Vaccine ngừa Covid-19 có mang lại miễn dịch cộng đồng?

N.Kim
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Các chính phủ và các quan chức đang bày tỏ hy vọng rằng vaccine ngừa Covid-19 có thể mang lại 'miễn dịch cộng đồng', với một số tính toán rằng chỉ cần 2/3 dân số miễn dịch có thể ngăn chặn dịch bệnh và giúp bảo vệ toàn bộ cộng đồng hoặc quốc gia.
Vaccine ngừa Covid-19 có mang lại miễn dịch cộng đồng? (Nguồn: AFP)
Một người dân Mỹ tại bang Florida được tiêm vaccine ngừa Covid-19. (Nguồn: AFP)

Tuy nhiên, khái niệm này đi kèm với những cảnh báo và đòi hỏi lớn về vaccine.

Trước tiên, việc nắm được những điều cần thiết để đạt được miễn dịch cộng đồng với vaccine Covid-19 liên quan đến một loạt yếu tố và một vài trong số đó vẫn chưa được biết rõ. Tốc độ lây lan của virus Corona chủng mới (SARS-CoV-2) là bao nhiêu? Liệu những vaccine đầu tiên được triển khai có thể ngăn chặn sự lây lan của virus, hay chỉ ngăn chặn mọi người mắc bệnh? Có bao nhiêu người trong dân số sẽ chấp nhận một loại vaccine? Liệu vaccine có tạo ra sự bảo vệ như nhau cho tất cả mọi người?

Khi miễn dịch cộng đồng bị hiểu sai

Josep Jansa, chuyên gia về ứng phó khẩn cấp tại Trung tâm Phòng chống và Kiểm soát Dịch bệnh (ECDC) châu Âu có trụ sở tại Stockholm, nói: “Miễn dịch cộng đồng đôi khi bị hiểu sai thành sự bảo vệ cho từng cá thể. Sẽ là sai lầm khi cho rằng ‘Tôi sẽ không bị ảnh hưởng bởi chúng ta đã có miễn dịch cộng đồng’. Miễn dịch cộng đồng ám chỉ sự bảo vệ cho toàn cộng đồng chứ không phải cách từng cá thể được bảo vệ”.

ECDC sử dụng ngưỡng miễn dịch cộng đồng ước tính là 67% cho các mô hình của họ, trong khi Thủ tướng Đức Angela Merkel phát biểu trong tháng này rằng các quy định hạn chế do Covid-19 tại Đức có thể được gỡ bỏ nếu 60-70% dân số được miễn dịch, cho dù là nhờ vaccine Covid-19 hoặc do nhiễm virus. Các chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng chỉ ra rằng tỷ lệ 65-70% dân số được tiêm vaccine là một cách để đạt được miễn dịch cộng đồng qua vaccine.

Eleanor Riley, Giáo sư về miễn dịch học và các bệnh truyền nhiễm tại Đại học Edinburgh, nói: “Ý tưởng miễn dịch cộng đồng có nghĩa là để bảo vệ những người dễ bị tổn thương. Và ý tưởng đằng sau nó là nếu 98% dân số được tiêm vaccine, sẽ gần như không có virus trong cộng đồng và 2% còn lại sẽ được bảo vệ”.

Mấu chốt trong các tính toán là “hệ số lây nhiễm” của virus, được gọi là R. Đây là chỉ số đánh giá khả năng lây lan của dịch bệnh. Nó thể hiện số lượng người trung bình bị lây nhiễm từ một người bị bệnh trong các bối cảnh “bình thường” và không có hạn chế nào bị áp đặt. Khi R>1, dịch bệnh sẽ lây lan theo cấp số mũ. Khi R<1 thì dịch bệnh đi vào giai đoạn thoái trào.

Winfried Pickl, Giáo sư ngành miễn dịch học tại Đại học Y khoa Vienna, nói: “Vấn đề ở đây là chúng ta không biết chính xác virus lây truyền ở mức độ nào khi không có các biện pháp phòng ngừa và khi chúng ta vẫn tiến hành hoạt động đi lại bình thường như cách đây một năm”.

Theo ông này, trong bối cảnh nhiều quốc gia vẫn chưa thể trở lại trạng thái bình thường, có thể giả định rằng hệ số R của Covid-19 sẽ là gần mức 4 hơn là ở mức 2, bởi ngay cả khi thực hiện các biện pháp phong tỏa một phần hoặc toàn bộ, hệ số R vẫn ở mức khoảng 1,5.

Bên cạnh đó, nếu tỷ lệ hiệu quả của vaccine là ít hơn 100% - như mức khoảng 90% theo số liệu ban đầu của vaccine do công ty Pfizer-BioNTech và Moderna nghiên cứu, thì nó sẽ đòi hỏi tỷ lệ tiêm vaccine tăng lên để đạt được ngưỡng miễn dịch cộng đồng.

Amesh Adalja, học giả tại Trung tâm An ninh Y tế Johns Hopkins, cho rằng mục tiêu của miễn dịch cộng đồng tại Mỹ sẽ là hơn 70% dân số được tiêm chủng nhưng con số này có thể tăng lên nếu các vaccine kém hiệu quả.

"Vỏ bọc" chỉ có giá trị với cá nhân

Theo các chuyên gia, một yếu tố quan trọng khác đó là liệu các vaccine Covid-19 mà một chính phủ lựa chọn triển khai có thể ngăn chặn sự lây lan của virus hay không. Các bằng chứng đến nay cho thấy các vaccine Covid-19 đầu tiên được đưa ra thị trường ít nhất sẽ giúp mọi người không mắc bệnh. Tuy nhiên, không thể loại trừ rằng mọi người sẽ vẫn nhiễm virus SARS-CoV-2 và vô tình truyền nó cho những người khác.

Penny Ward, Giáo sư ngành dược tại Đại học King’s College London, nói: “Mặc dù ‘vỏ bọc’ bảo vệ này có giá trị đối với cá nhân, nhưng nó sẽ không ngăn chặn virus lây lan và nguy cơ lây bệnh cho những người không được tiêm vaccine”.

Bodo Plachter, Giáo sư và Phó giám đốc Viện Virus học thuộc Đại học Mainz (Đức), cho rằng sự lây nhiễm qua đường hô hấp khó có thể được ngăn chặn hoàn toàn với vaccine - mặc dù nó vẫn có thể giảm thiểu sự lây lan của virus. Ông nói: “Có thể những người được tiêm vaccine sẽ lan truyền ít virus hơn, nhưng sẽ là sai lầm nếu cho rằng chỉ riêng việc tiêm vaccine có thể ngăn chặn đại dịch”.

Theo Giáo sư Riley, điều này cho thấy hiện nay, việc theo đuổi ý tưởng miễn dịch cộng đồng thông qua vaccine Covid-19 là vô ích. Bà cho rằng cách tiếp cận tốt hơn là đảo ngược ý tưởng miễn dịch cộng đồng, sử dụng các nguồn cung vaccine hạn chế đầu tiên để bảo vệ những người cần thiết nhất mà không phải lo ngại về những người khác trong “cộng đồng”, những người có thể chung sống “tương đối vui vẻ” với virus.

Bà nói: “Hãy quên đi ý tưởng bảo vệ cộng đồng để nhằm bảo vệ cho những người dễ bị tổn thương. Hãy trực tiếp bảo vệ những người dễ bị tổn thương”.

Covid-19: Mỹ chiếm 1/5 tổng ca nhiễm thế giới; 5 điểm nóng Châu Âu; Trung Quốc sẵn sàng hợp tác phát triển vaccine

Covid-19: Mỹ chiếm 1/5 tổng ca nhiễm thế giới; 5 điểm nóng Châu Âu; Trung Quốc sẵn sàng hợp tác phát triển vaccine

TGVN. Theo trang thống kê worldometers.info, tính đến 8h00 sáng 22/11 (theo giờ Việt Nam), thế giới đã ghi nhận tổng cộng 58.468.801 ca nhiễm ...

Vaccine Covid-19: Làm sao để thay đổi suy nghĩ những người anti-vaccine?

Vaccine Covid-19: Làm sao để thay đổi suy nghĩ những người anti-vaccine?

TGVN. Phần lớn mọi người đang mong chờ được tiêm vaccine Covid-19 nhưng không phải ai cũng sẵn sàng cho điều này, nhất là những ...

Thủ tướng Đức kêu gọi thế giới nỗ lực chống Covid-19

Thủ tướng Đức kêu gọi thế giới nỗ lực chống Covid-19

TGVN. Ngày 21/11 tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) từ Berlin, Thủ tướng Đức Angela ...

(theo Reuters)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Chiêm ngưỡng 'sát thủ đẹp nhất đại dương' trôi dạt vào bờ biển Nam Phi

Chiêm ngưỡng 'sát thủ đẹp nhất đại dương' trôi dạt vào bờ biển Nam Phi

Loài sên biển hiếm gặp được mệnh danh là 'sát thủ đẹp nhất đại dương' nhờ màu sắc bắt mắt, đã trôi dạt vào một bờ biển ở Nam Phi.
Đâu là bệ phóng của đội tuyển Việt Nam?

Đâu là bệ phóng của đội tuyển Việt Nam?

Sau khi có sự tăng cường thêm những tân binh chất lượng, hàng tiền vệ tiếp tục là một trong những khu vực mạnh nhất của đội tuyển Việt Nam.
Anh-Ấn Độ thảo luận lộ trình phát triển quan hệ song phương đầy tham vọng

Anh-Ấn Độ thảo luận lộ trình phát triển quan hệ song phương đầy tham vọng

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Anh Boris Johnson để thảo luận về tương lai mối quan hệ song phương trong ...
Cha đẻ hạt nhân Iran bị sát hại trong một vụ phục kích táo tợn

Cha đẻ hạt nhân Iran bị sát hại trong một vụ phục kích táo tợn

Nhà khoa học hàng đầu của Iran đã bị sát hại trong một vụ phục kích táo tợn khi ô tô của ông chạy qua một con đường ở thị ...
Black Friday: Bất chấp Covid-19, dân Mỹ đổ xô dựng lều, xếp hàng qua đêm săn giảm giá

Black Friday: Bất chấp Covid-19, dân Mỹ đổ xô dựng lều, xếp hàng qua đêm săn giảm giá

Nhiều người dựng lều, xếp hàng ngủ qua đêm trước các cửa hàng ở Mỹ để mua hàng giảm giá ngày Black Friday (Thứ 6 đen), bất chấp dịch Covid-19.
Đắk Nông sẵn sàng tâm thế đón các nhà đầu tư Nhật Bản

Đắk Nông sẵn sàng tâm thế đón các nhà đầu tư Nhật Bản

Ông Trần Xuân Hải - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đắk Nông chia sẻ nhanh với TG&VN bên lề Hội nghị ‘Gặp gỡ Nhật Bản 2020’.
Trung Quốc khởi động lò phản điện hạt nhân nội địa đầu tiên

Trung Quốc khởi động lò phản điện hạt nhân nội địa đầu tiên

Trung Quốc đã khởi động cho lò phản ứng hạt nhân đầu tiên do nước này tự phát triển mang tên Hoa Long 1 (Hualong One).
6 quan chức công ty dầu mỏ bị kết án, Ngoại trưởng Mỹ đánh tiếng với Venezuela

6 quan chức công ty dầu mỏ bị kết án, Ngoại trưởng Mỹ đánh tiếng với Venezuela

Mỹ kiên quyết lên án phán quyết của một tòa án ở Venezuela đối với 6 cựu quan chức từng làm việc cho công ty lọc dầu Citgo.
Cập nhật Covid-19 ngày 28/11: Mỹ vẫn buồn trên đỉnh kỷ lục, nghi ngờ về vaccine của Oxford-AstraZeneca, quân đội Triều Tiên vào cuộc

Cập nhật Covid-19 ngày 28/11: Mỹ vẫn buồn trên đỉnh kỷ lục, nghi ngờ về vaccine của Oxford-AstraZeneca, quân đội Triều Tiên vào cuộc

Thế giới ghi nhận 61.988.059 ca nhiễm Covid-19, trong đó 1.449.114 ca tử vong và 42.788.656 trường hợp bình phục.
'Cái vướng mắc' của tự chủ đại học: Hiệu trưởng vẫn không muốn... mất quyền

'Cái vướng mắc' của tự chủ đại học: Hiệu trưởng vẫn không muốn... mất quyền

Tự chủ đại học phải có Hội đồng trường và tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình nhưng hiệu trưởng không muốn mất quyền.
Anh-Ấn Độ thảo luận lộ trình phát triển quan hệ song phương đầy tham vọng

Anh-Ấn Độ thảo luận lộ trình phát triển quan hệ song phương đầy tham vọng

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Anh Boris Johnson để thảo luận về tương lai mối quan hệ song phương trong 10 năm tới.
Cha đẻ hạt nhân Iran bị sát hại trong một vụ phục kích táo tợn

Cha đẻ hạt nhân Iran bị sát hại trong một vụ phục kích táo tợn

Nhà khoa học hàng đầu của Iran đã bị sát hại trong một vụ phục kích táo tợn khi ô tô của ông chạy qua một con đường ở thị trấn Absard, vùng Damavand.
Trung Quốc khởi động lò phản điện hạt nhân nội địa đầu tiên

Trung Quốc khởi động lò phản điện hạt nhân nội địa đầu tiên

Trung Quốc đã khởi động cho lò phản ứng hạt nhân đầu tiên do nước này tự phát triển mang tên Hoa Long 1 (Hualong One).
6 quan chức công ty dầu mỏ bị kết án, Ngoại trưởng Mỹ đánh tiếng với Venezuela

6 quan chức công ty dầu mỏ bị kết án, Ngoại trưởng Mỹ đánh tiếng với Venezuela

Mỹ kiên quyết lên án phán quyết của một tòa án ở Venezuela đối với 6 cựu quan chức từng làm việc cho công ty lọc dầu Citgo.
Cập nhật Covid-19 ngày 28/11: Mỹ vẫn buồn trên đỉnh kỷ lục, nghi ngờ về vaccine của Oxford-AstraZeneca, quân đội Triều Tiên vào cuộc

Cập nhật Covid-19 ngày 28/11: Mỹ vẫn buồn trên đỉnh kỷ lục, nghi ngờ về vaccine của Oxford-AstraZeneca, quân đội Triều Tiên vào cuộc

Thế giới ghi nhận 61.988.059 ca nhiễm Covid-19, trong đó 1.449.114 ca tử vong và 42.788.656 trường hợp bình phục.
Bầu cử Mỹ 2020: Kiểm phiếu lại tại Milwaukee, ông Biden tiếp tục gia tăng cách biệt, Tổng thống Trump nêu thách thức mới

Bầu cử Mỹ 2020: Kiểm phiếu lại tại Milwaukee, ông Biden tiếp tục gia tăng cách biệt, Tổng thống Trump nêu thách thức mới

Ông Joe Biden - người được truyền thông tuyên bố giành chiến thắng trong cuộc Bầu cử Mỹ 2020 - giành thêm phiếu bầu.
Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Quan hệ EU-Thổ Nhĩ Kỳ lại căng thẳng: Chuyện mới, nợ cũ

Căng thẳng EU-Thổ Nhĩ Kỳ không lạ, nhưng diễn biến mới có thể khiến quan hệ song phương chạm đáy. Bình luận của TG&VN.
Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Israel-Saudi Arabia: Người thổi lửa, kẻ dập khói

Đồn đoán của dư luận xung quanh cuộc gặp giữa lãnh đạo Israel và Saudi Arabia đã phản ánh và thực trạng 'người muốn kẻ chưa' của mối quan hệ này.
Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Kết quả Bầu cử Mỹ 2020: Đọc giữa dòng

Bầu cử Mỹ, ông Donald Trump vẫn quyết tâm xoay chuyển tình thế, nhưng quá trình chuyển giao quyền lực thực tế đã khởi động. Bình Luận của TG&VN.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Donald Trump và ‘di sản’ chính trị còn đó

Dù thất bại hay may mắn lật ngược thế cờ hậu bầu cử, Tổng thống Donald Trump vẫn để lại dấu ấn đậm nét, với nhiều thay đổi bước ngoặt kéo dài tới chính trị ...
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Đường chia đôi ngả

Trong khi ông Joe Biden lên kế hoạch tiếp nhận quyền lực, ông Donald Trump cho thấy mình sẽ không buông xuôi chiếc ghế Tổng thống. Bình luận của TG&VN.
Nhật Bản-Australia: Cùng hội trên nhiều thuyền

Nhật Bản-Australia: Cùng hội trên nhiều thuyền

Nhật Bản-Australia đều theo đuổi mục tiêu ở khu vực và thế giới. Cả hai cùng phe trong nhiều cuộc chơi và cùng hội trên nhiều thuyền. Bình luận của TG&VN.
Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và tác động đến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ

Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và tác động đến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ

Quyết định phê duyệt quá trình chuyển giao quyền lực cho đội ngũ ông Joe Biden của GSA có ảnh hưởng tới cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020?
Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Tình hình Ethiopia đang ngày càng trở nên căng thẳng và khả năng về một cuộc nội chiến đẫm máu giữa chính phủ và vùng Tigray ngày một rõ hơn.
Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?

Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?

Nếu vaccine mRNA có thể chấm dứt đại dịch Covid-19 và khôi phục cuộc sống bình thường, chúng cũng có thể mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển vaccine.
Thổ Nhĩ Kỳ và chính sách vĩ đại trở lại

Thổ Nhĩ Kỳ và chính sách vĩ đại trở lại

Chính sách nhằm đưa Thổ Nhĩ Kỳ vĩ đại trở lại khiến quốc gia này đối mặt với nhiều vấn đề, kể cả việc kết thêm một số kẻ thù...
Vì sao ông Trump bất ngờ sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper?

Vì sao ông Trump bất ngờ sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper?

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper được cho là có nhiều bất đồng với Tổng thống Trump. Đó cũng là nguyên nhân khiến ông bị đột ngột sa thải.
Cách mạng Tháng Mười Nga - cuộc cách mạng vĩ đại nhất của nhân loại

Cách mạng Tháng Mười Nga - cuộc cách mạng vĩ đại nhất của nhân loại

Cách mạng Tháng Mười Nga - Sự kiện lịch sử vĩ đại của thế kỷ XX. Đây là cuộc cách mạng vĩ đại nhất của nhân loại trong thế kỷ XX.
Phiên bản di động