Đằng sau cảnh báo của Trung Quốc với Bangladesh về Bộ tứ

Kim Huyền
Theo The Diplomat, việc Trung Quốc cảnh báo Bangladesh không nên tham gia nhóm Bộ tứ (Quad) cho thấy, Bắc Kinh đã lộ rõ sự bất an.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Trong bài viết của mình, tác giả Nilotpal Bhattacharjee* nhận định, Trung Quốc đã để lộ rõ quan ngại sâu sắc về Bộ tứ (Quad), một diễn đàn chiến lược không chính thức giữa Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản và Australia.

Đằng sau phản ứng của Trung Quốc về Bangladesh và Bộ tứ
Đại sứ Trung Quốc tại Bangladesh Li Jiming phát biểu trong cuộc gặp trực tuyến tuyến với các nhà báo ở Dhaka, Bangladesh ngày 10/5. (Nguồn: Tân hoa xã)

Lo ngại của Bắc Kinh trước sự mở rộng của tập hợp do Mỹ dẫn dắt đã được phản ánh trong phát biểu của Đại sứ Trung Quốc tại Bangladesh Li Jiming.

Tại cuộc họp trực tuyến do Hiệp hội Phóng viên Đối ngoại tổ chức ngày 10/5, Đại sứ Li Jiming đã cảnh báo Dhaka không nên gia nhập “câu lạc bộ” này và cho rằng nếu làm vậy sẽ gây “thiệt hại nghiêm trọng” đến mối quan hệ song phương giữa Bangladesh và Trung Quốc.

Nhà ngoại giao Trung Quốc nói rằng Bộ tứ là "một liên minh quân sự nhằm ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc” tại khu vực Nam Á và Bangladesh không nên tham gia nhóm “có mục đích hẹp hòi” này.

Phản ứng trái chiều

Phát biểu của Đại sứ Li Jiming đã vướng phải những chỉ trích nặng nề từ Bangladesh. Ngoại trưởng Bangladesh A.K. Abdul Momen nói rằng tuyên bố của Đại sứ Trung Quốc là “rất đáng tiếc” và "hung hăng".

Ông Momen nhấn mạnh rằng Bangladesh, với tư cách là quốc gia độc lập có chủ quyền, sẽ tự quyết định việc tham gia bất kỳ liên minh nào.

Tuy nhiên, sau đó Đại sứ Li Jiming đã làm rõ với Ngoại trưởng Momen rằng ông chỉ đang bày tỏ quan điểm cá nhân của mình trước câu hỏi của một nhà báo và ông không đưa ra bất cứ đề xuất nào với chính phủ Bangladesh.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc dường như đang bảo vệ Đại sứ Li Jiming và tỏ rõ sự nghi ngờ trước động cơ của Bộ tứ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nói: “Chúng ta đều biết Bộ tứ là kiểu cơ chế gì. Trung Quốc phản đối nỗ lực của một số nước nhằm thành lập một bè phái độc quyền, xem Trung Quốc như một thách thức và gieo rắc mối bất hòa giữa Trung Quốc với các nước trong khu vực”.

Bà Hoa tuyên bố rằng những phát ngôn bày tỏ sự phản đối không phải là hành động can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác, mà là nhằm loại bỏ các bè phái nhỏ và khối chính trị.

Cảnh báo bất thường từ ông Li Jiming được đưa ra vài tuần sau chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa tới Bangladesh.

Theo Tân Hoa xã, trong cuộc gặp với Tổng thống Bangladesh Abdul Hamid ở Dhaka vào tháng 4, Bộ trưởng Ngụy Phượng Hòa bày tỏ hy vọng rằng hai bên sẽ cùng nỗ lực “chống lại các cường quốc bên ngoài khu vực đang thiết lập một liên minh quân sự ở Nam Á và thực thi chủ nghĩa bá quyền".

Trong một cuộc họp báo tại Washington, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price cũng đã đưa ra phản ứng đối với phát ngôn của Đại sứ Li Jiming.

Ông Ned Price cho biết Mỹ đã lưu ý về tuyên bố của Đại sứ Trung Quốc và Mỹ tôn trọng quyền của Bangladesh trong việc tự quyết định về chính sách đối ngoại.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cũng làm rõ rằng, Bộ tứ không phải là một liên minh quân sự, mà “là một cơ chế đa phương không chính thức và cần thiết” nhằm thúc đẩy mục tiêu hướng tới một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Bước đi của Bộ tứ

Bộ tứ ra đời vào năm 2007 theo sáng kiến ​​của Nhật Bản. Sau nhiều năm không hoạt động, 4 thành viên đã nối lại đối thoại vào cuối năm 2017 và duy trì cuộc gặp hai lần một năm. Tập hợp này đã có một động lực mới tại Hội nghị thượng đỉnh lần đầu tiên của các nhà lãnh đạo theo hình thức trực tuyến vào ngày 12/3 vừa qua.

Tuyên bố chung của Hội nghị đề cập “tầm nhìn chung” của 4 nước về một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Mặc dù không nhắc trực tiếp đến Trung Quốc, nhưng Bộ tứ vẫn được coi là một nhóm chống lại Trung Quốc.

Ngày 20/3, quan chức cấp cao của các nước Bộ tứ đã gặp mặt trực tuyến để thảo luận về đại dịch Covid-19, và lần này có sự góp mặt của một số nước khác như Hàn Quốc và New Zealand. Sự kiện này đã làm dấy lên cuộc thảo luận về khả năng sẽ có một “Bộ tứ mở rộng” (Quad+).

Cuộc họp không thảo luận về bất kỳ vấn đề nào khác ngoài việc hỗ trợ các nước tại khu vực trong cuộc chiến chống dịch Covid-19. Thế nhưng, Trung Quốc cũng lo ngại rằng Mỹ và Ấn Độ có thể cùng gây áp lực khiến Bangladesh tham gia nhóm mở rộng.

Bangladesh, từ một quốc gia kém phát triển nhất thế giới, đang trên con đường trở thành một nước đang phát triển vào năm 2026.(Nguồn: Britannica)
Từ một quốc gia kém phát triển nhất thế giới, Bangladesh đang trên con đường trở thành một nước đang phát triển vào năm 2026. (Nguồn: Britannica)

Thời điểm thích hợp

Do có vị trí địa lý quan trọng về mặt chiến lược và nằm gần Vịnh Bengal, Bangladesh ngày càng được coi trọng, nhất là trên phương diện địa chiến lược và địa chính trị ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Trung Quốc coi Bangladesh là một đối tác chiến lược quan trọng trong Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI). Các công ty Trung Quốc đã đầu tư vào nhiều dự án phát triển tại đây.

Nếu Bangladesh tham gia Bộ tứ mở rộng, đó sẽ là một đòn giáng mạnh vào nỗ lực đưa Nam Á vào quỹ đạo địa chính trị của Trung Quốc.

Phát ngôn của Đại sứ Trung Quốc có thể được coi là một nước đi được cân nhắc kỹ của Bắc Kinh nhằm ngăn chặn mọi khả năng Bangladesh gia nhập nhóm này trong tương lai.

Trong khi đó, lời cảnh báo của Đại sứ được đưa ra vào thời điểm Dhaka đang nỗ lực để nhập khẩu vaccine Covid-19, kể cả từ Trung Quốc, sau khi chính phủ Ấn Độ ngưng xuất khẩu vaccine do nhu cầu trong nước.

Vào ngày 12/5, Bangladesh đã tiếp nhận 500.000 liều vaccine Covid-19 do chính phủ Trung Quốc trao tặng. Dhaka đã đặt hàng thêm khoảng 40 đến 50 triệu liều vaccine Covid-19 của Trung Quốc, dự kiến sẽ nhận đầy đủ vào cuối năm nay.

Lợi dụng tình hình Covid-19 lây lan mạnh ở Ấn Độ, Trung Quốc đã tăng cường hợp tác chống dịch với Afghanistan, Pakistan, Nepal, Sri Lanka và Bangladesh, đồng thời bắt đầu khởi công chiến dịch xây dựng kho dự trữ vaccine cho toàn Nam Á.

Chính vì vậy, Trung Quốc cho rằng đây là thời điểm thích hợp để cảnh cáo Bangladesh về Bộ tứ, trong bối cảnh Dhaka đang chịu nhiều áp lực trong cuộc chiến chống Covid-19 và cần phải phụ thuộc vào Bắc Kinh.

Chính sách cân bằng

Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Sheikh Hasina, Bangladesh đang dần duy trì được sự cân bằng giữa các cường quốc toàn cầu. Dhaka nhận thức rõ được sự cần thiết phải duy trì mối quan hệ tốt đẹp giữa các nước lớn như Mỹ, Ấn Độ, Trung Quốc và Nhật Bản để duy trì sự phát triển kinh tế và cơ sở hạ tầng.

Từ một quốc gia kém phát triển nhất thế giới, Bangladesh đang trên con đường trở thành một nước đang phát triển vào năm 2026. Mặc dù đây là một điều đáng mừng, nhưng các nhà hoạch định chính sách hiểu rằng điều này sẽ kéo theo nhiều thách thức lớn về mặt kinh tế.

Bangladesh sẽ mất đi những lợi ích thương mại mà họ đang được hưởng khi là một quốc gia kém phát triển. Do vậy, chính phủ cần tận dụng tối đa 5 năm tới để quá trình chuyển đổi bền vững.

ờ, Bangladesh dường như sẽ tiếp tục tuân theo chính sách đối ngoại trung lập và tránh chọn bên.


* Nhà phân tích chính sách đối ngoại ở New Delhi, Ấn Độ; theo dõi chặt chẽ diễn biến chính trị ở Nam Á; cựu học viên của Quỹ Thomson Reuters; từng làm việc cho Đại sứ quán Mỹ và Đại sứ quán Australia ở Ấn Độ.

TIN LIÊN QUAN
Một Bộ tứ mới của Trung Quốc đang hình thành?
Trung Quốc khuyên Nhật Bản đừng tiếp bước Mỹ, tuyên bố Bộ tứ 100% lỗi thời
Bangladesh lên tiếng sau cảnh báo của Trung Quốc về nhóm Bộ tứ: Chúng tôi độc lập và có chủ quyền!
Trung Quốc nói Bangladesh sẽ hủy hoại quan hệ nếu dính líu Bộ tứ, Mỹ nói gì?
Cử chỉ nhân đạo của Thủ tướng Ấn Độ tại Bangladesh

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Quân đội Mexico đã bắt giữ Fausto Isidro Meza-Flores, thủ lĩnh băng đảng Los Mazatlecos và nằm trong danh sách 10 đối tượng bị FBI truy nã.
Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn tôi”.
Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ và Iran cùng phát đi tín hiệu sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 9 tháng qua, dù vẫn còn những bất đồng về các điều kiện ...
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Cập nhật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ-Iran ngày hôm nay.
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động