Những 'lần đầu tiên' của Tuyên bố chung Hội nghị Ngoại trưởng G7

Đỗ Hoàng *
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. So sánh với các tuyên bố gần đây, Tuyên bố chung của Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm Các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) năm nay có nhiều điểm đáng chú ý.
Hội nghị Ngoại trưởng G7 tìm cách lập 'chiến tuyến' ứng phó Trung Quốc? (Nuồn: PA)
Hội nghị Ngoại trưởng G7 ra Tuyên bố chung với nhiều điểm đáng chú ý. (Nguồn: PA)

Đầu tháng 5, Hội nghị Ngoại trưởng các nước G7 đã được tổ chức tại Anh cùng khách mời là đại diện từ Ấn Độ, Hàn Quốc, Nam Phi và Brunei. Sau cuộc họp trực tiếp giữa các Ngoại trưởng, Hội nghị đã ra Tuyên bố chung.

Bốn vấn đề ưu tiên

Thứ nhất, Tuyên bố 2021 nhấn mạnh tầm quan trọng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hơn.

Tuyên bố chung G7 chỉ bắt đầu nhắc đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương từ năm 2017. Trong các văn bản năm 2017 đến 2019, khu vực chỉ được nhắc đến một lần trong mô tả chung về trật tự an ninh biển dựa trên luật lệ.

Trong Tuyên bố 2021, lần đầu tiên khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương được dành riêng một phần trong các trọng tâm đối ngoại của G7, xếp thứ tư từ trên xuống và xếp thứ hai trong số các khu vực quan tâm (chỉ sau vùng Tây Balkan).

Ngoài ra, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trước kia chỉ được nhắc đến với tính chất tự do, rộng mở và dựa trên luật lệ. Năm 2021, Tuyên bố G7 lần đầu đi sâu vào vấn đề giá trị và kết nối cơ sở vật chất trong khu vực.

Thứ hai, ASEAN cũng được G7 chú ý nhiều hơn cả về lượng và chất.

Tuyên bố 2018 mới bắt đầu nhắc đến ASEAN và đề cập hợp tác với ASEAN nói chung trong các tuyên bố 2018 và 2019.

Năm 2021, Tuyên bố G7 không chỉ nhấn mạnh hợp tác với ASEAN mà còn lần đầu tiên khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trong khu vực. Các nước G7 sẽ phối hợp với ASEAN theo phương hướng của Tài liệu Quan điểm về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của ASEAN.

Thứ ba, G7 có xu hướng quan ngại với Trung Quốc hơn.

Trung Quốc chỉ bắt đầu được nhắc đến trong Tuyên bố Bộ trưởng Ngoại giao G7 từ năm 2018 và thiên về hướng hợp tác (G7 khuyến khích Trung Quốc tham gia vào các hệ thống quốc tế, G7 “mong muốn” hợp tác với Trung Quốc về các thách thức khu vực và quan ngại về tự do biểu đạt và một số nhóm thiểu số - tôn giáo tại Trung Quốc).

Bắt đầu từ 2019, G7 mạnh dạn chỉ trích Trung Quốc hơn khi lên án tình trạng vi phạm nhân quyền tại Tân Cương và Tây Tạng, các hoạt động “thù địch” trên không gian mạng và chính sách thương mại, đầu tư của Trung Quốc (G7 không còn “mong muốn” mà “hoan nghênh” hợp tác với Trung Quốc).

Xu hướng này được tiếp tục trong Tuyên bố 2021. Tuyên bố năm nay lần đầu tiên dành riêng một phần cho Trung Quốc và lần đầu đạt được đồng thuận giữa EU và Mỹ về vấn đề Đài Loan.

Trong Tuyên bố 2021, G7 nhấn mạnh an ninh và ổn định tại Eo biển Đài Loan và các giải pháp hòa bình cho các vấn đề trong quan hệ hai bờ. Các nước G7 cũng ủng hộ việc Đài Loan tham gia các diễn đàn quốc tế như Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Tuy nhiên, một điều không thay đổi là G7 tiếp tục chỉ trích Trung Quốc về nhân quyền, thương mại và an ninh mạng… và vẫn xếp Trung Quốc sau Nga về thứ tự các đối tượng ưu tiên.

Cuối cùng, các tuyên bố cho thấy G7 ngày càng quan tâm đến Biển Đông, Hoa Đông và an ninh hàng hải.

Từ năm 2017, các Bộ trưởng Ngoại giao G7 bắt đầu bày tỏ quan ngại về những diễn biến tại Biển Đông và Hoa Đông trong phần chung về an ninh biển hay trật tự dựa trên luật lệ.

Tin liên quan
Biển Đông: 4 điểm yếu pháp lý trong yêu sách của Philippines đối với Đá Ba Đầu Biển Đông: 4 điểm yếu pháp lý trong yêu sách của Philippines đối với Đá Ba Đầu

Dù không quá khác biệt về nội dung với Tuyên bố 2019, Tuyên bố 2021 lần đầu tiên dành hẳn một phần riêng cho Biển Đông và Hoa Đông, tách biệt khỏi phần an ninh biển.

Trong đó, các nước G7 phản đối các hành động đơn phương làm gia tăng căng thẳng, tái khẳng định vai trò quan trọng của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS), của tự do hàng hải và hàng không và của phán quyết Biển Đông năm 2016 của Tòa Trọng tài.

Tuy nhiên, Tuyên bố 2021 không kêu gọi các nước tuân thủ Hướng dẫn về Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (DOC) hay nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử (COC) như các năm trước.

Liệu điều này có ám chỉ rằng G7 không còn coi DOC hay COC là các văn bản mang giá trị thực chất nữa?

Chuyên gia: ASEAN cần có luật riêng để cân bằng sức mạnh hàng hải ở Biển Đông. (Nguồn: AP)
G7 ngày càng quan tâm đến Biển Đông, Hoa Đông và an ninh hàng hải. (Nguồn: AP)

Những “lần đầu tiên” khác

Tuyên bố 2021 cũng là tuyên bố G7 dài nhất và chi tiết nhất trong một thập kỷ qua, với 40 vấn đề được nêu ra, với nhiều ưu tiên mang tính thời sự mà các năm khác không có.

Vấn đề Myanmar được dành một phần riêng, trong đó các nước G7 lên án chính biến bằng “ngôn từ mạnh mẽ nhất”, khẳng định G7 sẵn sàng có các biện pháp tiếp theo (như chặn nguồn vũ khí, kĩ thuật, hỗ trợ phát triển, quan hệ kinh tế… với chính phủ quân sự) và khuyến khích các nước khác có hành động tương tự.

Ngoài ra, G7 tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ người Rohingya như đã làm từ năm 2018.

Bên cạnh đó, G7 lần đầu dành một phần riêng trong Tuyên bố Bộ trưởng Ngoại giao cho vấn đề Covid-19.

Ngoài các nội dung về y tế như đảm bảo tiếp cận vaccine hay cam kết tài trợ cho COVAX, các nước G7 cũng quan tâm đến các khía cạnh kinh tế - xã hội liên quan đến dịch bệnh như chốngbạo lực với phụ nữ và trẻ em gái, bình đẳng giới hay phục hồi kinh tế hậu Covid-19...

2021 cũng là năm đầu tiên G7 nhắc đến việc các chính phủ chặn Internet (Internet shutdown), coi đây là vi phạm quyền công dân và quyền tự do cá nhân và khẳng định sẽ đối xử với các động thái của các quốc gia trên không gian mạng tương tự như trong các không gian khác dựa trên luật quốc tế.

* Thạc sĩ Đỗ Hoàng, Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao.

TIN LIÊN QUAN
Cập nhật Covid-19 ngày 27/5: Thái Lan nhận kỷ lục 'buồn'; AstraZeneca bị kiện; Mỹ-Trung tranh cãi về nguồn gốc virus SARS-CoV-2
Mỹ gọi, vì sao Trung Quốc không trả lời?
Giải mã động thái ngoại giao đầu tiên của chính quyền ông Biden với Đông Nam Á
Phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên: Quyết tâm của Mỹ sau nhiều lần lỡ hẹn?
Biển Đông: 4 điểm yếu pháp lý trong yêu sách của Philippines đối với Đá Ba Đầu

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Xem nhiều

Đọc thêm

Cảnh báo mưa to, lũ ở Quảng Bình - Quảng Nam tiếp tục lên

Cảnh báo mưa to, lũ ở Quảng Bình - Quảng Nam tiếp tục lên

Baoquocte.vn. Đêm nay và rạng sáng mai (18/10), lũ trên các sông từ Quảng Bình đến Thừa Thiên - Huế và sông Thu Bồn (Quảng Nam) tiếp tục lên, dao động ...
Chiến đấu cơ Nga xuất kích ngăn chặn máy bay Mỹ giữa biển Nhật Bản

Chiến đấu cơ Nga xuất kích ngăn chặn máy bay Mỹ giữa biển Nhật Bản

Baoquocte.vn. Một máy bay chiến đấu của Nga đã xuất kích để xua máy bay ném bom B-1B Lancer của Mỹ ở vùng biển giữa biển Nhật Bản và bán đảo ...
Trung Quốc kiểm soát gắt bitcoin, Mỹ nhanh chân chớp cơ hội

Trung Quốc kiểm soát gắt bitcoin, Mỹ nhanh chân chớp cơ hội

Baoquocte.vn. Các chuyên gia cho rằng quy định luật pháp và giá điện tại Mỹ rẻ đã thu hút các công ty khai thác bitcoin, khi Trung Quốc tăng cường giám ...
Covid-19 tại Lào 'hạ nhiệt'

Covid-19 tại Lào 'hạ nhiệt'

Baoquocte.vn. Bộ Y tế Lào ngày 17/10 cho biết trong 24h qua, nước này ghi nhận 296 ca mắc mới Covid-19 và 2 trường hợp tử vong.
Thủ tướng: Chính sách phòng, chống dịch Covid-19 phải thống nhất toàn quốc

Thủ tướng: Chính sách phòng, chống dịch Covid-19 phải thống nhất toàn quốc

Baoquocte.vn. Sau hơn 5 tháng kể từ khi đợt dịch Covid-19 lần thứ 4 bùng phát, lây lan, đến nay dịch đã cơ bản được kiểm soát trên phạm vi toàn ...
Lai Châu: Quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm

Lai Châu: Quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm

Baoquocte.vn. Lực lượng Công an tỉnh Lai Châu đã nhập nhiều chiến công trong công tác phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm ma túy nói riêng.
Thủ tướng: 'Chặng đường sắp tới còn rất gian nan'

Thủ tướng: 'Chặng đường sắp tới còn rất gian nan'

Baoquocte.vn. Thủ tướng nhận định, chặng đường sắp tới còn rất gian nan, nhưng Việt Nam có cơ sở khoa học và thực tiễn để kiểm soát có hiệu quả dịch ...
Giữa lúc căng thẳng gia tăng, chiến hạm Mỹ và Canada đi qua Eo biển Đài Loan

Giữa lúc căng thẳng gia tăng, chiến hạm Mỹ và Canada đi qua Eo biển Đài Loan

Baoquocte.vn. Các chiến hạm của Mỹ và Canada đã đi qua Eo biển Đài Loan vào cuối tuần trước giữa lúc căng thẳng giữa Bắc Kinh và Đài Bắc leo thang.
Sean Penn chia tay vợ thứ ba kém 32 tuổi

Sean Penn chia tay vợ thứ ba kém 32 tuổi

Baoquocte.vn. Nữ diễn viên Leila George, 29 tuổi vừa đệ đơn xin ly dị chồng 61 tuổi Sean Penn hôm 15/10. Cặp đôi chỉ mới cưới được 15 tháng.
Đại học Bách khoa Hà Nội bổ nhiệm hiệu trưởng của 3 trường trực thuộc

Đại học Bách khoa Hà Nội bổ nhiệm hiệu trưởng của 3 trường trực thuộc

Baoquocte.vn. Đại học Bách khoa Hà Nội vừa công bố quyết định bổ nhiệm hiệu trưởng của 3 trường trực thuộc.
Chiến đấu cơ Nga xuất kích ngăn chặn máy bay Mỹ giữa biển Nhật Bản

Chiến đấu cơ Nga xuất kích ngăn chặn máy bay Mỹ giữa biển Nhật Bản

Baoquocte.vn. Một máy bay chiến đấu của Nga đã xuất kích để xua máy bay ném bom B-1B Lancer của Mỹ ở vùng biển giữa biển Nhật Bản và bán đảo Triều Tiên.
Covid-19 tại Lào 'hạ nhiệt'

Covid-19 tại Lào 'hạ nhiệt'

Baoquocte.vn. Bộ Y tế Lào ngày 17/10 cho biết trong 24h qua, nước này ghi nhận 296 ca mắc mới Covid-19 và 2 trường hợp tử vong.
Giữa lúc căng thẳng gia tăng, chiến hạm Mỹ và Canada đi qua Eo biển Đài Loan

Giữa lúc căng thẳng gia tăng, chiến hạm Mỹ và Canada đi qua Eo biển Đài Loan

Baoquocte.vn. Các chiến hạm của Mỹ và Canada đã đi qua Eo biển Đài Loan vào cuối tuần trước giữa lúc căng thẳng giữa Bắc Kinh và Đài Bắc leo thang.
Hàn Quốc thất vọng khi tân Thủ tướng Nhật Bản gửi đồ lễ tới đền Yasukuni

Hàn Quốc thất vọng khi tân Thủ tướng Nhật Bản gửi đồ lễ tới đền Yasukuni

Baoquocte.vn. Việc tân Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida gửi đồ lễ tới ngôi đền Yasukuni khiến chính quyền Hàn Quốc bày tỏ "sự thất vọng".
Lo ngại về an ninh khu vực, Ấn Độ đề xuất đối thoại 3 bên về Afghanistan

Lo ngại về an ninh khu vực, Ấn Độ đề xuất đối thoại 3 bên về Afghanistan

Baoquocte.vn. Ấn Độ đề xuất tổ chức đối thoại 3 bên Ấn Độ -Nga-Pakistan cấp Cố vấn An ninh Quốc gia (NSA) về Afghanistan tại New Delhi từ 10-11/11.
Indonesia xác nhận lãnh đạo chính quyền quân sự Myanmar không dự Hội nghị cấp cao ASEAN

Indonesia xác nhận lãnh đạo chính quyền quân sự Myanmar không dự Hội nghị cấp cao ASEAN

Baoquocte.vn. Myanmar sẽ không có đại diện chính trị tại Hội nghị cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) dự kiến diễn ra từ ngày 26 đến 28/10 tới.
Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Giông tố trong ngoài, ngôi nhà chung châu Âu chằng chéo ra sao?

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhiều thách thức, từ nguy cơ Polexit, quan hệ trắc trở với Mỹ tới bài toán tìm người lãnh đạo châu Âu.
Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Cuộc gặp cấp cao về Ukraine: Ba cần, một không vội

Baoquocte.vn. Đức, Pháp và Ukraine hy vọng sớm có cuộc gặp cấp cao về Ukraine. Cuộc gặp diễn ra theo điều kiện và kịch bản nào thì phải chờ Nga. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Mỹ-EU: Hợp tác gần, hợp sức xa

Baoquocte.vn. Hội đồng thương mại và công nghệ Mỹ-EU họp bất chấp sự giận dỗi của EU và NATO. Phải chăng một liên minh về công nghệ cao hình thành? TG&VN bình luận
Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Nhận diện chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Kishida

Baoquocte.vn. Là người có nhiều kinh nghiệm về đối ngoại, tân Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio có thể kế thừa đường hướng đối ngoại của người tiền nhiệm với dấu ấn riêng.
Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Buổi điều trần khiến nước Mỹ dậy sóng

Baoquocte.vn. Cuộc điều trần của Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Quân đội Mỹ trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ ngày 28/9 hé lộ nhiều chi tiết đáng chú ý.
Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Triều Tiên phóng tên lửa: Chút mới trong mô thức cũ

Baoquocte.vn. Triều Tiên phóng tên lửa mới, sau một loạt các diễn biến gần đây liên quan Bán đảo Triều Tiên. Động thái này nên được giải mã thế nào? Báo TG&VN bình luận.
Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Tam giác chiến lược và tương tác đa chiều trong quan hệ quốc tế

Baoquocte.vn. Mối quan hệ bên trong tam giác chiến lược Mỹ-Trung-Nga và tương tác với các quốc gia khác là một thực thể của thế giới đương đại.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Mô hình hợp tác 3-4 bên: Thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách đối với đối ngoại đa phương Việt Nam (Kỳ I)

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn, hợp tác đa phương gặp nhiều thách thức, hợp tác nhóm 3-4 bên là lựa chọn phổ biến của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.
Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Tầng lớp trung lưu - 'Đốm lửa' mới giúp 'sưởi ấm' quan hệ Mỹ-Trung?

Baoquocte.vn. Việc tìm ra động lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Trung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

'Điểm mặt' các vụ rò rỉ hồ sơ tài chính

Baoquocte.vn. Những năm qua, Hiệp hội báo chí điều tra quốc tế đã công bố một lượng tài liệu khổng lồ, phơi bày những bí mật mà giới tinh hoa muốn che giấu.
Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Thị trường vũ khí phức tạp, chỉ dấu của chạy đua vũ trang, bất ổn

Baoquocte.vn. Mua bán vũ khí là một tiêu chí quan trọng thể hiện vị thế trong quan hệ đồng minh, đối tác.
Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Baoquocte.vn. Một chiến lược hạt nhân theo chủ nghĩa thực tế phòng thủ sẽ là cách tốt nhất để kết hợp các chính sách đối nội và đối ngoại của Tổng thống Joe Biden.
Đồng thuận và khác biệt tại thượng đỉnh G20 về Afghanistan

Đồng thuận và khác biệt tại thượng đỉnh G20 về Afghanistan

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh G20 về Afghanistan phản ánh sự đồng thuận cũng như một số khác biệt giữa các bên về cách giải quyết khủng hoảng tại đất nước Nam Á.
Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Scholz sẽ đi về đâu?

Baoquocte.vn. Không có nhiều lý do để kỳ vọng thay đổi trong quan hệ Đức-Nga dưới thời ông Olaf Scholz và đảng Dân chủ xã hội (SPD).
Ba điểm mấu chốt trong sáng kiến hòa bình liên Triều của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in

Ba điểm mấu chốt trong sáng kiến hòa bình liên Triều của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in

Baoquocte.vn. Tờ Korea Times đăng bài bình luận của Giáo sư Yang Moo-jin về bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc của Tổng thống Moon Jae-in.
Đàm phán Mỹ-Iran là 'tiệc cafe' không hồi kết, các nước Trung Đông tìm 'lối rẽ' riêng

Đàm phán Mỹ-Iran là 'tiệc cafe' không hồi kết, các nước Trung Đông tìm 'lối rẽ' riêng

Baoquocte.vn. Các kế hoạch của Mỹ nhằm khôi phục đàm phán hạt nhân với Iran được đưa ra tương đối muộn và cho thấy kém hiệu quả.
Quan hệ 'không lối thoát', Iran và Saudi Arabia đưa ra lựa chọn

Quan hệ 'không lối thoát', Iran và Saudi Arabia đưa ra lựa chọn

Baoquocte.vn. Thay vì tiếp tục gia tăng đối đầu, Saudi Arabia và Iran lựa chọn thỏa hiệp để tìm lối thoát cho quan hệ song phương.
Phiên bản di động