Những 'lần đầu tiên' của Tuyên bố chung Hội nghị Ngoại trưởng G7

Đỗ Hoàng *
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. So sánh với các tuyên bố gần đây, Tuyên bố chung của Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm Các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) năm nay có nhiều điểm đáng chú ý.
Hội nghị Ngoại trưởng G7 tìm cách lập 'chiến tuyến' ứng phó Trung Quốc? (Nuồn: PA)
Hội nghị Ngoại trưởng G7 ra Tuyên bố chung với nhiều điểm đáng chú ý. (Nguồn: PA)

Đầu tháng 5, Hội nghị Ngoại trưởng các nước G7 đã được tổ chức tại Anh cùng khách mời là đại diện từ Ấn Độ, Hàn Quốc, Nam Phi và Brunei. Sau cuộc họp trực tiếp giữa các Ngoại trưởng, Hội nghị đã ra Tuyên bố chung.

Bốn vấn đề ưu tiên

Thứ nhất, Tuyên bố 2021 nhấn mạnh tầm quan trọng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hơn.

Tuyên bố chung G7 chỉ bắt đầu nhắc đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương từ năm 2017. Trong các văn bản năm 2017 đến 2019, khu vực chỉ được nhắc đến một lần trong mô tả chung về trật tự an ninh biển dựa trên luật lệ.

Trong Tuyên bố 2021, lần đầu tiên khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương được dành riêng một phần trong các trọng tâm đối ngoại của G7, xếp thứ tư từ trên xuống và xếp thứ hai trong số các khu vực quan tâm (chỉ sau vùng Tây Balkan).

Ngoài ra, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trước kia chỉ được nhắc đến với tính chất tự do, rộng mở và dựa trên luật lệ. Năm 2021, Tuyên bố G7 lần đầu đi sâu vào vấn đề giá trị và kết nối cơ sở vật chất trong khu vực.

Thứ hai, ASEAN cũng được G7 chú ý nhiều hơn cả về lượng và chất.

Tuyên bố 2018 mới bắt đầu nhắc đến ASEAN và đề cập hợp tác với ASEAN nói chung trong các tuyên bố 2018 và 2019.

Năm 2021, Tuyên bố G7 không chỉ nhấn mạnh hợp tác với ASEAN mà còn lần đầu tiên khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trong khu vực. Các nước G7 sẽ phối hợp với ASEAN theo phương hướng của Tài liệu Quan điểm về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của ASEAN.

Thứ ba, G7 có xu hướng quan ngại với Trung Quốc hơn.

Trung Quốc chỉ bắt đầu được nhắc đến trong Tuyên bố Bộ trưởng Ngoại giao G7 từ năm 2018 và thiên về hướng hợp tác (G7 khuyến khích Trung Quốc tham gia vào các hệ thống quốc tế, G7 “mong muốn” hợp tác với Trung Quốc về các thách thức khu vực và quan ngại về tự do biểu đạt và một số nhóm thiểu số - tôn giáo tại Trung Quốc).

Bắt đầu từ 2019, G7 mạnh dạn chỉ trích Trung Quốc hơn khi lên án tình trạng vi phạm nhân quyền tại Tân Cương và Tây Tạng, các hoạt động “thù địch” trên không gian mạng và chính sách thương mại, đầu tư của Trung Quốc (G7 không còn “mong muốn” mà “hoan nghênh” hợp tác với Trung Quốc).

Xu hướng này được tiếp tục trong Tuyên bố 2021. Tuyên bố năm nay lần đầu tiên dành riêng một phần cho Trung Quốc và lần đầu đạt được đồng thuận giữa EU và Mỹ về vấn đề Đài Loan.

Trong Tuyên bố 2021, G7 nhấn mạnh an ninh và ổn định tại Eo biển Đài Loan và các giải pháp hòa bình cho các vấn đề trong quan hệ hai bờ. Các nước G7 cũng ủng hộ việc Đài Loan tham gia các diễn đàn quốc tế như Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Tuy nhiên, một điều không thay đổi là G7 tiếp tục chỉ trích Trung Quốc về nhân quyền, thương mại và an ninh mạng… và vẫn xếp Trung Quốc sau Nga về thứ tự các đối tượng ưu tiên.

Cuối cùng, các tuyên bố cho thấy G7 ngày càng quan tâm đến Biển Đông, Hoa Đông và an ninh hàng hải.

Từ năm 2017, các Bộ trưởng Ngoại giao G7 bắt đầu bày tỏ quan ngại về những diễn biến tại Biển Đông và Hoa Đông trong phần chung về an ninh biển hay trật tự dựa trên luật lệ.

Tin liên quan
Biển Đông: 4 điểm yếu pháp lý trong yêu sách của Philippines đối với Đá Ba Đầu Biển Đông: 4 điểm yếu pháp lý trong yêu sách của Philippines đối với Đá Ba Đầu

Dù không quá khác biệt về nội dung với Tuyên bố 2019, Tuyên bố 2021 lần đầu tiên dành hẳn một phần riêng cho Biển Đông và Hoa Đông, tách biệt khỏi phần an ninh biển.

Trong đó, các nước G7 phản đối các hành động đơn phương làm gia tăng căng thẳng, tái khẳng định vai trò quan trọng của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS), của tự do hàng hải và hàng không và của phán quyết Biển Đông năm 2016 của Tòa Trọng tài.

Tuy nhiên, Tuyên bố 2021 không kêu gọi các nước tuân thủ Hướng dẫn về Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (DOC) hay nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử (COC) như các năm trước.

Liệu điều này có ám chỉ rằng G7 không còn coi DOC hay COC là các văn bản mang giá trị thực chất nữa?

Chuyên gia: ASEAN cần có luật riêng để cân bằng sức mạnh hàng hải ở Biển Đông. (Nguồn: AP)
G7 ngày càng quan tâm đến Biển Đông, Hoa Đông và an ninh hàng hải. (Nguồn: AP)

Những “lần đầu tiên” khác

Tuyên bố 2021 cũng là tuyên bố G7 dài nhất và chi tiết nhất trong một thập kỷ qua, với 40 vấn đề được nêu ra, với nhiều ưu tiên mang tính thời sự mà các năm khác không có.

Vấn đề Myanmar được dành một phần riêng, trong đó các nước G7 lên án chính biến bằng “ngôn từ mạnh mẽ nhất”, khẳng định G7 sẵn sàng có các biện pháp tiếp theo (như chặn nguồn vũ khí, kĩ thuật, hỗ trợ phát triển, quan hệ kinh tế… với chính phủ quân sự) và khuyến khích các nước khác có hành động tương tự.

Ngoài ra, G7 tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ người Rohingya như đã làm từ năm 2018.

Bên cạnh đó, G7 lần đầu dành một phần riêng trong Tuyên bố Bộ trưởng Ngoại giao cho vấn đề Covid-19.

Ngoài các nội dung về y tế như đảm bảo tiếp cận vaccine hay cam kết tài trợ cho COVAX, các nước G7 cũng quan tâm đến các khía cạnh kinh tế - xã hội liên quan đến dịch bệnh như chốngbạo lực với phụ nữ và trẻ em gái, bình đẳng giới hay phục hồi kinh tế hậu Covid-19...

2021 cũng là năm đầu tiên G7 nhắc đến việc các chính phủ chặn Internet (Internet shutdown), coi đây là vi phạm quyền công dân và quyền tự do cá nhân và khẳng định sẽ đối xử với các động thái của các quốc gia trên không gian mạng tương tự như trong các không gian khác dựa trên luật quốc tế.

* Thạc sĩ Đỗ Hoàng, Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao.

TIN LIÊN QUAN
Cập nhật Covid-19 ngày 27/5: Thái Lan nhận kỷ lục 'buồn'; AstraZeneca bị kiện; Mỹ-Trung tranh cãi về nguồn gốc virus SARS-CoV-2
Mỹ gọi, vì sao Trung Quốc không trả lời?
Giải mã động thái ngoại giao đầu tiên của chính quyền ông Biden với Đông Nam Á
Phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên: Quyết tâm của Mỹ sau nhiều lần lỡ hẹn?
Biển Đông: 4 điểm yếu pháp lý trong yêu sách của Philippines đối với Đá Ba Đầu

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Quân đội Afghanistan đẩy lùi cuộc tấn công quy mô lớn của Taliban, tiêu diệt 6 tay súng

Quân đội Afghanistan đẩy lùi cuộc tấn công quy mô lớn của Taliban, tiêu diệt 6 tay súng

Baoquocte.vn. Đại diện quân đội Afghanistan cho biết, cuộc tấn công của các tay súng Taliban nhằm vào thành phố Kunduz đã bị đẩy lùi.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (19-20/6): Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa rào và dông

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (19-20/6): Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa rào và dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-40 độ, có ...
Covid-19: Hà Nội thông báo khẩn tìm người đi chuyến bay có ca mắc

Covid-19: Hà Nội thông báo khẩn tìm người đi chuyến bay có ca mắc

Baoquocte.vn. Hà Nội vừa phát đi thông báo khẩn tìm người đi chung chuyến bay với ca mắc Covid-19 ở Thanh Hóa.
Cuộc đua vũ khí sử dụng trí tuệ nhân tạo: Đã đến lúc lo lắng?

Cuộc đua vũ khí sử dụng trí tuệ nhân tạo: Đã đến lúc lo lắng?

Baoquocte.vn. Thế giới đang bước vào một kỷ nguyên chiến tranh mới, với trí tuệ nhân tạo chiếm vị trí trung tâm.
Covid-19 ở Việt Nam: Thêm 2 ca tử vong là người cao tuổi, có bệnh lý nền nặng

Covid-19 ở Việt Nam: Thêm 2 ca tử vong là người cao tuổi, có bệnh lý nền nặng

Baoquocte.vn. Chiều 19/6, Tiểu ban Điều trị, Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 thông báo các ca tử vong 63 và 64 có liên quan đến Covid-19.
Mới nhất! Bầu cử Tổng thống Iran, ông Raisi bỏ xa 3 đối thủ

Mới nhất! Bầu cử Tổng thống Iran, ông Raisi bỏ xa 3 đối thủ

Baoquocte.vn. Ứng cử viên Seyyed Ebrahim Raisi đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Iran năm 2021.
Indonesia tuyên chiến với rác thải nhựa

Indonesia tuyên chiến với rác thải nhựa

Baoquocte.vn. Bộ phim tài liệu Pulau Plastik,là loạt hình ảnh về các nguồn rác thải, hậu quả và giải pháp khả thi đối với thảm họa rác thải nhựa tại Indonesia.
Mỹ: Máy bay Boeing 737 MAX thế hệ mới nhất thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên

Mỹ: Máy bay Boeing 737 MAX thế hệ mới nhất thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên

Baoquocte.vn. Sáng 19/6, máy bay 737 MAX thế hệ mới nhất của tập đoàn Boeing (Mỹ) đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên tại bang Washington.
Covid-19: Lào gia hạn phong tỏa, Campuchia ghi nhận số ca tử vong kỷ lục trong ngày

Covid-19: Lào gia hạn phong tỏa, Campuchia ghi nhận số ca tử vong kỷ lục trong ngày

Baoquocte.vn. Lào quyết định tiếp tục kéo dài thời hạn phong tỏa đến ngày 4/7 để ngăn làn sóng Covid-19 đang diễn biến phức tạp tại nhiều tỉnh thành.
Tình hình Yemen: Máy bay không người lái có vũ trang của Houthi bị Saudi Arabia đánh chặn

Tình hình Yemen: Máy bay không người lái có vũ trang của Houthi bị Saudi Arabia đánh chặn

Baoquocte.vn. Houthi thông báo trên Twitter rằng máy bay được phóng từ căn cứ quân sự ở Khamis Mushait.
Quân đội Afghanistan đẩy lùi cuộc tấn công quy mô lớn của Taliban, tiêu diệt 6 tay súng

Quân đội Afghanistan đẩy lùi cuộc tấn công quy mô lớn của Taliban, tiêu diệt 6 tay súng

Baoquocte.vn. Đại diện quân đội Afghanistan cho biết, cuộc tấn công của các tay súng Taliban nhằm vào thành phố Kunduz đã bị đẩy lùi.
Mới nhất! Bầu cử Tổng thống Iran, ông Raisi bỏ xa 3 đối thủ

Mới nhất! Bầu cử Tổng thống Iran, ông Raisi bỏ xa 3 đối thủ

Baoquocte.vn. Ứng cử viên Seyyed Ebrahim Raisi đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Iran năm 2021.
Tình hình Yemen: Máy bay không người lái có vũ trang của Houthi bị Saudi Arabia đánh chặn

Tình hình Yemen: Máy bay không người lái có vũ trang của Houthi bị Saudi Arabia đánh chặn

Baoquocte.vn. Houthi thông báo trên Twitter rằng máy bay được phóng từ căn cứ quân sự ở Khamis Mushait.
NÓNG! Rơi máy bay ở Nga, ít nhất 7 người thiệt mạng, 13 người bị thương

NÓNG! Rơi máy bay ở Nga, ít nhất 7 người thiệt mạng, 13 người bị thương

Baoquocte.vn. 7 người đã thiệt mạng và 13 người khác bị thương sau khi một máy bay bị rơi tại khu vực Kemerovo của nước Nga
Mỹ-Ba Lan nói gì về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 và an ninh năng lượng châu Âu?

Mỹ-Ba Lan nói gì về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 và an ninh năng lượng châu Âu?

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Ba Lan thảo luận về các vấn đề, trong đó có mối đe dọa liên quan Dòng chảy phương Bắc 2.
Nhật Bản: Nhà ngoại giao kỳ cựu trở thành Cố vấn An ninh quốc gia?

Nhật Bản: Nhà ngoại giao kỳ cựu trở thành Cố vấn An ninh quốc gia?

Baoquocte.vn. Chính phủ Nhật Bản dự kiến bổ nhiệm Thứ trưởng Ngoại giao Takeo Akiba làm Cố vấn An ninh quốc gia mới của nước này.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Baoquocte.vn. Mong ước của Tổng thống Mỹ Joe Biden về một mối quan hệ Nga-Mỹ “ổn định và dễ lường hơn” liệu có thành sau thượng đỉnh với người đồng cấp Nga Vladimir Putin?
NATO xác định sứ mệnh mới

NATO xác định sứ mệnh mới

Baoquocte.vn. Kết quả và sự tham gia trở lại của Mỹ ở Thượng đỉnh NATO năm nay đã tìm kiếm cho liên minh quân sự này một sứ mệnh mới. Bình luận của báo TG&VN.
Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Baoquocte.vn. Sự trở lại của Mỹ, bài toán Nga và Trung Quốc hay bất đồng Anh-EU là điểm nhấn trong Thượng đỉnh G7 và NATO. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sáng ngày 3/6, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về phân phối vaccine Covid-19 trên toàn cầu, với một số điểm nhấn đáng chú ý.
Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-châu Âu lại nóng. Vụ Mỹ nghe lén đồng minh bung ra vào thời điểm trước khi ông Joe Biden công du châu Âu khiến cho cả hai bên đều khó xử. Bình ...
Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Dù công nghệ giải mã gen chủ yếu vẫn do Mỹ thống trị, nhưng Trung Quốc cũng đang tính toán vươn lên cạnh tranh.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Baoquocte.vn. 70% dân số toàn cầu cần được tiêm vaccine phòng Covid-19. Đó là con số ước tính để thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Baoquocte.vn. Bắt đầu một vòng đàm phán hạt nhân mới và đưa các đại sứ trở lại vị trí là những thắng lợi nhỏ nhưng chắc chắn của Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Mỹ.
Châu Á trở thành trọng tâm chiến lược của Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Cornwall?

Châu Á trở thành trọng tâm chiến lược của Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Cornwall?

Baoquocte.vn. Bên cạnh việc chứng kiến lập trường mạnh mẽ với Trung Quốc, Hội nghị G7 còn có ý nghĩa đối với vấn đề Triều Tiên và quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Khi vũ khí không gian mạng ‘vượt mặt’ vũ khí hạt nhân

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Khi vũ khí không gian mạng ‘vượt mặt’ vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Mỹ phần lớn xoay quanh căng thẳng về vũ khí hạt nhân, nhưng hiện nay hai nước lại chuyển quan tâm sang vấn đề hiện đại hơn: vũ khí không gian mạng.
G7 trở lại, nhưng không đủ lợi hại

G7 trở lại, nhưng không đủ lợi hại

Baoquocte.vn. Theo East Asia Forum, sự trở lại của G7 rất đáng hoan nghênh, nhưng cần phải có sự hưởng ứng và hợp tác của thế giới còn lại.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bước đệm cho tương lai?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bước đệm cho tương lai?

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Joe Biden được nhiều chuyên gia đánh giá là 'mang tính xây dựng'.
Kết quả Hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ: Đồng thuận nhỏ trong bất đồng lớn

Kết quả Hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ: Đồng thuận nhỏ trong bất đồng lớn

Baoquocte.vn. Những kết quả đạt được mới đây chỉ là tia hy vọng nhỏ cho việc cải thiện quan hệ giữa Nga và Mỹ.
Phiên bản di động