ và kéo theo đó là thảm họa kinh tế đã khiến nước Mỹ càng thu mình lại. Tổng thống Donald Trump quay lưng lại với châu Âu và từ chối bất kỳ sự hợp tác quốc tế nào. Khác với Tổng thống tiền nhiệm Barak Obama, người đã tham gia cuộc chiến chống virus Ebola năm 2014, ông Trump quyết định ngừng đóng góp của Mỹ cho Tổ chức Y tế thế giới (WHO) trong bối cảnh khủng hoảng toàn cầu vì đại dịch Covid-19.

Covid-19 cũng phơi bày lỗ hổng của mô hình chính trị xã hội Mỹ: 22 triệu người thất nghiệp, người dân không có bảo hiểm y tế, hệ thống y tế công không đầy đủ, một quốc gia bị chia rẽ, sự bất lực của Nhà Trắng, Tổng thống xung đột với các thống đốc bang... Mỹ giảm uy tín trên trường quốc tế.

Trung Quốc "tấn công"

Với sự táo bạo và tốc độ khiến các nước phương Tây choáng váng, Trung Quốc ngay khi kiểm soát được dịch Covid-19 ở Vũ Hán đã phát động một cuộc "tấn công" ngoại giao nhân đạo trên toàn thế giới. Càng ngày càng tỏ rõ tham vọng, Trung Quốc chưa bao giờ triển khai các nỗ lực một cách mạnh mẽ như vậy, dựa vào các lô hàng khẩu trang và thiết bị y tế được tuyên truyền rộng rãi trên các mạng xã hội phương Tây.

Các đại sứ quán và các cơ quan truyền thông của Trung Quốc đã chỉ trích cách xử lý dịch bệnh của các chính phủ châu Âu và thúc đẩy khái niệm "Con đường tơ lụa y tế", được đưa ra năm 2017. Hoạt động của Trung Quốc ban đầu đã đạt được một số hiệu quả trong bối cảnh phương Tây đang lúng túng với đại dịch. Tuy nhiên, một cuộc phản công đang hình thành. Tổng thống Trump không bỏ lỡ cơ hội tấn công Trung Quốc, cáo buộc Bắc Kinh đã trì hoãn thông báo với thế giới về khả năng lây truyền SARS-CoV-2 giữa người với người và đã "thao túng" WHO.

Tin liên quan
the gioi thoi covid 19 nhung ran nut va su lung lay cua trat tu quoc te Ngoại trưởng Pháp: Covid-19 gia tăng rạn nứt ngoại giao toàn cầu, Trung Quốc phải 'tôn trọng' EU

Các nhà lãnh đạo châu Âu cũng công khai đặt câu hỏi về tính xác thực của các số liệu mà Trung Quốc công bố về mức độ dịch bệnh và thông tin về nguồn gốc của virus, cũng như đòi hỏi Trung Quốc phải minh bạch hơn.

Đặc biệt, họ rất tức giận trước việc Bắc Kinh đã khai thác về mặt chính trị những khó khăn của châu Âu. Việc cung cấp khẩu trang cho châu Âu được Bắc Kinh khuếch trương, trong khi lờ đi những viện trợ từ Liên minh châu Âu (EU) cho Trung Quốc hồi tháng 2/2020, khi Trung Quốc đang ở đỉnh dịch.

Hiện giờ, có hai yếu tố quyết định cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc là khả năng phục hồi kinh tế nhanh hơn và chiến thắng trong cuộc đua tìm kiếm vaccine.

Châu Âu bị thách thức về sự đoàn kết

Trên bình diện y tế, chính trị và kinh tế, EU đã không được chuẩn bị để đối mặt với cuộc khủng hoảng do Covid-19 gây ra, thậm chí còn đánh giá thấp mức độ dịch bệnh trong thời gian đầu. EU cũng vắng mặt khi dịch bệnh bùng phát ở miền Bắc Italy. Các quốc gia thành viên đã thiếu đoàn kết khi Rome (Italy) và Madrid (Tây Ban Nha) kêu gọi giúp đỡ.

Biên giới Schengen đóng cửa, Đức và Pháp thực hiện các biện pháp cấm xuất khẩu thiết bị y tế, vi phạm các quy tắc thị trường nội khối. Rõ ràng, đối với mỗi chính phủ, khi bảo vệ công dân của mình, quốc gia được coi là người bảo vệ chứ không phải EU.

Sau những tuần đầu tiên bất động, các tổ chức châu Âu đã nối lại hoạt động để giúp các quốc gia thành viên đối mặt với hậu quả của việc đóng cửa nền kinh tế kéo dài. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã thực hiện các biện pháp cần thiết. Tuy nhiên, công việc khó nhất vẫn ở phía trước. Liệu EU và khu vực đồng euro có giải được bài toán mới này hay không?

Tuy vậy, một số quốc gia như Đức, Áo, Hy Lạp và Bồ Đào Nha, vùng Scandinavia và Trung Âu đã xử lý tốt khủng hoảng y tế. Như vậy, mô hình Nhà nước phúc lợi, điểm nhấn của các xã hội châu Âu, đã làm tròn vai trò của mình.

Toàn cầu hóa bị đặt dấu hỏi

Trước đại dịch, toàn cầu hóa đã bị buộc tội phải chịu trách nhiệm cho sự gia tăng bất bình đẳng và phá hủy tầng lớp trung lưu ở các nước phát triển. Trong đại dịch, toàn cầu hóa một lần nữa bị cho là có lỗi trong việc thiếu thốn trang thiết bị y tế, gây cản trở sự chăm sóc bệnh nhân ở phương Tây.

Sự bất hợp lý của các chuỗi giá trị đã khiến các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) phụ thuộc vào Trung Quốc trong việc cung cấp khẩu trang và máy thở, phụ thuộc vào Trung Quốc và Ấn Độ trong sản xuất thuốc. Tự chủ công nghiệp y tế được đưa trở lại vào chương trình nghị sự của mỗi quốc gia.

Tin liên quan
the gioi thoi covid 19 nhung ran nut va su lung lay cua trat tu quoc te Giữa dịch Covid-19, Mỹ cắt tài trợ WHO: Lợi bất cập hại

Quản trị toàn cầu thất bại

WHO đã thất bại nghiêm trọng, thể hiện qua việc trì hoãn cảnh báo đại dịch toàn cầu. Nhóm G7 đã hoạt động không hiệu quả, cho dù Pháp nỗ lực kích hoạt đòn bẩy Mỹ. Nhóm G20 chỉ giới hạn trong một thỏa thuận đồng ý cho 76 quốc gia đang phát triển hoãn trả nợ cho đến cuối năm nay.

Cuộc khủng hoảng mang tính tàn phá và phản xạ bảo hộ của các quốc gia đã kích hoạt sự trỗi dậy mạnh mẽ của chủ nghĩa dân tộc, chống lại chủ nghĩa toàn cầu. Chủ nghĩa đa phương được bảo vệ trước đại dịch đã trở nên rất yếu ớt hiện nay, ngay cả khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới có thể chứng minh vai trò hữu ích trong việc hỗ trợ cho thế giới mới nổi.

Nhân tố quốc tế mới gia tăng

Sự phong tỏa của một nửa thế giới đã tạo nên chiến thắng của kỹ thuật số. Cuộc sống sau phong tỏa chắc chắn sẽ là cơ hội của ngành công nghệ này, khi việc kiểm soát cá nhân bằng kỹ thuật số được áp dụng để đảm bảo an ninh sức khỏe.

Những “gã khổng lồ” trên mạng Internet ngày càng quan trọng hơn đối với hoạt động xã hội kinh tế. Quỹ Bill và Melinda Gates đã đóng một vai trò lớn trong lĩnh vực y tế tại các nước đang phát triển. Quỹ này trở thành nhân tố hàng đầu sau khi Mỹ ngừng đóng góp cho WHO, còn người sáng lập ra Microsoft là nhà tài trợ lớn thứ hai.

Bill Gates đã cảnh báo cộng đồng quốc tế về sự nguy hiểm của một đại dịch ngay từ năm 2015. Quỹ của ông đã đóng góp 250 triệu USD cho cuộc chiến chống Covid-19, nghiên cứu về vaccine và phác đồ điều trị.

Không có gì là cố định, mọi thứ đều có thể thay đổi. Điều chắc chắn duy nhất tại thời điểm này là một loại virus toàn cầu đã tấn công nghiêm trọng các nền tảng, vốn đã bị lung lay, của trật tự quốc tế được xây dựng từ thế kỷ XX.

the gioi thoi covid 19 nhung ran nut va su lung lay cua trat tu quoc te Khi giá dầu là đầu câu chuyện

TGVN. Trong những ngày tới, bên cạnh Covid-19, giá dầu thế giới sẽ là tâm điểm của thế giới, sau khi giảm mạnh, rơi xuống mức ...

the gioi thoi covid 19 nhung ran nut va su lung lay cua trat tu quoc te Thế giới sau dịch Covid-19 (kỳ 3): Ngoại giao thời dịch bệnh

TGVN. Dịch Covid-19 đưa lại những thay đổi gì trong ngoại giao? Ngoại giao đóng vai trò thế nào ở thời kỳ trong và sau ...

the gioi thoi covid 19 nhung ran nut va su lung lay cua trat tu quoc te Báo châu Á: Việt Nam sẽ là quốc gia thắng lợi lớn thời kỳ hậu Covid-19

TGVN. Tờ Asia Times cho rằng, dịch bệnh Covid-19 dù tạo ra những thách thức nhưng sẽ mang đến nhiều cơ hội mới cho Việt ...

Thu Hiền
(theo Le Monde)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Covid-19 ở Việt Nam trưa 15/5: Có thêm 16 ca mắc mới trong nước, Bắc Giang 9 ca liên quan ổ dịch KCN, Bắc Ninh ráo riết lập thêm vùng cách ly

Covid-19 ở Việt Nam trưa 15/5: Có thêm 16 ca mắc mới trong nước, Bắc Giang 9 ca liên quan ổ dịch KCN, Bắc Ninh ráo riết lập thêm vùng cách ly

Baoquocte.vn. Có thêm 18 ca mắc Covid-19, trong đó 2 ca nhập cảnh đã cách ly ngay; 16 ca ghi nhận trong nước, riêng Bắc Giang là 9 ca.
Cập nhật Covid-19 ngày 15/5: Gần 3,4 triệu ca tử vong; Phát hiện điểm yếu của SARS-CoV-2; WHO cảnh báo nguy cơ chết chóc kinh hoàng hơn

Cập nhật Covid-19 ngày 15/5: Gần 3,4 triệu ca tử vong; Phát hiện điểm yếu của SARS-CoV-2; WHO cảnh báo nguy cơ chết chóc kinh hoàng hơn

Baoquocte.vn. Toàn thế giới đã ghi nhận 162.520.833 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 3.370.772 ca tử vong do dịch bệnh.
Tiêu tan hy vọng nâng cúp ở La Liga 2021, Barcelona quyết thay máu?

Tiêu tan hy vọng nâng cúp ở La Liga 2021, Barcelona quyết thay máu?

Baoquocte.vn. Hi vọng đua tranh chức vô địch La Liga mùa này của Barcelona gần như đã tiêu tan.
Gần 600 cán bộ nhân viên Bộ Ngoại giao đã tiêm vaccine ngừa Covid-19

Gần 600 cán bộ nhân viên Bộ Ngoại giao đã tiêm vaccine ngừa Covid-19

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai tổ chức tiêm vaccine ngừa Covid-19 đợt đầu tiên cho gần 600 cán bộ nhân viên trong Bộ.
Tàu thăm dò đầu tiên của Trung Quốc đáp xuống bề mặt Sao Hỏa thành công

Tàu thăm dò đầu tiên của Trung Quốc đáp xuống bề mặt Sao Hỏa thành công

Baoquocte.vn. Xe tự hành thăm dò Sao Hỏa đầu tiên của Trung Quốc đã đáp thành công xuống bề mặt hành tinh này.
Trung Quốc phản pháo sau tuyên bố của Mỹ

Trung Quốc phản pháo sau tuyên bố của Mỹ

Baoquocte.vn. Bắc Kinh đã cáo buộc Mỹ thực hiện 'chính sách ngoại giao cưỡng ép' để phản pháo tuyên bố của Ngoại trưởng nước này trước đó nhằm vào Trung Quốc.
Ukraine: Cựu lãnh đạo tài chính cảnh báo 'núi nợ vỡ tung như bong bóng xà phòng', Bộ trưởng Kinh tế nộp đơn từ chức

Ukraine: Cựu lãnh đạo tài chính cảnh báo 'núi nợ vỡ tung như bong bóng xà phòng', Bộ trưởng Kinh tế nộp đơn từ chức

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Kinh tế Ukraine ngày 14/5 thông báo đã nộp đơn xin từ chức. Đơn của ông Ihor Petrashko có thể được Quốc hội xem xét vào tuần
Lốc xoáy 'xé toạc' thành phố Vũ Hán ở Trung Quốc; con số nạn nhân lên tới hàng trăm người

Lốc xoáy 'xé toạc' thành phố Vũ Hán ở Trung Quốc; con số nạn nhân lên tới hàng trăm người

Baoquocte.vn. Đã có ít nhất 6 người thiệt mạng và 218 người khác bị thương sau trận lốc xoáy kinh hoàng xảy ra tối 14/5 ở thành phố Vũ Hán của ...
Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Anh Nguyễn Cơ Thạch

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Anh Nguyễn Cơ Thạch

Baoquocte.vn. Bài viết của ông Nguyễn Mạnh Cầm nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của đồng chí Nguyễn Cơ Thạch (15/5/1921-15/5/2021).
Phổ biến thông tin về Bầu cử Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 tại Philippines

Phổ biến thông tin về Bầu cử Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 tại Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 13/5, Đại sứ Hoàng Huy Chung đã chủ trì Hội nghị thông báo kết quả Đại hội thứ XIII của Đảng và thông tin Bầu cử QH khóa XV ...
Cập nhật Covid-19 ngày 15/5: Gần 3,4 triệu ca tử vong; Phát hiện điểm yếu của SARS-CoV-2; WHO cảnh báo nguy cơ chết chóc kinh hoàng hơn

Cập nhật Covid-19 ngày 15/5: Gần 3,4 triệu ca tử vong; Phát hiện điểm yếu của SARS-CoV-2; WHO cảnh báo nguy cơ chết chóc kinh hoàng hơn

Baoquocte.vn. Toàn thế giới đã ghi nhận 162.520.833 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 3.370.772 ca tử vong do dịch bệnh.
Trung Quốc phản pháo sau tuyên bố của Mỹ

Trung Quốc phản pháo sau tuyên bố của Mỹ

Baoquocte.vn. Bắc Kinh đã cáo buộc Mỹ thực hiện 'chính sách ngoại giao cưỡng ép' để phản pháo tuyên bố của Ngoại trưởng nước này trước đó nhằm vào Trung Quốc.
Tình hình Myanmar: Thái Lan cam kết không đẩy người tị nạn trở lại, Nhật Bản góp 4 triệu USD viện trợ lương thực

Tình hình Myanmar: Thái Lan cam kết không đẩy người tị nạn trở lại, Nhật Bản góp 4 triệu USD viện trợ lương thực

Baoquocte.vn. Tình hình Myanmar: Thái Lan cam kết về người tị nạn; Nhật Bản góp 4 triệu USD viện trợ lương thực; Áp đặt tình trạng thiết quân luật...
Tổng thống Biden vô hiệu thêm một sắc lệnh của người tiền nhiệm Donald Trump

Tổng thống Biden vô hiệu thêm một sắc lệnh của người tiền nhiệm Donald Trump

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đảo ngược một sắc lệnh do người tiền nhiệm Donald Trump ký năm 2019 về việc ngừng cấp thị thực cho người nhập cư.
Ai đã đánh sập hệ thống máy chủ của nhóm tin tặc DarkSide, sau vụ tấn công gây rối loạn ngành năng lượng Mỹ

Ai đã đánh sập hệ thống máy chủ của nhóm tin tặc DarkSide, sau vụ tấn công gây rối loạn ngành năng lượng Mỹ

Baoquocte.vn. Hệ thống máy chủ của nhóm tin tặc Darkside, thủ phạm vụ tấn công mạng nhằm vào mạng lưới đường ống dẫn dầu lớn nhất nước Mỹ, bị đánh sập.
Căng thẳng Armenia-Azerbaijan nóng trở lại: Yerevan họp bất thường, khẩn cấp 'cầu viện' Nga, Mỹ theo dõi chặt

Căng thẳng Armenia-Azerbaijan nóng trở lại: Yerevan họp bất thường, khẩn cấp 'cầu viện' Nga, Mỹ theo dõi chặt

Baoquocte.vn. Azerbaijan và Armenia đang thảo luận nhằm giải quyết căng thẳng mới nhất tại khu vực biên giới.
Chuyện Scotland tách khỏi Anh: Tránh vết xe đổ

Chuyện Scotland tách khỏi Anh: Tránh vết xe đổ

Baoquocte.vn. Phe ly khai giờ chiếm đa số sau cuộc bầu cử nghị viện xứ Scotland và theo đuổi mục tiêu giành độc lập. Thời điểm liệu đã chín muồi? TG&VN bình luận.
Triển vọng Ukraine gia nhập khối NATO: Nói dễ, làm khó

Triển vọng Ukraine gia nhập khối NATO: Nói dễ, làm khó

Baoquocte.vn. Đề xuất gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Ukraine được hưởng ứng, liệu đã đủ để Kiev trở thành một phần của khối? TG&VN bình luận.
Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập: Gác chuyện cũ, nối tình xưa

Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập: Gác chuyện cũ, nối tình xưa

Baoquocte.vn. Tại sao Thổ Nhĩ Kỳ lại mong muốn cải thiện quan hệ với Ai Cập? Câu trả lời là lợi ích về chính trị, kinh tế và vị thế. TG&VN bình luận.
Quan hệ Nga-Ukraine-Mỹ: Lời mời giăng bẫy

Quan hệ Nga-Ukraine-Mỹ: Lời mời giăng bẫy 1

Baoquocte.vn. Quan hệ giữa Nga-Ukraine-Mỹ hiện không được hữu hảo, với việc các bên đề nghị gặp gỡ trực tiếp thực chất lại là chuyện gài bẫy nhau. TG&VN bình luận.
Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ: Khi tình sắp cạn và lợi dần vơi

Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ: Khi tình sắp cạn và lợi dần vơi

Baoquocte.vn. Tuyên bố của Tổng thống Joe Biden về Armenia là ‘giọt nước tràn ly’, khiến quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ vốn đã trắc trở nay thêm phần bất định. Bình luận của TG&VN.
Sách xanh Ngoại giao Nhật Bản: Củng cố đồng minh, thận trọng đối tác

Sách xanh Ngoại giao Nhật Bản: Củng cố đồng minh, thận trọng đối tác

Baoquocte.vn. Những điểm nào đáng chú ý trong Sách xanh Ngoại giao mới công bố của Nhật Bản? Bình luận của TG&VN.
Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine

Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine

Baoquocte.vn. Xung đột giữa Israel và Palestine đã đạt đến đỉnh điểm, khiến hai bên rơi vào tình trạng bạo lực leo thang căng thẳng và đẫm máu nhất thời gian qua.
Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Baoquocte.vn. Seychelles, quốc gia có tỷ lệ tiêm vaccine phòng Covid-19 cao nhất thế giới, những ngày qua đang phải chứng kiến số ca mắc mới tăng vọt.
Bầu cử thủ tướng Singapore: 3 ứng cử viên nặng ký

Bầu cử thủ tướng Singapore: 3 ứng cử viên nặng ký

Baoquocte.vn. 3 ứng cử viên được gọi tên cho vị trí 'ghế nóng' thủ tướng Singapore là Lawrence Wong, Ong Ye Kung và Chan Chun Sing.
Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Czech tuột dốc nhanh chóng kể từ khi vụ nổ kho vũ khí gần làng Vbretice 7 năm trước trở thành đề tài bàn tán căng thẳng giữa hai nước.
Vũ khí mới: Thổ Nhĩ Kỳ phát triển bom dẫn đường siêu nhẹ MAM-T

Vũ khí mới: Thổ Nhĩ Kỳ phát triển bom dẫn đường siêu nhẹ MAM-T

Baoquocte.vn. Các UAV trinh sát và tấn công hiện đại do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất có khả năng mang và ném loại bom dẫn đường thuộc họ MAM của hãng Roketsan A.S.
Vì sao cuộc khủng hoảng Covid-19 ở Ấn Độ ngày càng tồi tệ?

Vì sao cuộc khủng hoảng Covid-19 ở Ấn Độ ngày càng tồi tệ?

Baoquocte.vn. Với các ca mắc và tử vong mới do Covid-19 tăng kỷ lục, không khí u ám và tuyệt vọng đang bao trùm từng ngóc ngách của Ấn Độ.
Phiên bản di động