Bí ẩn lớn về Covid-19 sẽ quyết định thời điểm then chốt chấm dứt đại dịch

TGVN. Giới khoa học hy vọng sẽ sớm giải mã được bí ẩn về virus corona chủng mới SARS-CoV-2 và cách thức nó tương tác với cơ thể người, để dự đoán thời điểm dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 kết thúc.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich Thế giới hậu Covid-19: Góc nhìn từ Trung Quốc
bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich Dịch Covid-19: Nếu làm tốt cách ly trong xã hội thì sẽ không có đỉnh dịch
bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich
Tuy nhiên, các nhà khoa học hy vọng sẽ sớm giải mã được bí ẩn về virus SARS-CoV-2. (Nguồn: AP)

Sức khỏe cộng đồng và nền kinh tế toàn cầu sẽ bị đại dịch Covid-19 đe dọa trong bao lâu? Chúng ta vẫn chưa có câu trả lời. Nếu không có vaccine, các chuyên gia dự đoán ảnh hưởng của dịch bệnh có thể kéo dài đến vài năm.

Khi nào Covid-19 chấm dứt vẫn là một câu hỏi lớn bởi nhiều lý do, mà phần lớn phụ thuộc vào hành động của con người cả ở góc độ cá nhân lẫn tập thể. Tuy nhiên, các nhà khoa học hy vọng sẽ sớm giải mã được bí ẩn về virus SARS-CoV-2 và cách thức nó tương tác với cơ thể người, để dự đoán khi nào đại dịch kết thúc.

Khi nào đạt được miễn dịch cộng đồng?

Nếu thời gian đạt được khả năng miễn dịch kéo dài 2 năm hoặc lâu hơn thì Covid-19 có thể biến mất dần sau 1 vài năm. Nếu khả năng này chỉ kéo dài trong vòng 1 năm, Covid-19 có thể quay trở lại và hoành hành dữ dội hơn cho đến khi nào một loại vaccine hiệu quả được đưa vào sử dụng rộng rãi.

Hiện nay, trên thế giới đang nghiên cứu nhiều loại vaccine khác nhau, nhưng tính hiệu quả của chúng thì vẫn cần phải xem xét. Hơn nữa, các nhà sản xuất sẽ phải nỗ lực rất nhiều để sản xuất đủ vaccine nhằm đáp ứng nhu cầu của cộng đồng. Trong bối cảnh đó, miễn dịch là chìa khóa để hiểu về việc đại dịch sẽ kéo dài trong bao lâu và giới khoa học đang nỗ lực giải mã bí ẩn này.

Nếu không có vaccine, giới khoa học cho rằng cần phải phát triển cơ chế miễn dịch cộng đồng để chấm dứt dịch bệnh. Các nhà nghiên cứu đã đưa ra một số phép toán đơn giản giải thích bao nhiêu người cần miễn dịch với virus để đại dịch có thể tự chấm dứt.

Tin liên quan
bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich Chuyên gia: Chống Covid-19, 'tạo miễn dịch cộng đồng' chỉ là lý thuyết

Theo đó, đợt bùng phát dịch bệnh kết thúc khi mỗi ca mắc mới, trung bình, lây nhiễm cho chưa đến 1 người. Khả năng miễn dịch có thể giúp chúng ta đạt được điều này.

Nếu mỗi ca mắc, trung bình lây nhiễm cho 2 người thì khi đó 1 nửa dân số sẽ cần có khả năng miễn dịch với virus để dịch bệnh biến mất một cách tự nhiên.

Nếu mỗi ca mắc lây cho 3 người khác thì 2/3 dân số cần phải phát triển khả năng miễn dịch.

Đối với Covid-19, việc xác định rất phức tạp. Hệ số lây nhiễm cơ bản (RO) của virus SARS-CoV-2 quyết định một người mắc có thể lây cho bao nhiêu người không phải là con số cố định. Nó có thể thay đổi trong các môi trường và cộng đồng khác nhau, cũng như phụ thuộc vào việc mọi người có áp dụng hướng dẫn đeo khẩu trang hoặc rửa tay hay không.

Hơn nữa, không phải ai cũng có nguy cơ lây nhiễm virus như nhau. Về lý thuyết, ngưỡng kết thúc dịch bệnh có thể đạt được sớm hơn 1 chút nếu tất cả những người dễ bị tổn thương nhất, những người dễ nhiễm bệnh nhất và dễ lây cho người khác nhất phát triển miễn dịch trước tiên.

Các nhà nghiên cứu ước tính, hệ số RO của virus SARS-CoV-2 nằm trong khoảng giữa 2 và 3. Và như vậy, virus này sẽ tiếp tục lan rộng cho đến khi từ một nửa tới 3/4 dân số phát triển miễn dịch. Khi khả năng miễn dịch cộng đồng hình thành thì số ca nhiễm mới sẽ giảm dần.

Tuy nhiên, miễn dịch cộng đồng chỉ có thể được xây dựng một cách hiệu quả nếu khả năng miễn dịch kéo dài. Nếu khả năng miễn dịch suy yếu thì virus có nguy cơ quay trở lại, phát triển mạnh hơn và lan xa hơn.

Tiềm ẩn những nguy cơ rủi ro

Lý tưởng nhất là việc miễn dịch cộng đồng phát triển trong dân số một cách từ từ, theo thời giam để tránh gây quá tải hệ thống y tế, tránh tạo ra sự hỗn loạn và dẫn đến thiệt hại nặng nề hơn về người và của.

Thời gian gần đây, các nhà nghiên cứu dịch tễ học tại Đại học Havard đã công bố một nghiên cứu khoa học đánh giá thời gian đạt được miễn dịch cộng đồng. Họ đã mô hình hóa cách tiếp cận mà theo đó các quốc gia tiếp tục áp dụng biện pháp giãn cách xã hội theo hình thức ngừng-và-tiếp tục lặp đi lặp lại để kiểm soát dịch bệnh. “Chúng tôi nhận thấy với mô hình này, có thể phải đến năm 2022 mới hình thành được khả năng miễn dịch cộng đồng đủ để virus ngừng hoạt động”.

Tiếp đến nếu thực hiện mục tiêu củng cố năng lực chăm sóc sức khỏe cộng đồng song song với nới lỏng các biện pháp hạn chế thì sẽ mất bao lâu để chấm dứt dịch bệnh? Các nhà nghiên cứu đã đưa ra kết luận chung: “Sẽ rất khó để trở lại cuộc sống bình thường nếu chúng ta không có vaccine”.

bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich Hong Kong: Tìm ra liệu pháp điều trị Covid-19 nhanh gấp đôi thuốc thông thường

TGVN. Nghiên cứu của các nhà khoa học Hong Kong (Trung Quốc) công bố trên Tạp chí Y khoa The Lancet ngày 9/5 cho thấy, ...

Một vài người đã ủng hộ cách tiếp thúc đẩy việc xây dựng khả năng miễn dịch cộng đồng nhanh hơn với hy vọng sẽ sớm đạt kết quả trước năm 2022. Điều này đồng nghĩa với việc số ca mắc và ca tử vong nói chung sẽ tăng vọt (tức là có khoảng 0,5% đến 0,8% số người mắc Covid-19 sẽ chết).

“Rõ ràng, dịch bệnh chỉ chấm dứt khi khả năng miễn dịch cộng đồng được hình thành, nhưng nếu “thả nổi”, bạn có xu hướng vượt quá con số cần thiết và một tỷ lệ lớn hơn dân số sẽ bị mắc bệnh”, nhà nghiên cứu Tedijanto thuộc nhóm nghiên cứu của Đại học Havard nói.

Trong bài viết đăng trên tờ New York Times, các nhà sinh vật học Natalie Dean và Carl Bergstrom đã tính toán thiệt hại nếu không thực hiện các biện pháp kiểm soát: “Nếu 100.000 người bị mắc bệnh ở giai đoạn đỉnh dịch và mỗi người lây cho 0,9 người, thì sẽ có thêm 90.000 ca mắc mới thậm chí nhiều hơn. Nếu dịch bệnh không được kiểm soát tại Mỹ, nó sẽ tiếp tục kéo dài nhiều tháng sau khi miễn dịch cộng đồng được hình thành. Với kịch bản này, đến thời điểm đại dịch kết thúc, số người mắc bệnh có thể vượt quá ngưỡng cần thiết để tạo ra miễn dịch cộng đồng nhà sinh vật học Natalie Dean cho biết.

Chuyên gia này nói thêm: “Thậm chí nếu để dịch bệnh lan rộng trong dân số một cách có tính toán để đạt được khả năng miễn dịch cộng đồng, thì số ca tử vong vẫn thực sự gây sốc. Như vậy, cần phải tính đến giải pháp khác”.

Sẽ phải chung sống lâu dài với dịch bệnh?

“Nếu khả năng miễn dịch kéo dài trong 1 năm hoặc ít hơn, chúng ta có thể dự đoán dịch bệnh sẽ bùng phát vào mùa đông hàng năm cho đến khi tìm được vaccine. Nếu miễn dịch kéo dài lâu hơn, từ 1 đến 5 năm thì sẽ có những đợt bùng phát lẻ tẻ khoảng vài năm một lần. Tóm lại, miễn dịch càng kéo dài thì càng có khả năng dịch bệnh sẽ giảm dần và cuối cùng tự biến mất càng cao” nhà nghiên cứu Stephen Kissler, thuộc Đại học Havard cho biết.

Hiện nay, có nhiều nguyên nhân mà giới khoa học vẫn chưa lý giải được là tại sao miễn dịch của con người không bao giờ suy yếu trước một số bệnh. Chẳng hạn đối với bệnh đậu mùa, nhiều người có khả năng miễn dịch suốt đời. Theo các nhà nghiên cứu, kháng thể bảo vệ cơ thể chống lại sự tấn công của đậu mùa có thể được tìm thấy trong khoảng 88 năm sau khi tiêm vaccine.

Trái lại, đối với các chủng virus corona khác nhau, kháng thể có thể suy yếu dần trong một vài năm. Nhưng theo các nhà khoa học, ngay cả khi một người mất đi các kháng thể đó cũng không có nghĩa là họ dễ bị nhiễm virus lại.

Tin liên quan
bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich Ai có khả năng miễn dịch với virus corona chủng mới gây bệnh Covid-19?

Hiện nay, các nghiên cứu cho thấy hấu như tất cả bệnh nhân mắc Covid-19 đều phát triển kháng thể đối với SARS-CoV-2 và tế bào T (hay lympho T). Tế bào T là một trong số những thành phần quan trọng của hệ miễn dịch, giúp nhận diện các loại virus và vi khuẩn có hại khi các mầm bệnh này xâm nhập vào cơ thể.

Tuy vậy, vẫn cần phải thực hiện thêm nhiều nghiên cứu để xem phải phát triển kháng thể ở mức độ nào mới có thể đạt được khả năng miễn dịch lâu dài nhất. Tất nhiên, điều này sẽ rất mất thời gian.

“Kịch bản xấu nhất tôi có thể tưởng tượng là những người mắc Covid-19 nhưng có triệu chứng nhẹ hoặc không triệu chứng sẽ không phát triển nhiều khả năng miễn dịch và virus sẽ âm thầm len lỏi vào mọi ngóc ngách của thế giới, sau đó gây ra một đợt bùng phát lớn”, chuyên gia Kissler phân tích.

Vậy điều này sẽ đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ phải sống trong sự phong tỏa cho đến ít nhất là năm 2022? Chuyên gia Tedijanto cho biết: “Chúng ta vẫn có thể có chút lạc quan ở thời điểm này. Không có 1 viên đạn nào để đánh bại Covid-19. Nhưng bằng cách kết hợp nhiều biện pháp ngăn chặn như đeo khẩu trang, truyền tải thông tin tốt hơn về các điểm nóng và cách thức tránh những diểm nóng này, tăng cường xét nghiệm, theo dõi tiếp xúc liên lạc của bệnh nhân, chúng ta có thể hạn chế sự lây nhiễm và giúp cuộc sống trở lại bình thường ở một mức độ nào đó. Đây sẽ là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn. Và điều quan trọng là chúng ta nên chuẩn bị tâm lý sống chung với virus SARS-CoV-2”.

bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich Thế giới hậu Covid-19: Góc nhìn từ Trung Quốc

TGVN. Đại dịch Covid-19 đang có tác động tiêu cực nhiều hơn là tích cực đến Trung Quốc, nơi xuất phát đầu tiên của virus ...

bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich WHO cảnh báo virus gây dịch Covid-19 có thể không bao giờ biến mất

TGVN. Virus corona chủng mới gây dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 có thể tồn tại mãi như HIV, lãnh đạo của Tổ chức ...

bi an lon ve covid 19 se quyet dinh thoi diem then chot cham dut dai dich Ai chịu trách nhiệm bồi thường hậu quả do Covid-19 gây ra?

TGVN. Thượng viện Mỹ hôm 12/5 đề xuất một đạo luật cho phép Tổng thống Trump trừng phạt Trung Quốc nếu nước này 'không chịu ...

(theo Hồng Anh/VOV.VN)

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động