Thủ tướng Anh thăm Ấn Độ: Bệ phóng chiến lược

Sự hiện hiện của Thủ tướng Keir Starmer tại Ấn Độ cùng với phái đoàn hơn 100 nhà lãnh đạo trong lĩnh vực kinh doanh, văn hóa, giáo dục... từ ngày 8-9/10 đánh dấu bước ngoặt mới trong quan hệ Anh - Ấn, củng cố sự hội tụ về kinh tế và chiến lược giữa hai nước.

500 Vệ binh quốc gia Mỹ tiến vào Chicago sau lời kêu gọi của Tổng thống Trump Ukraine tuyên bố gây tổn thất lớn cho quân Nga ở vùng Donetsk, thừa nhận tình hình khó khăn ở nhiều khu vực Ngày trọng đại ở Dải Gaza: Nga nói về lựa chọn tốt nhất, LHQ hoan nghênh Israel-Hamas đạt thỏa thuận, bước tiếp theo là gì? Xe chở Tổng thống Ecuador bị 500 người tấn công: Quốc gia Nam Mỹ xác định là hành động khủng bố, các láng giềng lên án vụ việc Đạt được thỏa thuận với Hamas, Israel sẽ còn 'thu' được hàng loạt hiệp ước hòa bình với khối Arab?

Thủ tướng Keir Starmer thăm một trung tâm đào tạo bóng đá trẻ ở Mumbai, ngày 8/10. (Nguồn: India Today)

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai nước vừa hoàn tất Hiệp định Kinh tế và thương mại toàn diện (CETA) đàm phán ba năm và ký kết tại London tháng 7/2025 trong chuyến công du của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tới Anh. Hai bên kỳ vọng chuyến thăm “mở ra cơ hội chưa từng có” cho doanh nghiệp hai nước.

Thủ tướng Keir Starmer có cuộc hội đàm với Thủ tướng Narendra Modi ngày 9/10 tại Mumbai nhằm đánh giá tiến trình hợp tác trong khuôn khổ “đối tác chiến lược toàn diện Ấn Độ-Anh, đồng thời định hướng triển khai Tầm nhìn 2035. Bên cạnh đó, người đứng đầu chính phủ Anh tham dự và phát biểu tại Diễn đàn Tài chính - Công nghệ toàn cầu lần thứ sáu tại Mumbai.

Hai bên dự kiến thảo luận về việc tăng cường triển khai Sáng kiến An ninh công nghệ được ký kết một năm trước. Theo thông cáo của chính phủ Anh, Thủ tướng Starmer sẽ trao đổi các dự án hợp tác về đổi mới khí hậu (như công nghệ năng lượng gió, môi trường sinh thái…) và hợp tác khoa học sức khỏe, giáo dục đại học - lĩnh vực nhiều tiềm năng tăng cường trao đổi, nhất là khi có hàng triệu sinh viên Ấn Độ có nhu cầu học tập ở xứ sở sương mù trong thập kỷ tới.

Đa dạng hóa ngoài châu Âu

“Nước Anh toàn cầu” là học thuyết đối ngoại - an ninh của Vương quốc Anh hậu Brexit, khẳng định vai trò cường quốc có ảnh hưởng toàn cầu thông qua ngoại giao, thương mại, quốc phòng và khoa học - công nghệ. Trọng tâm của học thuyết là thúc đẩy thịnh vượng bằng FTA, đầu tư và đổi mới; củng cố an ninh qua các liên minh (NATO, G7, Five Eyes, AUKUS...) và trục Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương; bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ và giá trị, qua đó, hướng tới mục tiêu tăng sức chống chịu, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, bảo vệ an ninh quốc gia và định hình luật chơi trong kỷ nguyên cạnh tranh chiến lược.

Thỏa thuận thương mại Anh - Ấn là nền tảng chính cho chuyến công du của ông Keir Starmer và một thành tố quan trọng trong tính toán “Nước Anh toàn cầu”, thể hiện nỗ lực của Anh trong thiết lập các mối quan hệ thương mại có giá trị cao và đa dạng bên ngoài châu Âu.

Chính phủ Anh gọi đây là “sứ mệnh thương mại” lớn nhất với Ấn Độ, góp phần đưa thương hiệu “Nước Anh toàn cầu” ra toàn cầu. Theo Reuters, nền kinh tế của Anh có quy mô tính theo GDP lớn thứ sáu thế giới (2,67 nghìn tỷ USD) trong khi Ấn Độ xếp thứ năm (3,41 nghìn tỷ USD) trong năm 2024.

Bằng việc giảm thuế quan và mở cửa thị trường thông qua thỏa thuận này, Anh không chỉ tăng GDP thêm 4,8 tỷ Bảng mỗi năm, mà còn hiện thực hóa tầm nhìn “Nước Anh toàn cầu” về một quốc gia toàn cầu hóa, năng động và cạnh tranh. Bộ trưởng Kinh doanh và Thương mại Anh Peter Kyle khẳng định “không có giới hạn nào cho tham vọng phát triển thương mại với Ấn Độ”.

Chuyến thăm vừa mới bắt đầu, song các doanh nghiệp của Anh đã có những thỏa thuận đầu tiên. Hãng British Airways dự định mở thêm chuyến bay mới kết nối hai quốc gia, sân bay Manchester mở đường bay thẳng đến Delhi, với kỳ vọng tạo ra hàng trăm triệu Bảng giá trị kinh tế và giúp xuất khẩu Anh tăng trưởng mạnh và người dân và doanh nghiệp Anh dễ dàng tiếp cận đến thị trường Ấn Độ.

Từ tuyên bố đến triển khai

Chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Keir Starmer là bước chuyển từ “tuyên bố” sang “triển khai” đối với chiến lược xoay trục Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Anh. Ấn Độ giữ vị trí chiến lược trong cách tiếp cận Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của London dưới thời Thủ tướng Keir Starmer, thường được các nhà phân tích và các báo cáo chính sách mô tả là “mắt xích then chốt” trong sự can dự của Anh tại khu vực và là đối tác chủ chốt giúp thúc đẩy cả mục tiêu kinh tế lẫn an ninh. Chuyến thăm cũng thể hiện cam kết của chính phủ dù dưới đảng Bảo thủ hay Công đảng về ưu tiên “hướng Đông”.

Anh và Ấn Độ có những điểm hội tụ lợi ích tại khu vực. Một là, hai bên đều chia sẻ lợi ích và mong muốn xây dựng khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và thịnh vượng, duy trì cấu trúc khu vực theo hướng đa cực đa trung tâm, tự do và rộng mở, bảo đảm an ninh hàng hải.

Hai là, vai trò cân bằng của Ấn Độ giữa các nước lớn (Trung Quốc, Mỹ và Nga) giúp Anh mở rộng ảnh hưởng, thúc đẩy hợp tác đa chiều và giữ thế chủ động về chính trị an ninh.

Ba là, Ấn Độ đem lại sự can dự toàn diện cho Anh tại khu vực. Từ năm 2021, Anh đã triển khai hợp tác về quốc phòng với Mỹ và Australia chủ yếu về chia sẻ thông tin tình báo, năng lực quân sự và huấn luyện, trong khi hợp tác với Ấn Độ hướng tới công nghệ lõi và đổi mới sáng tạo. Anh là đối tác kinh tế quan trọng của các nước trong khu vực và ASEAN, song quy mô kinh tế của Ấn Độ vẫn vượt trội. Thỏa thuận thương mại song phương giữa hai nước được xem là toàn diện nhất, giúp doanh nghiệp Anh ở vị thế dẫn đầu để tiếp cận một thị trường khổng lồ và đang phát triển nhanh chóng. Vì vậy, Ấn Độ được xem như cánh cửa rộng mở cho nước Anh bước vào khu vực.

Chuyến thăm Ấn Độ lần đầu tiên của Thủ tướng Keir Starmer được xem như cột mốc quan trọng của cả quan hệ song phương lẫn chính sách đối ngoại Anh thời kỳ hậu Brexit. Chuyến thăm khẳng định với quốc tế rằng chính phủ của ông Keir Starmer đang hiện thực hoá cam kết tranh cử của ông về “nước Anh lớn mạnh, độc lập” trên trường quốc tế.

Việc tăng cường gắn kết với Ấn Độ phản ánh cách tiếp cận thực dụng, ưu tiên tăng trưởng và ảnh hưởng tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời khẳng định nhận thức của chính quyền Thủ tướng Keir Starmer rằng, tương lai nước Anh không thể chỉ dựa vào các mối liên kết truyền thống với châu Âu và Mỹ, mà còn phụ thuộc vào việc kiến tạo những đối tác chiến lược vững chắc tại khu vực này.