Trung Quốc mong muốn xây dựng quan hệ đối tác lâu dài trong khu vực và bài học từ Nhật Bản

Vinh Quang
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Trong bài viết mới đây trên Nikkei Asia, học giả Tomoo Kikuchi thuộc khoa Kinh tế (Đại học Hàn Quốc) và Rachel Lâm - nghiên cứu sinh tại Đại học Exeter của Anh nhận định, Trung Quốc cần cân nhắc bài học từ Nhật Bản trong việc xây dựng quan hệ đối tác lâu dài trong khu vực.

Cạnh tranh Trung-Nhật ở khu vực

Khi năm 2020 bị phủ bóng bởi sự hoành hành của đại dịch Covid-19, việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP) gồm 15 thành viên vào tháng 11 là một bước phát triển tích cực. Các bên ký kết bao gồm 10 thành viên ASEAN cùng với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand, chiếm khoảng 30% dân số, tổng sản phẩm quốc nội và thương mại thế giới.

Tuy nhiên, bất chấp những lợi ích kinh tế trước mắt, một số người đã chỉ trích RCEP vì không bao gồm các chương về quyền lao động, bảo vệ môi trường, dữ liệu xuyên biên giới hoặc kỷ luật thị trường đối với các doanh nghiệp nhà nước - những điều khoản được đưa vào trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) - hiệp định do Nhật Bản dẫn đầu và được coi là đối trọng với RCEP.

Tin liên quan
Trung Quốc - Nhật Bản: Ngoại giao hoa anh đào và chuyến thăm lỡ hẹn mùa hoa nở Trung Quốc - Nhật Bản: Ngoại giao hoa anh đào và chuyến thăm lỡ hẹn mùa hoa nở

Những lo ngại rằng Trung Quốc sẽ "cầm trịch" trong việc đặt ra các quy tắc RCEP và thống trị thương mại khu vực đã bất ngờ thay đổi khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố Bắc Kinh sẽ cân nhắc việc tham gia TPP tại Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương vào tháng 11.

Sau khi Tổng thống Donald Trump tiền nhiệm quyết định rút Mỹ khỏi TPP vào năm 2017, nhiều khả năng chính quyền ông Biden sẽ thực hiện các bước hướng tới việc tái gia nhập hiệp định với hy vọng rằng, một số đồng minh như Thái Lan, Hàn Quốc... có thể gia nhập theo. Một đồng minh truyền thống của Mỹ là Anh cũng chính thức gia nhập CPTPP vào ngày 1/2 vừa qua.

Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Toshimitsu Motegi nhấn mạnh rằng, bất kỳ thành viên mới nào cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn quy định cao của CPTPP. Đây không được coi là chiến thuật chính trị để lôi kéo Mỹ tham gia đối phó với Trung Quốc, mà là cách Nhật Bản bảo vệ bản sắc sau Thế chiến II, thông qua việc duy trì các tiêu chuẩn khắt khe nhất về môi trường, lao động, sở hữu trí tuệ...

Bài học từ Nhật Bản cho Trung Quốc

Khi Trung Quốc ngày càng có tầm ảnh hưởng về mặt kinh tế và quân sự trên thế giới, sự bành trướng trong quá khứ của Nhật Bản và cũng như cách Tokyo sau đó xây dựng quan hệ "đôi bên cùng có lợi" với các nước thành viên ASEAN dựa trên các chuẩn mực quốc tế và nhà nước pháp quyền được coi là bài học cho Trung Quốc.

Sau Thế chiến thứ II, Nhật Bản bắt đầu thiết lập lại quan hệ với các nước châu Á vào năm 1951 với việc ký kết Hiệp ước Hòa bình San Francisco, sau đó là chi trả các khoản bồi thường cho Myanmar, Philippines, Indonesia... và cung cấp các khoản viện trợ không hoàn lại cho Trung Quốc, Hàn Quốc, Lào, Campuchia, Malaysia và Singapore.

Trung Quốc mong muốn xây dựng quan hệ đối tác lâu dài trong khu vực và bài học từ Nhật Bản
Thủ tướng Nhật Bản Takeo Fukuda (trái) được tiếp đón tại sân bay Paya Lebar nhân chuyến thăm chính thức hai ngày tới Singapore vào tháng 8/1977. (Nguồn: Singapore Press)

Tuy nhiên, sự mở rộng kinh tế của Nhật Bản trên toàn châu Á bị coi là chủ nghĩa đế quốc về mặt kinh tế, với đỉnh điểm là các cuộc biểu tình và bạo loạn nhằm vào xứ ở hoa anh đào ở Jakarta và Bangkok vào năm 1974 và kết thúc vào năm 1975. Điều này đã tạo ra một sự thay đổi lớn trong cách tiếp cận của Nhật Bản đối với khu vực.

Năm 1977, Thủ tướng Nhật Bản Fukuda Takeo đã có chuyến công du các nước ASEAN và có bài phát biểu tại Manila, nêu rõ ba trụ cột chính sách đối ngoại chính của Nhật Bản, còn được gọi là “Học thuyết Fukuda”.

Trong Học thuyết Fukuda, Nhật Bản "từ chối vai trò của một cường quốc quân sự", "cố gắng hết sức để củng cố quan hệ tin cậy và tin cậy lẫn nhau dựa trên sự thấu hiểu chân thành với các nước" và "sẽ là đối tác bình đẳng của ASEAN cũng như quốc gia nước thành viên". Kể từ đó, Nhật Bản trở thành đối tác thương mại lớn nhất và nhà đầu tư lớn nhất của ASEAN.

“Giấc mộng Trung Hoa” và thách thức với tham vọng của Trung Quốc

Trung Quốc hiện đang là nguồn nhập khẩu lớn nhất của ASEAN, và là đối thủ của Nhật Bản trong lĩnh vực đầu tư, với việc Bắc Kinh đang tìm cách khẳng định lại vị trí quốc gia trên bản đồ thế giới.

Ba yếu tố khiến 'Chiến tranh Lạnh' Mỹ-Trung Quốc có thể thành 'nóng'

Ba yếu tố khiến 'Chiến tranh Lạnh' Mỹ-Trung Quốc có thể thành 'nóng'

TGVN. Thời gian qua, “Chiến tranh Lạnh” diễn ra dữ dội giữa Mỹ và Trung Quốc trên nhiều mặt trận. Nếu một bên tính lầm, cuộc ...

Khi Trung Quốc tiến tới thống trị về thương mại và công nghệ, những xung đột trong tương lai với Mỹ là việc không thể tránh khỏi. Điều mà Trung Quốc phải luôn lưu ý là Bắc Kinh chỉ có thể hiện thực hóa "Giấc mộng Trung Hoa" khi được thế giới ủng hộ.

Trung Quốc nên kết hợp sức mạnh cứng với tầm ảnh hưởng để duy trì sức mạnh tổng hợp quốc gia, không chỉ trên lĩnh vực quân sự, kinh tế, mà còn cả sức mạnh mềm.

Bên cạnh đó, Trung Quốc nên chú trọng tới những hành động với những vấn đề có tầm quan trọng sống còn, chẳng hạn như môi trường hay sức khỏe cộng đồng, để dễ dàng thuyết phục và có được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế.

TIN LIÊN QUAN
TikTok 'cay đắng' rút lui khỏi thị trường Ấn Độ
Cuộc chiến vaccine Covid-19: Dù thiếu nguồn cung, EU vẫn quyết dựng chướng ngại vật với vaccine Nga và Trung Quốc
Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Tân Sửu 2021: Thành phố phồn vinh hài hòa cùng giá trị văn hóa cốt lõi
Phân tách Mỹ-Trung trong bối cảnh Covid-19: Suy thoái toàn cầu là mối đe dọa lớn nhất
Tại sao 'phân tách văn hóa' với Trung Quốc sẽ có hại cho Mỹ?
Vinh Quang
(theo Nikkei Asia)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Lựa chọn của Pháp ở Biển Đông

Lựa chọn của Pháp ở Biển Đông

Pháp đang tăng cường hiện diện quân sự ở Biển Đông với cách tiếp cận cân bằng chiến lược nhằm tránh gia tăng căng thẳng với Trung Quốc.
Hoàng tử Anh cảnh báo thận trọng với thông tin sai về vaccine trên mạng

Hoàng tử Anh cảnh báo thận trọng với thông tin sai về vaccine trên mạng

Hoàng tử Anh William cho rằng truyền thông xã hội đôi khi tràn ngập nhiều tin đồn và thông tin sai lệch về vaccine.
Somalia-AU tăng cường các chiến dịch nhằm vào nhóm khủng bố al-Shabab

Somalia-AU tăng cường các chiến dịch nhằm vào nhóm khủng bố al-Shabab

Chiến dịch quân sự chung giữa Amisom và quân đội Somalia là một phần trong loạt hoạt động tác chiến liên tục nhằm làm suy giảm nhóm khủng bố al-Shabab.
Gia Lai: Một ca tái dương tính với SARS-CoV-2 sau 7 ngày xuất viện

Gia Lai: Một ca tái dương tính với SARS-CoV-2 sau 7 ngày xuất viện

Lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai phát hiện một ca tái dương tính với virus SARS-CoV-2 sau 7 ngày được công bố khỏi bệnh.
Những tính năng đặc biệt của súng lục Lebedev phiên bản mới

Những tính năng đặc biệt của súng lục Lebedev phiên bản mới

Tại triển lãm IDEX-2021 được tổ chức ở UAE, tập đoàn Kalashnikov giới thiệu một mẫu súng lục mới đã nhận được giấy phép xuất khẩu.
Ngoại giao trong tuần: Phó Thủ tướng dự Phiên thảo luận cấp cao Hội đồng Nhân quyền LHQ; Bộ Ngoại giao lên tiếng về tình hình Myanmar

Ngoại giao trong tuần: Phó Thủ tướng dự Phiên thảo luận cấp cao Hội đồng Nhân quyền LHQ; Bộ Ngoại giao lên tiếng về tình hình Myanmar

Báo TG&VN điểm lại một số hoạt động nổi bật của ngoại giao Việt Nam trong tuần từ ngày 22-27/2.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 1)

Alfieri Vittorio là nhà thơ, nhà viết kịch. Tác phẩm kịch tiêu biểu nhất của ông là Filippo. Ông là ông tổ của bi kịch cổ điển và ái quốc ...
Covid-19: Philippines gia hạn biện pháp hạn chế tại thủ đô, Campuchia tăng cường giám sát y tế

Covid-19: Philippines gia hạn biện pháp hạn chế tại thủ đô, Campuchia tăng cường giám sát y tế

Philippines ghi nhận thêm 2.651 ca mắc mới Covid-19, số ca mắc trong ngày cao nhất trong hơn 4 tháng qua.
Sau tiếng Anh, những ngôn ngữ nào phổ biến nhất trên Wikipedia?

Sau tiếng Anh, những ngôn ngữ nào phổ biến nhất trên Wikipedia?

Wikipedia - Từ điển bách khoa toàn thư trực tuyến hiện đang quản lý hơn 55,6 triệu bài báo bằng hơn 300 ngôn ngữ.
Yemen: Giao tranh ác liệt tại tỉnh Marib, hàng chục tay súng Houthi thiệt mạng

Yemen: Giao tranh ác liệt tại tỉnh Marib, hàng chục tay súng Houthi thiệt mạng

Giao tranh diễn ra ác liệt giữa quân đội chính phủ và lực lượng Houthi ở tỉnh chiến lược Marib của Yemen trong ngày 27/2.
Hoàng tử Anh cảnh báo thận trọng với thông tin sai về vaccine trên mạng

Hoàng tử Anh cảnh báo thận trọng với thông tin sai về vaccine trên mạng

Hoàng tử Anh William cho rằng truyền thông xã hội đôi khi tràn ngập nhiều tin đồn và thông tin sai lệch về vaccine.
Somalia-AU tăng cường các chiến dịch nhằm vào nhóm khủng bố al-Shabab

Somalia-AU tăng cường các chiến dịch nhằm vào nhóm khủng bố al-Shabab

Chiến dịch quân sự chung giữa Amisom và quân đội Somalia là một phần trong loạt hoạt động tác chiến liên tục nhằm làm suy giảm nhóm khủng bố al-Shabab.
Covid-19: Philippines gia hạn biện pháp hạn chế tại thủ đô, Campuchia tăng cường giám sát y tế

Covid-19: Philippines gia hạn biện pháp hạn chế tại thủ đô, Campuchia tăng cường giám sát y tế

Philippines ghi nhận thêm 2.651 ca mắc mới Covid-19, số ca mắc trong ngày cao nhất trong hơn 4 tháng qua.
Yemen: Giao tranh ác liệt tại tỉnh Marib, hàng chục tay súng Houthi thiệt mạng

Yemen: Giao tranh ác liệt tại tỉnh Marib, hàng chục tay súng Houthi thiệt mạng

Giao tranh diễn ra ác liệt giữa quân đội chính phủ và lực lượng Houthi ở tỉnh chiến lược Marib của Yemen trong ngày 27/2.
Tổng thống Mỹ Joe Biden hối thúc Thượng viện thông qua gói cứu trợ 1.900 tỷ USD

Tổng thống Mỹ Joe Biden hối thúc Thượng viện thông qua gói cứu trợ 1.900 tỷ USD

Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết không còn thời gian để lãng phí.
Cảnh sát Myanmar bắt giữ hàng trăm người biểu tình

Cảnh sát Myanmar bắt giữ hàng trăm người biểu tình

Cảnh sát Myanmar đã bắt giữ hàng trăm người biểu tình trong cuộc đàn áp có quy mô lớn nhất nhằm vào các cuộc biểu tình phản đối vụ đảo chính quân sự hôm 1/2.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Chuyện ông Giuseppe Conte từ chức Thủ tướng Italy cho thấy hai thách thức lớn mà Italy nói riêng và thế giới nói chung đang phải đối mặt thời Covid-19.
Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Tân Tổng thống Joe Biden 'chữa lành vết thương' cho nước Mỹ như thế nào?

Máu đã đổ, nước mắt đã rơi, nhưng những thời khắc khó khăn nhất vẫn đang chờ đón Tổng thống Joe Biden sau ngày 20/1.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Phiên bản di động