Đại dịch Covid-19 đã thay đổi Đông Nam Á như thế nào?

Chu An
TGVN. So với nhiều nơi khác trên thế giới, các quốc gia Đông Nam Á đã vượt qua năm đại dịch Covid-19 một cách khá thành công và có phần bất ngờ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đại dịch Covid-19 đã thay đổi Đông Nam Á như thế nào?
Indonesia ghi nhận số ca mắc Covid-19 nhiều thứ 18 trên toàn cầu. Trong ảnh: Nhân viên của Hiệp hội Chữ thập đỏ Indonesia phun thuốc khử trùng ngăn chặn Covid-19 tại Làng vận động viên Kemayoran, Jakarta, ngày 21/3/2020. (Nguồn:Reuters)

Ngày 11/3/2020, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã tuyên bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu. Kể từ khi trở thành chủ đề lan tràn trên các trang báo ở Vũ Hán (Trung Quốc), virus SARS-CoV-2 đã lây lan tới hơn 118 triệu người, lấy đi sinh mạng của 2,6 triệu người trên toàn thế giới.

Ngoài ra, các đợt phong tỏa vì đại dịch đã tàn phá các nền kinh tế và làm lung lay trật tự chính trị lâu đời - hoặc củng cố trật tự này ở các quốc gia có tình hình tương đối tốt. Nhiều nhà phân tích cho rằng đại dịch này là bước ngoặt trong lịch sử thế giới, tác động tới mọi lĩnh vực từ biến đổi khí hậu đến cán cân quyền lực toàn cầu.

Kết quả tích cực

So với nhiều nơi khác trên thế giới, các quốc gia Đông Nam Á đã vượt qua năm đại dịch một cách khá thành công và có phần bất ngờ. Chỉ có 4 trong số 11 quốc gia trong khu vực - Indonesia, Philippines, Malaysia và Myanmar - ghi nhận trên 100.000 trường hợp mắc Covid-19 tính đến ngày 11/3, ngày đánh dấu một năm diễn ra đại dịch, và chỉ có 5 quốc gia Đông Nam Á nằm trong nhóm 100 nước có nhiều ca mắc Covid-19 nhất thế giới.

Ngay cả Philippines và Indonesia, vốn chứng kiến những đợt bùng phát nghiêm trọng nhất trong khu vực, cũng không nằm trong số các quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất trên thế giới.

Indonesia ghi nhận số ca mắc nhiều thứ 18 trên toàn cầu và Philippines hiện đứng ở vị trí thứ 30, nhưng cả hai đều không nằm trong nhóm 100 nước có số ca nhiễm bình quân đầu người cao nhất.

Tin liên quan
Hành trình hơn 1 năm Việt Nam thần tốc thắng Hành trình hơn 1 năm Việt Nam thần tốc thắng 'giặc Covid-19' và 3 lần vượt bão thành công

Đồng thời, số ca mắc Covid-19 được ghi nhận tại Campuchia, Lào, Brunei và Timor Leste chỉ lên tới hàng trăm, còn thành công của Việt Nam trong việc nhanh chóng kiểm soát Covid-19 đã giúp nước này nhận được những lời khen ngợi của quốc tế và có được nguồn dự trữ sức mạnh mềm vô giá.

Lý do dẫn tới kết quả tương đối tích cực của các quốc gia Đông Nam Á, dù cơ sở hạ tầng y tế ở nhiều nơi trong khu vực còn rất yếu kém, vẫn là một điều bí ẩn. Một số giả thuyết được đưa ra, chẳng hạn như khí hậu nhiệt đới của khu vực và các quy tắc xã hội phổ biến (đeo khẩu trang, không bắt tay…) đã giúp ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

Một nhân tố khoa học chưa được biết đến cũng có thể đã hỗ trợ một số quốc gia Đông Nam Á. Sự chuẩn bị sẵn sàng và phong tỏa kịp thời chắc chắn cũng đóng một vai trò nào đó, và may mắn cũng vậy.

Suy thoái kinh tế

Tuy nhiên, Covid-19 đã tác động mạnh đến Đông Nam Á theo nhiều cách trong năm qua. Đại dịch đã gây ra cuộc suy thoái kinh tế nghiêm trọng nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997-1998.

Tất cả các nền kinh tế trong khu vực, trừ Việt Nam, đều suy giảm trong năm đại dịch, dẫn đầu là Philippines với mức sụt giảm khổng lồ 9,5%, cùng với đó là Thái Lan, vốn phụ thuộc vào du lịch, với mức giảm 6,1%. Ở nhiều quốc gia, suy thoái kinh tế do đại dịch quả thực có thể còn lớn hơn những tổn thất về sức khỏe cộng đồng.

Các số liệu thống kê không thể hiện được đầy đủ những khó khăn của người dân do Covid-19 gây ra. Tháng 9/2020, Ngân hàng thế giới dự đoán rằng số người nghèo ở châu Á sẽ tăng lần đầu tiên sau 20 năm, và sự kết hợp giữa bệnh tật, mất an ninh lương thực, mất việc làm và đóng cửa trường học có thể làm xói mòn nguồn nhân lực và gây ra tổn thất lâu dài về thu nhập.

Ở hầu hết các quốc gia, tác động nặng nề nhất rơi vào các nhóm người yếu thế như phụ nữ, lao động nhập cư và những người thuộc khu vực kinh tế phi chính thức.

Mặc dù các nền kinh tế Đông Nam Á dự kiến sẽ tăng trưởng dương trở lại trong năm nay, nhưng quy mô và tốc độ phục hồi phụ thuộc nhiều vào hiệu quả của chiến dịch tiêm chủng của chính phủ các nước. 11 quốc gia hiện đều đã bắt đầu phân phối vaccine. Hầu hết các nước đều ưu tiên tiêm chủng cho các nhân viên y tế tuyến đầu và người cao tuổi.

Ngoài ra, những người đứng đầu chính phủ cũng được tiêm chủng sớm, thường phát sóng truyền hình trực tiếp, để khuyến khích công chúng tiếp nhận các loại vaccine mới. Tuy nhiên, việc triển khai vaccine đang gặp phải nhiều trở ngại, từ thách thức trong việc mua đủ liều lượng đến những khó khăn về hậu cần và chi phí phân phối vaccine tới những nơi xa xôi nhất trong khu vực.

Thành quả mong manh

Các kế hoạch được công bố gần đây về khả năng Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cấp giấy chứng nhận vaccine sẽ là một bước đi quan trọng trong quá trình phục hồi của khu vực, nhưng trước khi đạt được tỷ lệ tiêm chủng cao, những thành tích hiện tại sẽ vẫn mong manh và có thể bất ngờ bị đảo ngược.

Myanmar đã chứng kiến sự gia tăng đột biến của dịch bệnh vào cuối năm 2020 sau nhiều tháng số ca nhiễm duy trì ở mức thấp, và tình hình tại đây đang có nguy cơ vượt ra ngoài tầm kiểm soát trong bối cảnh cuộc khủng hoảng chính trị của quốc gia này đang trở nên tồi tệ. Trong khi đó, Campuchia cũng đang phải chống chọi với đợt bùng phát nghiêm trọng đầu tiên.

Ngay cả khi công tác tiêm chủng đã hoàn tất, thì rất có thể đại dịch đã tạo ra các động lực chính trị và kinh tế có khả năng sẽ tiếp diễn trong suốt thập kỷ tới.

Một trong số những kết quả đó là sự trỗi dậy của Việt Nam đã được đẩy nhanh, sự vượt trội về chiến lược của nước này trong khu vực cũng được nâng cao. Việt Nam hiện là nền kinh tế lớn thứ tư trong ASEAN, và trong năm đại dịch, Việt Nam đã vượt qua Philippines về GDP bình quân đầu người, và vị trí của Indonesia hiện nằm trong tầm ngắm của Việt Nam.

Điều này đã thúc đẩy ban lãnh đạo Việt Nam đảm nhận vai trò tích cực hơn trên trường khu vực và toàn cầu.

Covid-19 cũng nhấn mạnh thực tế tàn khốc về sự gần gũi địa lý và sự ràng buộc kinh tế của Đông Nam Á với một Trung Quốc đang trỗi dậy. Sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc sẽ đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực của khu vực nhằm vượt qua đại dịch.

Tác động trong nước ở nhiều quốc gia sẽ rất sâu sắc, nhưng khó có thể dự đoán cụ thể. Về kinh tế, đại dịch đã làm gia tăng mức độ tập trung của thu nhập và sức mạnh kinh tế.

TIN LIÊN QUAN
Hành trình hơn 1 năm Việt Nam thần tốc thắng 'giặc Covid-19' và 3 lần vượt bão thành công
Vaccine Covid-19 của AstraZeneca: Cơ quan dược châu Âu đánh giá an toàn và hiệu quả, nhiều nước tiếp tục sử dụng
Xuất khẩu ngày 16-19/3: Hàng nông sản Mỹ ‘nhắm’ vào thị trường Việt; siết hành vi nhập lậu cá tầm; điện thoại sang Trung Quốc tăng hơn 100%
Covid-19 tại Việt Nam sáng 19/3: Không có ca mắc mới, hơn 27.500 người đã tiêm vaccine
Covid-19 ở Việt Nam chiều 18/3: 3 ca mắc mới tại Hải Dương và Ninh Thuận
Bất động sản được định giá ‘trên trời’, giải mã cơn lốc sốt đất và rủi ro rình rập
Bứt tốc xuất khẩu, kiếm tìm động lực từ các FTA
Tin bất động sản mới nhất: Đất ven Hà Nội lại bị 'thổi' giá; tranh cãi về bong bóng địa ốc và ‘mắc cạn’ với căn hộ cao cấp cho thuê
(theo The Diplomat)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 21/11. Lịch âm 21/11/2026? Âm lịch hôm nay 21/11. Lịch vạn niên 21/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Xem tử vi 21/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành phố khác trên cả nước được cập nhật chi tiết dưới đây.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động