Thế giới khép lại năm 2022, mở ra bức tranh 2023 nhiều màu sắc mới

Phan Quân
Năm 2022 đã khép lại với nhiều mảng tối, song vẫn còn đó gam màu tươi sáng, mở ra hy vọng về 365 ngày tới tốt đẹp hơn.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Bali, Indonesia ngày 15-16/11/2022. (Nguồn: CNN)
Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Bali, Indonesia ngày 15-16/11/2022. (Nguồn: CNN)

Bức tranh xám màu…

Có thể gọi tên năm 2022 là năm của xung đột. Xung đột Nga-Ukraine bùng phát đã đặt quan hệ Nga-phương Tây ở thế đối đầu trực diện, đe dọa phá vỡ cấu trúc an ninh châu Âu và mang đến nhiều thay đổi chưa từng có tới cục diện chính trị - an ninh thế giới sau Chiến tranh Lạnh.

Đó là chưa kể tới sự nổi lên của hàng loạt điểm nóng khác như biên giới Kyrgyzstan-Tajikistan, Armenia-Azerbaijan. Diễn biến tại Eo biển Đài Loan sau chuyến thăm của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi, cùng tình hình ngày một căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên không ít người lo ngại. Biển Đông, Biển Hoa Đông, an ninh Afghanistan, biên giới Ấn-Trung, căng thẳng trên Địa Trung Hải, khu Bờ Tây/dải Gaza còn tiềm ẩn nguy cơ căng thẳng, bùng phát thành đụng độ.

Năm 2022 cũng chứng kiến sự đối đầu, đặc biệt là giữa các nước lớn, ngày càng cam go hơn bao giờ hết. Cạnh tranh Mỹ-Trung trở nên gay gắt, toàn diện hơn, với sự mở rộng sang lĩnh vực công nghệ, chất bán dẫn, trên mạng và trong không gian. Đạo luật CHIPS và Khoa học, cùng Đạo luật giảm lạm phát cho thấy nỗ lực của Mỹ nhằm làm chủ, cải thiện năng lực sản xuất trong lĩnh vực chip bán dẫn và xe ôtô điện, cũng như kiểm soát việc xuất khẩu chip bán dẫn sang Trung Quốc. Chiến lược an ninh quốc gia, Chiến lược quốc phòng quốc gia Mỹ đều coi Trung Quốc là đối thủ số một và thách thức dài hạn. Ngân sách quốc phòng tăng 45 tỷ USD so với năm ngoái sẽ giúp Washington “mạnh tay” hơn trong tăng cường tiềm lực quốc phòng trước thách thức đến từ năng lực quân sự của Trung Quốc.

Đáp lại, Trung Quốc sẵn sàng bày tỏ thái độ gay gắt với Mỹ về vấn đề Đài Loan, nguyên tắc cốt lõi và nền tảng trong quan hệ hai nước. Trước các lệnh hạn chế thương mại đến từ Washington, Bắc Kinh đang đẩy mạnh phát triển và hướng tới tự chủ trong ngành công nghiệp bán dẫn, ngay cả khi phải đối mặt với nhiều khó khăn. Đồng thời, Trung Quốc đẩy mạnh triển khai các sáng kiến đa phương, cơ chế hợp tác thương mại do nước này làm trung tâm.

Trong khi đó, sự bùng phát xung đột tại Ukraine đã khiến mối quan hệ giữa Washington và Moscow xấu đi nhanh chóng, chạm đáy trong nhiều thập kỷ trở lại đây. Bên cạnh hàng chục tỷ USD viện trợ về tài chính và quân sự dành cho Kiev, Washington và phương Tây đã áp đặt nhiều đợt trừng phạt toàn diện, chưa từng có về chính trị, kinh tế và ngoại giao khiến xứ bạch dương gặp nhiều khó khăn. Nga đáp trả bằng nhiều biện pháp tương tự, đồng thời nỗ lực tìm kiếm thị trường mới, củng cố và tăng cường quan hệ với các đối tác như Thổ Nhĩ Kỳ và Iran.

Sự bùng phát của xung đột, nổi lên của nhiều điểm nóng, cùng đại dịch Covid-19 bùng phát trở lại tại một số nước, bao gồm Trung Quốc, đã tác động nghiêm trọng tới tốc độ phục hồi của kinh tế thế giới. Chuỗi cung ứng đứt gãy, nhu cầu tiêu thụ chậm, thiếu hụt nguyên vật liệu then chốt cùng quá trình vận chuyển kéo dài khiến không ít nhà sản xuất, doanh nghiệp lớn “lao đao”. Giá nhiên liệu, lương thực toàn cầu tăng cao do các đợt trừng phạt giữa Nga và phương Tây, cùng với chủ nghĩa bảo hộ thương mại đã khiến hàng chục triệu người, đặc biệt là tại các nước đang phát triển, gặp khó khăn trong việc đảm bảo nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.

Cuối cùng, năm 2022 là năm của sự mất mát. Xung đột Nga-Ukraine đã khiến hàng trăm nghìn người thương vong. Hàng loạt hiện tượng khí hậu dị thường khắp thế giới từ lũ lụt ở Pakistan, mùa hè nóng nhất 500 năm qua tại châu Âu tới bão lớn tại Mỹ, Cuba, Philippines và Việt Nam đã tàn phá cơ sở hạ tầng, khiến nhiều người mất nhà cửa. Chủ nghĩa khủng bố, Hồi giáo cực đoan đứng sau các vụ đánh bom từ châu Phi tới Nam Á tiếp tục là nguy cơ lớn với không ít nước.

Năm 2022 cũng chứng kiến sự qua đời của một số nguyên thủ, lãnh đạo và nhân vật nổi tiếng hàng đầu thế giới. Tháng 7/2022, cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo bị ám sát. Cựu Nữ hoàng Anh Elizabeth II tạ thế sau hơn 70 năm trị vì. Sự ra đi của “vua bóng đá” Pele, người có đóng góp quan trọng đưa bóng đá trở thành “môn thể thao vua”, cũng để lại nhiều tiếc nuối cho người hâm mộ môn thể thao túc cầu chỉ ít lâu sau khi World Cup 2022 khép lại.

Xét trên những bình diện đó, có lẽ không sai khi cho rằng bức tranh về tình hình thế giới có phần ảm đạm, xám màu hơn bao giờ hết.

Gam màu tươi sáng

Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn gam màu sáng trong bức tranh âm u ấy.

Trước xung đột Nga-Ukraine, cả thế giới đều nhận thức rõ tầm quan trọng của hòa bình hơn bao giờ hết. Nỗ lực thúc đẩy Moscow và Kiev đàm phán ngừng bắn của Liên hợp quốc và một số nước là đáng ghi nhận, dù chưa thành công. Sáng kiến Biển Đen về ngũ cốc cho thấy bất chấp đối đầu trên thực địa, Nga và Ukraine đều nhận thức tầm quan trọng, vị trí của mình trong chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu, đồng thời sẵn sàng nỗ lực giải quyết tình trạng mất an ninh lương thực.

Quan hệ Mỹ-Trung cũng cho thấy tín hiệu tích cực. Tháng 11, bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), ông Joe Biden đã có cuộc gặp đầu tiên trên cương vị Tổng thống Mỹ với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Cả hai khẳng định sẽ không “đối đầu và xung đột”, dù vẫn cạnh tranh “có trách nhiệm”. Mỹ và Trung Quốc cũng tiếp tục duy trì liên lạc, hợp tác về nợ công, y tế công cộng, an ninh lương thực và biến đổi khí hậu. Việc Trung Quốc bổ nhiệm cựu Đại sứ Mỹ Tần Cương làm Ngoại trưởng, cùng tuyên bố sẽ ưu tiên quản lý quan hệ hai nước, đã một lần nữa nhấn mạnh tín hiệu này.

Với Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ XX củng cố vị thế của Chủ tịch Tập Cận Bình, còn đảng Dân chủ kiểm soát Thượng viện Mỹ, xu hướng này có thể sẽ duy trì ít nhất trong hai năm nhiệm kỳ còn lại của Tổng thống Joe Biden.

Ngoài ra, việc nước Anh trải qua ba đời Thủ tướng và hai đời quân chủ trong hai tháng, cùng sự xuất hiện của những gương mặt lãnh đạo mới tại Hàn Quốc, Australia và Malaysia cũng mang đến “làn gió mới” dù còn khó đoán định. Ngược lại, ngày trở lại của ông Benjamin Netanyahu ở cương vị Thủ tướng Israel và ông Lula Da Silva với vị trí Tổng thống Brazil không chỉ cho thấy kinh nghiệm chính trị dày dạn, mà còn ít nhiều phản ánh mong muốn tìm kiếm sự ổn định của cử tri hai nước này giữa biến động nhanh chóng, khó lường của khu vực và thế giới.

Kinh tế thế giới cũng cho thấy điểm tích cực: trước hệ quả từ đại dịch Covid-19 cùng tác động của xung đột Nga-Ukraine, đặc biệt là tới an ninh lương thực và năng lượng, nhiều nước nhanh chóng đưa ra điều chỉnh về chính sách kinh tế, nỗ lực thích ứng và đã đạt kết quả ban đầu trong kiềm chế lạm phát. Việc Trung Quốc dần nới lỏng chiến lược “Zero Covid” cùng chuyển biến mới trong quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington vào cuối năm cũng là tín hiệu đáng để mong đợi.

Cuối cùng, bất chấp dịch bệnh và bầu không khí căng thẳng do xung đột Nga-Ukraine, năm 2022 vẫn chứng kiến nhiều sự kiện đa phương quan trọng với một số kết quả đáng chú ý. Thỏa thuận tại Hội nghị của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) hay Hội nghị của Liên hợp quốc về đa dạng sinh học (COP15) một lần nữa khẳng định cam kết của các nước trước mục tiêu chung của nhân loại.

Trong khi đó, thông qua việc ba nước thành viên làm chủ nhà cho ba Hội nghị cấp cao ở cấp khu vực và quốc tế, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ngày càng chứng tỏ vai trò trung tâm tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương động lực tăng trưởng của thế giới thời gian tới, trước hàng loạt thách thức cấp bách.

Chừng đó điểm sáng là không quá nhiều, nhưng chắc chắn đủ để chúng ta có thể lạc quan về một năm 2023 bình yên hơn, tốt đẹp hơn đang chờ đợi ở phía trước.

Chuyên gia New Zealand đánh giá thế giới 2022: Một trật tự mới đang định hình, lộn xộn, phức tạp và nhiều 'bẫy'

Chuyên gia New Zealand đánh giá thế giới 2022: Một trật tự mới đang định hình, lộn xộn, phức tạp và nhiều 'bẫy'

Những thay đổi về mặt cấu trúc trong các vấn đề thế giới vẫn đang tiếp diễn khi năm 2022 sắp kết thúc. Trật tự ...

Thế giới năm 2022: Những bức ảnh ấn tượng đi vào lịch sử, xung đột Nga-Ukraine 'chiếm sóng'

Thế giới năm 2022: Những bức ảnh ấn tượng đi vào lịch sử, xung đột Nga-Ukraine 'chiếm sóng'

Tổng hợp những bức ảnh ấn tượng nhất trong năm 2022 với những sự kiện đi vào lịch sử nhân loại.

Mãn nhãn với gương mặt 'hút hồn' của mỹ nhân đẹp nhất thế giới năm 2022

Mãn nhãn với gương mặt 'hút hồn' của mỹ nhân đẹp nhất thế giới năm 2022

Siêu mẫu Mỹ - Jasmine Tookes vừa được tạp chí điện ảnh TC Candler của Mỹ bình chọn là sao nữ có gương mặt đẹp ...

Tình hình thế giới nổi bật trong năm 2022 và công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước

Tình hình thế giới nổi bật trong năm 2022 và công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước

Năm 2022 đầy biến động có thể là một bước chuyển quan trọng trong tiến trình quan hệ quốc tế hiện đại. Đảng và Nhà ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động