EU: Nội bộ rối ren, bài toán 18 năm vẫn chưa có lời giải

Vy Anh
Tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra ở Slovenia hôm 6/10, Liên minh châu Âu (EU) nhắc lại cam kết về việc kết nạp 6 nước và vùng lãnh thổ ở Balkan, điều đã được đưa ra từ 18 năm trước. "Nâng lên, đặt xuống", EU vẫn chưa thể có được quyết định rõ ràng cho việc mở rộng này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
EU rơi vào "ngõ cụt" trước những vấn đề lợi ích địa chiến lược
Nỗ lực mở rộng thành viên từng là một chính sách quan trọng của EU. (Nguồn: AP)

Tình thế đi vào "ngõ cụt"

EU chưa thể nhất trí với mục tiêu hoàn tất việc kết nạp vào năm 2030 do các nước thành viên lo sợ vấp phải phản đối ở trong nước về vấn đề di cư và những vấn đề quan hệ song phương khác.

Như vậy, chính sách mở rộng thành viên của EU, từng gặt hái được thành công, giờ đây đang đối mặt trước tình thế "ngõ cụt".

Mặc dù vậy, các nước chủ chốt của EU như Đức và Pháp đã thừa nhận lợi ích địa chiến lược đối với khu vực Balkan vốn được coi là "sân sau" của EU trước tầm ảnh hưởng gia tăng của Nga và Trung Quốc.

Sau nhiều cuộc thảo luận, các lãnh đạo EU nhất trí rằng Serbia, Montenegro, Bosnia-Herzegovina, Bắc Macedonia, vùng lãnh thổ Kosovo và Albania có thể gia nhập EU nếu đáp ứng các tiêu chuẩn trong các lĩnh vực từ cải cách tư pháp đến kinh tế.

Tuy nhiên, thời hạn chót cho việc kết nạp là năm 2030 do nước Chủ tịch luân phiên của EU Slovenia đưa ra đã bị các thành viên khác bác bỏ tại hội nghị, một phần cũng vì những lý do quan hệ song phương. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel thừa nhận vẫn còn bất đồng giữa các nước thành viên EU, do đó vấn đề này cần được thảo luận thêm.

Có một số nguyên nhân lý giải cho những bất đồng nêu trên trong EU. Thứ nhất, chủ nghĩa dân túy ngày càng lớn mạnh ở Hungary và Ba Lan, hủy hoại tinh thần đoàn kết nội khối.

Thứ hai, làn sóng hơn 1 triệu dân di cư đến châu lục này hồi năm 2015 đã gây ra những bất đồng sâu sắc trong nội khối về cách xử lý vấn đề nhập cư, đồng thời cũng gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị lớn mà cho đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Thứ ba, căng thẳng quan hệ vẫn âm ỉ giữa Serbia và Kosovo cũng là yếu tố cản trở. 5 nước thành viên EU không công nhận Kosovo là một quốc gia. Ngoài ra, vấn đề kết nạp thêm thành viên của khối luôn bị gạt ra ngoài lề bởi EU trong vài năm qua luôn phải đối mặt với những cuộc khủng hoảng chính trị lớn như cuộc khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp, việc Anh rút khỏi EU (Brexit).

Những điều này khiến EU chú trọng đến vấn đề tồn vong hơn là mở rộng thành viên. Ngoài ra, sự thay đổi chính trị ở Đức và cuộc bầu cử tổng thống ở Pháp năm 2022 khiến vai trò lãnh đạo của EU bị lu mờ, gây khó khăn cho quá trình ra quyết định.

Brussels lo ngại nỗi bất bình sau nhiều năm chờ đợi được kết nạp có thể đẩy một số nước xích lại gần hơn với Trung Quốc và Nga. Để trấn an nhóm 6 nước kể trên, EU đã thảo luận về những gói hỗ trợ kinh tế trị giá hàng tỷ Euro cho các nước láng giềng phía Đông này nhằm phục hồi tăng trưởng kinh tế do tác động của đại dịch Covid-19, đồng thời thúc đẩy những lĩnh vực số.

Tin liên quan
Giải mã Chiến lược hợp tác của EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Giải mã Chiến lược hợp tác của EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Lợi ích địa chiến lược

Nỗ lực mở rộng thành viên từng là một chính sách quan trọng của EU. Tuy nhiên, nỗ lực này gặp phải không ít khó khăn trong những năm gần đây.

Một số nước thành viên giàu có hơn lo sợ việc kết nạp thêm thành viên mới sẽ kích hoạt một làn sóng nhập cư mới, còn những ứng cử viên xin gia nhập thì lại vật lộn với những cải cách theo yêu cầu của EU, đặc biệt là những quy tắc về dân chủ.

Giải thích lý do vì sao EU chưa thể nhất trí với mục tiêu kết nạp thành viên mới vào năm 2030, EU cho rằng khối này trước hết cần củng cố sự phát triển nội khối, đảm bảo đủ năng lực để kết nạp thêm thành viên mới.

Phát biểu ngày 6/10 sau khi dự hội nghị thượng đỉnh, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã bác bỏ những lời kêu gọi đưa ra hạn cụ thể để kết nạp các thành viên mới vùng Tây Balkan. Theo bà Merkel, không cần đặt ra một lịch cụ thể, thay vào đó cần tập trung vào những cam kết rằng một khi các ứng viên Balkan đáp ứng các điều kiện thì việc kết nạp sẽ được tiến hành.

Trong khi đó, việc đề ra hạn chót sẽ khiến EU gặp áp lực mà không quan tâm liệu các nước và vùng lãnh thổ Tây Balkan đã đáp ứng đủ điều kiện hay chưa. Tuy nhiên, bà Merkel nhấn mạnh việc kết nạp những nước Tây Balkan là "lợi ích địa chiến lược to lớn" của EU.

Đến nay, EU là đối tác thương mại và nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của 6 nước và vùng lãnh thổ Balkan nói trên. Việc mở rộng quy mô khối lên 33 thành viên được cho là sẽ buộc EU phải thay đổi quy trình ra quyết định vốn đang gây căng thẳng và tiến hành cải cách nội khối mà không phải thành viên nào cũng sẵn sàng tham gia.

Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB), Trung Quốc chỉ chiếm 8% trao đổi thương mại quốc tế của khu vực Balkan, trong khi con số này giữa EU và các nước Balkan là khoảng 70%. Thế nhưng, Bắc Kinh lại hào phóng cung cấp các khoản cho vay để các nước Balkan đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn.

Trong khi đó, Nga đang nỗ lực tận dụng mối quan hệ lịch sử với khu vực Balkan để thách thức EU và sự can dự của Mỹ khi lên tiếng phản đối việc các nước Balkan gia nhập EU.

NATO chỉ trích, Mỹ nhắc nhở EU khi toan tính điều này

NATO chỉ trích, Mỹ nhắc nhở EU khi toan tính điều này

Ngày 5/10, Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg cho rằng, việc ủng hộ thành lập một lực ...

Hàn Quốc rối bời bài toán 'sống chung với Covid-19'

Hàn Quốc rối bời bài toán 'sống chung với Covid-19'

Làn sóng dịch Covid-19 thứ 4 ở Hàn Quốc còn dai dẳng trong khi việc áp dụng các biện pháp giãn cách xã hội nghiêm ...

(theo Reuters, AFP)

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Quân đội Mexico đã bắt giữ Fausto Isidro Meza-Flores, thủ lĩnh băng đảng Los Mazatlecos và nằm trong danh sách 10 đối tượng bị FBI truy nã.
Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn tôi”.
Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ và Iran cùng phát đi tín hiệu sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 9 tháng qua, dù vẫn còn những bất đồng về các điều kiện ...
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Cập nhật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ-Iran ngày hôm nay.
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động