Thỏa thuận đình chiến lịch sử ở Nagorno-Karabakh: Liệu có bền vững?

Minh Vũ
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Thế giới đang tập trung vào bầu cử Tổng thống Mỹ. Kết quả bầu cử đúng như dự báo, nhưng bất ngờ lại đến từ Nagorno-Karabakh. Đằng sau Tuyên bố đình chiến lần thứ tư có gì và liệu nó có bền vững? Bình luận của báo Thế giới & Việt Nam.
Thỏa thuận đình chiến lịch sử ở Nagorno-Karabakh: Liệu có bền vững?
Nga đóng vai trò quan trọng trong thương thảo các thỏa thuận ngừng bắn Nagorno-Karabakh giữa Armenia và Azerbaijan. (Nguồn: AP)

PHÂN TÍCH CHUYỆN THỜI SỰ

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Quá tam ba bận

Sau ba lần ngừng bắn bất thành, Armenia và Azerbaijan bất ngờ tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn hoàn toàn mới do Nga bảo trợ, chấm dứt hoạt động quân sự ở Nagorno-Karabakh. Tuyên bố chung có hiệu lực từ 0 giờ ngày 10/11 giờ Moscow gồm chín điểm quy định quân đội hai bên dừng lại ở vị trí hiện tại; xác định cụ thể thời gian trao trả các vùng ở Nagorno-Karabakh cho Azerbaijan và lịch trình rút quân của Armenia.

Lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga, triển khai dọc tuyến phân định tạm thời và hành lang Lachin nối Nagorno-Karabakh với Armenia, sẽ đảm bảo thực thi Tuyên bố chung. Các bên cam kết khôi phục liên kết kinh tế và giao thông ở Nagorno-Karabakh; Cao ủy Liên hợp quốc về Người tị nạn kiểm soát việc hồi hương của người tị nạn và di tản ở Nagorno-Karabakh.

Sau đó, Nga lập tức triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình với gần 2.000 binh sĩ, tuyên bố sẽ thực thi sứ mệnh gìn giữ hòa bình tại khu vực trên trong năm năm và có thể kéo dài thêm năm năm. Điều đó cho thấy Nga coi trọng tuyên bố đình chiến, nhưng hiểu rằng giải quyết vấn đề Nagorno-Karabakh còn rất lâu dài và phức tạp.

Tưởng bất ngờ

Bất ngờ là bởi xét tương quan lực lượng, quân đội Azerbaijan thiện chiến, trang bị tốt hơn, luôn sẵn sàng trong tâm thế chiến đấu và đang trên thế thắng. Baku có lợi thế về địa hình, được quốc tế công nhận vùng đất Nagorno-Karabakh thuộc lãnh thổ. Quan trọng hơn, Azerbaijan được Israel và đặc biệt là đồng minh truyền thống Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ vũ khí.

Đổi lại, phía Armenia đã chủ quan khi không chú trọng hiện đại hóa quân đội, tin vào “lá chắn” Nga. Khi bị thất thế, Yerevan đã thúc giục Moscow hỗ trợ an ninh. Sau lưng Armenia còn có Iran, song Tehran còn nhiều mối lo khác và cũng không tiện can dự.

Ngoài lực lượng đồn trú tại căn cứ quân sự ở Armenia, Nga không có hoạt động quân sự trực tiếp trên chiến trường. Trước tin hệ thống tác chiến điện tử Nga hỗ trợ quân đội Armenia bắn hạ UAV của Azerbaijan, song Nga không công nhận hay phủ nhận. Động thái này vừa đủ chứng tỏ uy lực vũ khí Nga, vừa là lời cảnh báo Azerbaijan, Thổ Nhĩ Kỳ, song cũng không đủ cơ sở để các nước cáo buộc Nga tham chiến.

Trên thực tế, trước ngày 9/11, Azerbaijan đã chiếm được một số địa điểm. Trong thế quân sự có lợi, sự chấp nhận đình chiến của Azerbaijan là tương đối bất ngờ.

Hóa có cớ

Tin liên quan
Armenia-Azerbaijan chính thức ký thỏa thuận chấm dứt xung đột, Tổng thống Aliyev nói về sự đầu hàng của Yerevan Armenia-Azerbaijan chính thức ký thỏa thuận chấm dứt xung đột, Tổng thống Aliyev nói về sự đầu hàng của Yerevan

Song nếu xem xét kỹ, hành động đó là hợp lý. Phát biểu sau thỏa thuận, Tổng thống Ilham Aliyev khẳng định: “Bàn tay sắt đã buộc ông ấy (Thủ tướng Armenia) phải kí vào thỏa thuận này và đây thực chất là một sự đầu hàng”. Azerbaijan đã đạt được mục đích cơ bản và trong năm 2020 sẽ lần lượt thu hồi Aghdam, Kelbaijan, Lachin, cắt đứt hành lang kết nối Nagorno-Karabakh với Armenia, buộc Yerevan rút quân.

Song nếu ông Aliyev không chấp nhận dàn xếp và vẫn tấn công, Azerbaijan có thể thêm tổn thất do lực lượng li khai phải quyết tử. Hơn nữa, hành động này còn tạo cớ cho Nga, Iran can thiệp, đặc biệt sau khi Baku bắn rơi máy bay trực thăng Moscow. Biết điểm dừng là yếu tố quan trọng để thành công và Azerbaijan hiểu rõ điều đó.

Trong khi đó, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan tuyên bố việc đình chiến là “đau đớn”, thừa nhận rằng không có cách nào khác. Ông Arayik Harutyunayan, lãnh đạo khu tự trị Nagorno-Karabakh cũng cho rằng đã đến lúc chấm dứt chiến tranh, dù nó đồng nghĩa rằng Armenia lựa chọn “rút lui trong danh dự”!

Về phần Nga, sau bốn lần dàn xếp thất bại, đã có ý kiến cho rằng Moscow không còn duy trì được tiếng nói ở khu vực này. Nga coi trọng không gian hậu Xô viết và không muốn mất đồng minh, hay để phương Tây can dự vào vùng đệm chiến lược này. Tuy nhiên, Nga đủ tỉnh táo để từ chối can dự trực tiếp, với lí do chiến sự Nagorno-Karabakh không thuộc phạm vi hiệp ước phòng thủ chung với Armenia. Nga hiểu rằng nhiều nước muốn họ bị sa lầy, mất uy tín ở Nagorno-Karabakh và quan trọng hơn, khi chưa đứng hẳn về một bên, Moscow vẫn đủ tư cách để dàn xếp đình chiến.

Ông Putin tuyên bố, thỏa thuận đạt được sẽ tạo điều kiện cần để giải quyết cuộc khủng hoảng ở Nagorno-Karabakh lâu dài và đầy đủ, trên cơ sở công bằng và vì lợi ích các bên. Không phải động binh mà vẫn đạt mục đích, quả là cao tay.

Nguy cơ còn đó

Tuy nhiên, vùng Nagorno-Karabakh chứa đựng mâu thuẫn sâu sắc giữa chủ quyền lãnh thổ và vấn đề sắc tộc kéo dài nhiều năm. Chủ quyền lãnh thổ là không thể nhân nhượng, nhưng vấn đề sắc tộc cũng chẳng thể xem nhẹ. Do đó, chuyện Nagorno-Karabakh vẫn sẽ nóng trong nhiều năm tới.

Về phía Armenia, những ngày qua, nhiều người dân đã biểu tình, chiếm tòa nhà Chính phủ thời gian ngắn, đập phá đồ trong nhà Quốc hội, làm Chủ tịch Quốc hội bị thương vì ký thỏa thuận có lợi cho Azerbaijan. Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan phải giãi bày và nhấn mạnh rằng việc ký Tuyên bố chung sẽ là “khởi đầu mới cho kỷ nguyên của thống nhất và tái sinh dân tộc.”

Trong khi đó, tuy không còn được hậu thuẫn nhưng người gốc Armenia ở Nagorno-Karabakh sẽ không chịu ngồi yên một khi Azerbaijan không đáp ứng yêu cầu tự trị.

Dư luận đánh giá đây là thành công của Azerbaijan, song không phải là một hiệp ước hòa bình toàn diện vì còn nhiều điểm “còn mơ hồ”! Tuy nhiên, trong khoảng thời gian ngắn, khó có thể đòi hỏi nhiều hơn và việc hai bên chấp nhận thỏa thuận đã là thành công quan trọng bước đầu.

Chiến thắng lịch sử của 'phó tướng' Kamala Harris truyền cảm hứng cho nữ giới

Chiến thắng lịch sử của 'phó tướng' Kamala Harris truyền cảm hứng cho nữ giới

TGVN. Ngày 8/11 (giờ Việt Nam), bà Kamala Harris- liên danh tranh cử với ông Joe Biden, đại diện của đảng Dân chủ trong cuộc ...

Mỹ ký Thỏa thuận chiến lược phát triển điện hạt nhân với Ba Lan

Mỹ ký Thỏa thuận chiến lược phát triển điện hạt nhân với Ba Lan

TGVN. Theo thông báo của Bộ Năng lượng Mỹ, nước này và Ba Lan sẽ ký Thỏa thuận hợp tác chiến lược phát triển chương ...

Xung đột tại Nagorno - Karabakh: Armenia cáo buộc Azerbaijan tấn công nhà thờ; Nga nỗ lực thương thảo hai bên

Xung đột tại Nagorno - Karabakh: Armenia cáo buộc Azerbaijan tấn công nhà thờ; Nga nỗ lực thương thảo hai bên

TGVN. Bộ Ngoại giao Armenia ngày 8/10 đã lên án các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào một nhà ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Nagorno-Karabakh

Đọc thêm

Bộ Ngoại giao: Xử lý nghiêm hành vi trục lợi các chuyến bay nhân đạo

Bộ Ngoại giao: Xử lý nghiêm hành vi trục lợi các chuyến bay nhân đạo

Những hành vi trục lợi làm thay đổi tính chất nhân đạo của các chuyến bay cần bị lên án và trừng trị nghiêm khắc theo quy định của pháp ...
Thủ tướng Lào thăm Việt Nam và đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ 43 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Lào

Thủ tướng Lào thăm Việt Nam và đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ 43 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Lào

Thủ tướng Lào sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Lào sang thăm Việt Nam và đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ 43 Ủy ban liên ...
Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Panama

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Panama

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh gửi điện mừng tới Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Panama Érika Mouynes.
Trao Huân chương Hữu nghị cho Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Ibnu Hadi

Trao Huân chương Hữu nghị cho Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Ibnu Hadi

Thừa ủy quyền của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng trao Huân chương Hữu nghị cho Đại sứ Indonesia tại Việt Nam.
Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện với Hoa Kỳ

Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện với Hoa Kỳ

Việt Nam mong muốn cùng Hoa Kỳ tiếp tục thúc đẩy quan hệ song phương, duy trì trao đổi đoàn, giao lưu nhân dân, tăng cường hợp tác trong vấn ...
XSMT 4/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 6 - SXMT 4/12 - dự đoán XSMT 5/12

XSMT 4/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 6 - SXMT 4/12 - dự đoán XSMT 5/12

XSMT 4/12. Báo Thế giới và Việt Nam sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay, Thứ 6 ngày 4 tháng 12 năm 2020. KQSXMT. ...
ĐẠI SỨ KỂ CHUYỆN. Người làm công tác biên giới, câu chuyện gốc mít đâm chồi và bài toán hai bên cùng thắng (Phần 1)

ĐẠI SỨ KỂ CHUYỆN. Người làm công tác biên giới, câu chuyện gốc mít đâm chồi và bài toán hai bên cùng thắng (Phần 1)

Phỏng vấn riêng của Báo Thế giới và Việt Nam với nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia Hồ ...
Thị trường chứng khoán ngày 3/12: Đà tăng tiếp nối

Thị trường chứng khoán ngày 3/12: Đà tăng tiếp nối

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Dự báo thời tiết: Không khí lạnh tăng cường ở Bắc Bộ, vùng núi cao dưới 5 độ; Tin lũ khẩn cấp trên các sông ở Đắk Lắk

Dự báo thời tiết: Không khí lạnh tăng cường ở Bắc Bộ, vùng núi cao dưới 5 độ; Tin lũ khẩn cấp trên các sông ở Đắk Lắk

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4/12), không khí lạnh tiếp tục ảnh hưởng đến Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, sau đó ảnh hưởng đến Trung ...
Chiêm ngưỡng những cung đường đẹp nhất thế giới dành cho dân 'phượt'

Chiêm ngưỡng những cung đường đẹp nhất thế giới dành cho dân 'phượt'

Với dân 'phượt', khám phá những vùng đất mới luôn mang đến nhiều trải nghiệm khác biệt, nhất là khi chinh phục các con đường có cảnh sắc lý tưởng.
Mỹ: Bất chấp đe dọa của Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa đạt thỏa thuận với phe Dân chủ về dự luật quốc phòng

Mỹ: Bất chấp đe dọa của Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa đạt thỏa thuận với phe Dân chủ về dự luật quốc phòng

Các nhà lập pháp lưỡng viện Mỹ đã đạt được thỏa thuận về Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng hàng năm, bất chấp đe dọa phủ quyết của Tổng thống Trump.
Nỗ lực thắt chặt quan hệ với Nga, Philippines hối thúc Tổng thống Putin thăm Manila càng sớm càng tốt

Nỗ lực thắt chặt quan hệ với Nga, Philippines hối thúc Tổng thống Putin thăm Manila càng sớm càng tốt

Tổng thống Rodrigo Duterte một lần nữa mời người đồng cấp Nga Vladimir Putin thăm Philippines.
Đặt 'niềm tin và hy vọng' nơi chính quyền Mỹ mới, EU công bố kế hoạch toàn diện cải thiện quan hệ

Đặt 'niềm tin và hy vọng' nơi chính quyền Mỹ mới, EU công bố kế hoạch toàn diện cải thiện quan hệ

EU công bố kế hoạch toàn diện nhằm cải thiện quan hệ đối tác với Mỹ, kế hoạch mang tên Một lịch trình EU-Mỹ mới để thay đổi toàn cầu.
Hải quân Mỹ khôi phục Hạm đội 1 sau 4 thập kỷ, 'chạy đua' với Trung Quốc tăng cường hiện diện ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hải quân Mỹ khôi phục Hạm đội 1 sau 4 thập kỷ, 'chạy đua' với Trung Quốc tăng cường hiện diện ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Hạm đội 1 sẽ là hạm đội viễn chinh, không nhất thiết phải đóng quân tại một địa điểm cố định trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Cập nhật Covid-19 ngày 3/12: Mỹ tăng vọt lên hơn 200.000 ca nhiễm, số người nằm viện cao kỷ lục; Vaccine của Nga có giá bao nhiêu?

Cập nhật Covid-19 ngày 3/12: Mỹ tăng vọt lên hơn 200.000 ca nhiễm, số người nằm viện cao kỷ lục; Vaccine của Nga có giá bao nhiêu?

Toàn cầu hiện ghi nhận 6.838.896 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 1.499.218 trường hợp tử vong và 44.936.905 bệnh nhân bình phục.
Tính về tương lai với chính quyền mới của Mỹ, Nga vẫn kiên quyết 'tuân thủ nghi thức ngoại giao nhà nước'

Tính về tương lai với chính quyền mới của Mỹ, Nga vẫn kiên quyết 'tuân thủ nghi thức ngoại giao nhà nước'

Đại sứ Nga tại Mỹ cho biết, Moscow có thể mở rộng hợp tác với chính quyền sắp tới ở Washington trong ít nhất 5 lĩnh vực.
Vì sao tiềm lực quân sự Israel 'nhỏ mà có võ'?

Vì sao tiềm lực quân sự Israel 'nhỏ mà có võ'?

Ngày nay Israel tự hào có một trong những kho dự trữ quân sự có công nghệ hiện đại nhất thế giới, cũng như sở hữu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tinh nhuệ.
Tiêm kích thế hệ thứ 6 có gì đáng gờm?

Tiêm kích thế hệ thứ 6 có gì đáng gờm?

Với sự phát triển của công số và sức sáng tạo không mệt mỏi, các quốc gia đang tìm kiếm khả năng của các tiêm kích cấp độ tiếp theo.
Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và tác động đến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ

Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) và tác động đến kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ

Quyết định phê duyệt quá trình chuyển giao quyền lực cho đội ngũ ông Joe Biden của GSA có ảnh hưởng tới cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020?
Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Nguyên nhân nào dẫn đến căng thẳng giữa chính phủ Ethiopia và vùng Tigray?

Tình hình Ethiopia đang ngày càng trở nên căng thẳng và khả năng về một cuộc nội chiến đẫm máu giữa chính phủ và vùng Tigray ngày một rõ hơn.
Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?

Ngày tàn của Covid-19 đã chớm cận kề?

Nếu vaccine mRNA có thể chấm dứt đại dịch Covid-19 và khôi phục cuộc sống bình thường, chúng cũng có thể mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển vaccine.
Thổ Nhĩ Kỳ và chính sách vĩ đại trở lại

Thổ Nhĩ Kỳ và chính sách vĩ đại trở lại

Chính sách nhằm đưa Thổ Nhĩ Kỳ vĩ đại trở lại khiến quốc gia này đối mặt với nhiều vấn đề, kể cả việc kết thêm một số kẻ thù...
‘Ngoại giao vaccine Covid-19’: Chiến lược mới giúp Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng

‘Ngoại giao vaccine Covid-19’: Chiến lược mới giúp Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng

Trung Quốc đang đẩy mạnh 'ngoại giao vaccine Covid-19' như một chiến lược mới để khôi phục hình ảnh và tăng cường ảnh hưởng của mình.
Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden - 'Điềm lành' mùa Giáng sinh đối với châu Âu?

Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden - 'Điềm lành' mùa Giáng sinh đối với châu Âu?

Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden đã lựa chọn một đội ngũ an ninh quốc gia có quan điểm ủng hộ các liên minh truyền thống của Mỹ, khiến phần lớn châu Âu an ...
Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Đâu là toan tính của Tehran?

Vụ ám sát nhà khoa học Iran: Đâu là toan tính của Tehran?

Iran sẽ không ngay lập tức trả đũa vụ ám sát nhà khoa học hàng đầu do lo ngại có thể sẽ kích động phản ứng quân sự quyết liệt từ chính quyền Trump.
Việt Nam dẫn đầu cuộc chơi công nghệ 5G thương mại

Việt Nam dẫn đầu cuộc chơi công nghệ 5G thương mại

Trang mạng techwireasia.com đăng bài cho rằng Việt Nam là một trong những nước tiên phong thử nghiệm thành công công nghệ 5G trên toàn thế giới.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: 'Đội ngũ trong mơ' của ông Joe Biden sẽ giúp nước Mỹ dẫn đầu thế giới?

Hậu bầu cử Mỹ 2020: 'Đội ngũ trong mơ' của ông Joe Biden sẽ giúp nước Mỹ dẫn đầu thế giới?

Sự chuyển giao quyền lực cho ông Joe Biden báo hiệu sự trở lại của trật tự thế giới được dẫn dắt bởi nguyện vọng hợp tác quốc tế của Mỹ.
Bất đồng không hồi kết, 'cửa hẹp' khó lách qua, đàm phán Anh-EU bế tắc trong hạn chót

Bất đồng không hồi kết, 'cửa hẹp' khó lách qua, đàm phán Anh-EU bế tắc trong hạn chót

Đàm phán Anh-EU đang trong giai đoạn cuối cùng về một thỏa thuận thương mại hậu Brexit. Thế nhưng, nhiều thách thức đang bủa vây.
Phiên bản di động