Chìa khóa giải quyết căng thẳng Armenia-Azerbaijan nằm ở… Nga?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Với lợi ích và công cụ cần thiết, Nga có thể là chìa khóa then chốt trong tìm kiếm giải pháp hạ nhiệt xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan hiện nay. Bình luận của TG&VN.

Theo GuardianReuters, xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan nổ ra từ sáng ngày 27/9 đã khiến ít nhất 39 người tử vong. Phía Azerbaijan cho biết một gia đình 5 người đã thiệt mạng trong các đợt pháo kích do Armenia tiến hành, khẳng định thương vong của Armenia đã lên tới con số 500. Azerbaijian xác nhận mất một trực thăng, song đổi lại đã tiêu diệt 12 hệ thống phòng không của Armenia và giành quyền kiểm soát 6 ngôi làng, một đồi chiến lược ở vùng Nagorno-Karabakh, khu vực chiến sự hai nước.

Hai bên đã lần lượt ban bố tình trạng thiết quân luật và chưa bên nào cho thấy thái độ sẵn sàng lùi bước. Về bản chất, đây là xung đột về chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia và đã kéo dài hơn ba thập kỷ. Do đó, trong bối cảnh xung đột biên giới Armenia-Azerbaijian leo thang như hiện nay, một giải pháp hòa bình bền vững, xuất phát từ đàm phán song phương là khó khả thi.

Đến thời điểm hiện tại, nhiều nỗ lực quốc tế đã được triển khai, song chưa mang lại kết quả cụ thể. Tuy nhiên, là quốc gia có lợi ích và “công cụ” để đóng vai trò trung gian hòa giải, hạ nhiệt xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan, Nga được kỳ vọng là có thể đem đến thay đổi cần thiết.

Chìa khóa giải quyết căng thẳng Armenia-Azerbaijan nằm ở… Nga?
Chiến sự ác liệt giữa Armenia và Azerbaijan khiến ít nhất 39 người thiệt mạng. (Ảnh minh họa. Nguồn: AFP)

Câu chuyện về lợi ích

Thứ nhất, Nga có lợi ích trong hạ nhiệt xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan. Cả hai nước đều thuộc Liên Xô cũ: Azerbaijan có đường biên giới giáp trực tiếp với Nga, còn Armenia là láng giềng của Georgia, quốc gia có mối quan hệ phức tạp với Nga.

Khi ấy, xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan leo thang không chỉ ảnh hưởng tới ổn định chính trị, an ninh khu vực, mà còn tác động tiêu cực tới các láng giềng, trong đó có Nga.

Cách đó không xa là Ukraine và Belarus - hai quốc gia có quan hệ phức tạp không kém với Nga. Vì thế, lợi ích của Nga là hòa bình, ổn định ở Caucasus.

Thứ hai, Nga nhận thức rõ rằng nếu không được kiểm soát, xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan có thể bùng phát thành chiến tranh cục bộ và đặt Moscow trong thế đối đầu với Ankara.

Thổ Nhĩ Kỳ là đồng minh khu vực quan trọng nhất của Azerbaijan và sẵn sàng cung cấp bất kỳ sự hỗ trợ kinh tế - quân sự nhằm giúp Azerbaijan thực hiện “quyền tự vệ chính đáng”.

Theo The Economist, các máy bay không người lái Thổ Nhĩ Kỳ đã được Azerbaijan sử dụng trong chiến dịch vừa qua. Trước đó, sau khi xung đột biên giới hồi tháng 7, Thổ Nhĩ Kỳ đã triển khai máy bay phản lực F-16 tới Baku tập trận chung.

Trong khi đó, dù từng bán vũ khí cho Azerbaijan, song Nga lại có hiệp ước quốc phòng với Armenia. Theo nhà nghiên cứu Thomas de Waal của Viện Nghiên cứu Carnegie châu Âu, nếu lãnh thổ Armenia bị tấn công, Nga sẽ buộc phải đối đầu với một Azerbaijan được Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ.

Điều này sẽ khiến quan hệ Nga-Thổ phát triển theo chiều hướng tiêu cực, khi hai bên đã vướng vào chiến sự Libya và Syria. Bất chấp khác biệt trong một số vấn đề, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là đối tác quan trọng của Nga và Moscow hẳn không muốn căng thẳng với Ankara thêm một lần nữa.

Thứ ba, đây là cơ hội lớn để Nga tiếp tục khẳng định vị thế nước lớn. Gần đây, Moscow đã thể hiện được tầm ảnh hưởng thông qua nỗ lực xây dựng hòa bình tại Syria, Libya và mới đây nhất, trở thành nước đầu tiên đăng ký và đưa vào sản xuất đại trà thuốc điều trị Covid-19, sớm hơn so với các quốc gia được đánh giá cao trong ngành dược như Mỹ, Đức, Pháp hay Trung Quốc.

Nếu Nga hạ nhiệt căng thẳng xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan và thúc đẩy tiến trình hòa bình thành công, đề cử Nobel Hòa bình cho Tổng thống Vladimir Putin không còn là “chuyện đùa” nữa.

Chìa khóa then chốt

Lợi ích đã rõ, vậy Nga, trên cương vị vai trò trung gian hòa giải, có những công cụ gì để thúc đẩy tiến trình hạ nhiệt xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan?

Thứ nhất, đây đều là hai quốc gia từng thuộc Liên Xô cũ và vẫn duy trì quan hệ kinh tế tốt với chính quyền Tổng thống Vladimir Putin. Armenia có mối quan hệ gần gũi hơn với Nga khi là thành viên Liên minh Kinh tế Á-Âu (EEU) và Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO).

Nga có một căn cứ quân sự tại thành phố lớn thứ hai của Armenia, đồng thời có vai trò then chốt trong hỗ trợ và bảo đảm khí tài quân sự. Trong khi đó, Azerbaijan hiện vẫn sở hữu lượng lớn khí tài Nga. Vì thế, tiếng nói của Nga trong xung đột biên giới này có thể nhận được sự chú ý của cả hai bên.

Nếu Nga hạ nhiệt căng thẳng xung đột Armenia-Azerbaijan và thúc đẩy tiến trình hòa bình thành công, đề cử Nobel Hòa bình cho Tổng thống Vladimir Putin không còn là “chuyện đùa”.

Thứ hai, Nga không hề xa lạ với căng thẳng Armenia-Azerbaijan, khi từng làm trung gian hòa giải cho thỏa thuận ngừng bắn tháng 5/1994 và góp phần kết thúc Chiến tranh 4 ngày tháng 4/2016. Là hai thành viên khác của “Nhóm Minsk”, Pháp và Mỹ, Nga đã thúc đẩy tiến trình hòa bình giữa Yeveran và Baku tới năm 2010. Kiến thức về lịch sử quan hệ, kinh nghiệm trong thương thảo đàm phán với Armenia và Azerbaijian sẽ là tiền đề quan trọng của Nga.

Do đó, Nga có đầy đủ lợi ích cùng công cụ để thúc đẩy tiến trình hạ nhiệt xung đột biên giới Armenia – Azerbaijan và Moscow nhận thức rõ điều này. Đó là lý do tại sao ngay sau khi xung đột bùng phát, Nga đã có hành động.

Ngày 27/9, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov kêu gọi Armenia và Azerbaijan chấm dứt mọi xung đột vũ trang dọc ranh giới của khu vực Nagorno-Karabakh, đồng thời tiến hành điện đàm riêng rẽ với những người đồng cấp Armenia, Azerbaijan và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về hành động quân sự thù địch quy mô lớn mới đây ở Nagorno-Karabakh và cho rằng cần thực hiện mọi nỗ lực cần thiết để hạn chế căng thẳng leo thang. Trong bối cảnh đó, đây có thể chỉ là khởi đầu cho những động thái tích cực hơn của Nga thời gian tới.

Xung đột Armenia-Azerbaijan: 12 hệ thống phòng không tan tành, đồng loạt ban bố thiết quân luật, HĐBA họp khẩn

Xung đột Armenia-Azerbaijan: 12 hệ thống phòng không tan tành, đồng loạt ban bố thiết quân luật, HĐBA họp khẩn

TGVN. Ngày 28/9, Reuters cho biết, các cuộc giao tranh giữa Armenia và Azerbaijan vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt với việc cả hai ...

Xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan: Ba rào cản 'hạ nhiệt'

Xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan: Ba rào cản 'hạ nhiệt'

TGVN. Thiếu vắng sự nhượng bộ, nỗ lực trung gian hòa giải hiệu quả, xung đột biên giới phức tạp và dai dẳng Armenia-Azerbaijan sẽ ...

Tin thế giới 28/9: Armenia-Azerbaijan bùng lửa thù địch; Ông Biden kêu gọi 'đạo đức và lương tâm'; Những 'lời hứa suông' ở Biển Đông

Tin thế giới 28/9: Armenia-Azerbaijan bùng lửa thù địch; Ông Biden kêu gọi 'đạo đức và lương tâm'; Những 'lời hứa suông' ở Biển Đông

TGVN. Xung đột Armenia-Azerbaijan, đề cử Thẩm phán Tòa án tối cao Mỹ, quan hệ Mỹ-Trung, Biển Đông, Mỹ-Iraq và tình hình Belarus là một ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Nagorno-Karabakh

Đọc thêm

Manchester United bất ngờ đánh bại Man City ngay tại thánh địa Etihad

Manchester United bất ngờ đánh bại Man City ngay tại thánh địa Etihad

Bruno Fernandes và Luke Shaw lập công giúp Manchester United giành chiến thắng trước Man City, thu hẹp khoảng cách với đối thủ xuống 11 điểm.
Tìm thấy 'họ hàng nhà chuột Mickey' là chuột nhảy Euchoreutes naso

Tìm thấy 'họ hàng nhà chuột Mickey' là chuột nhảy Euchoreutes naso

Có thể bạn sẽ nghĩ đến voi, nhưng thực tế sinh vật có đôi tai lớn nhất so với kích thước cơ thể của nó lại là chuột nhảy Euchoreutes ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 9/3: Tuổi Tý sự nghiệp thuận lợi, tuổi Dần gặp xui xẻo trong công việc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 9/3: Tuổi Tý sự nghiệp thuận lợi, tuổi Dần gặp xui xẻo trong công việc

Tử vi hôm nay 9/3/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 9/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 9/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 9/3/2021

Lịch âm 9/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 9/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 9/3/2021

Lịch âm 9/3. Âm lịch hôm nay 9/3. Lich am 9/3. Xem âm lịch hôm nay ngày 9/3/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 9 tháng 3 năm 2021 ...
Philippines sẵn sàng sở hữu tên lửa 'cực kỳ sát thương' BrahMos của Ấn Độ?

Philippines sẵn sàng sở hữu tên lửa 'cực kỳ sát thương' BrahMos của Ấn Độ?

Kế hoạch sở hữu tên lửa BrahMos do Ấn Độ sản xuất được cho là sẽ giúp Philippines củng cố khả năng phòng vệ bờ biển.
Xuất khẩu ngày 6-8/3: Xuất khẩu khởi sắc làm 'lu mờ' Covid-19, giá hạt điều lao dốc

Xuất khẩu ngày 6-8/3: Xuất khẩu khởi sắc làm 'lu mờ' Covid-19, giá hạt điều lao dốc

Kim ngạch xuất khẩu 2 tháng tăng 23,2%; giá hạt điều xuất khẩu giảm mạnh... là những tin chính trong bản tin xuất khẩu ngày 6-8/3.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 8/3: Tiếp tục tích lũy ngắn hạn

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 8/3: Tiếp tục tích lũy ngắn hạn

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Tỷ giá USD hôm nay 8/3: Neo ở mức cao nhất 3 tháng

Tỷ giá USD hôm nay 8/3: Neo ở mức cao nhất 3 tháng

Tỷ giá USD neo ở mức mức cao nhất 3 tháng do Chủ tịch Fed không bày tỏ lo ngại nào về hiện tượng trên thị trường trái phiếu kho ...
Barcelona chính thức có chủ tịch mới, khẳng định ưu tiên hàng đầu là giữ chân Messi

Barcelona chính thức có chủ tịch mới, khẳng định ưu tiên hàng đầu là giữ chân Messi

Joan Laporta đã đánh bại hai ứng cử viên để lần thứ hai trở lại chiếc ghế Chủ tịch Barcelona, Messi cũng bỏ phiếu cho vị luật sư 58 tuổi.
Sao Việt tuần qua: Hồ Ngọc Hà nhắn nhủ 'cánh mày râu' ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Bố già của Trấn Thành bất ngờ lập kỷ lục không tưởng

Sao Việt tuần qua: Hồ Ngọc Hà nhắn nhủ 'cánh mày râu' ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Bố già của Trấn Thành bất ngờ lập kỷ lục không tưởng

Tác phẩm điện ảnh đầu tay Bố già của Trấn Thành lập kỷ lục doanh thu, Hồ Ngọc Hà nhắn nhủ 'cánh mày râu' ngày Quốc tế phụ nữ 8/3.
Sau 4 năm Doha bị tẩy chay, Yemen chính thức khôi phục quan hệ ngoại giao với Qatar

Sau 4 năm Doha bị tẩy chay, Yemen chính thức khôi phục quan hệ ngoại giao với Qatar

Chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen tuyên bố, nước này đã khôi phục quan hệ ngoại giao với Qatar.
'Phân bua' về luật hải cảnh mới, Trung Quốc 'rủ' Nhật Bản đối thoại xây dựng lòng tin

'Phân bua' về luật hải cảnh mới, Trung Quốc 'rủ' Nhật Bản đối thoại xây dựng lòng tin

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị khẳng định, luật hải cảnh mới gây tranh cãi của nước này 'không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào'.
Nổ mìn ở miền Trung Syria, ít nhất 18 người thiệt mạng

Nổ mìn ở miền Trung Syria, ít nhất 18 người thiệt mạng

Ít nhất 18 dân thường thiệt mạng và 3 người bị thương khi 2 quả mìn do các phần tử khủng bố bỏ lại phát nổ ở một tỉnh miền Trung Syria.
Báo Đức: Moscow theo đuổi mục tiêu làm suy yếu NATO, Trung Quốc ngày càng vượt trội hơn Nga

Báo Đức: Moscow theo đuổi mục tiêu làm suy yếu NATO, Trung Quốc ngày càng vượt trội hơn Nga

Bộ Quốc phòng Đức cảnh báo về mối đe dọa ngày càng tăng xuất phát từ tham vọng quyền lực và tiềm lực quân sự mới của Trung Quốc và Nga.
Iran gửi cảnh báo, dọa 'san bằng' nếu Israel khai chiến

Iran gửi cảnh báo, dọa 'san bằng' nếu Israel khai chiến

Bộ trưởng Quốc phòng Iran Amir Hatami đã đe dọa sẽ 'san bằng' các thành phố Tel Aviv và Haifa của Israel.
Ấn Độ-Nigeria: Đối thoại chiến lược và chống khủng bố lần đầu tiên

Ấn Độ-Nigeria: Đối thoại chiến lược và chống khủng bố lần đầu tiên

Cố vấn An ninh quốc gia Nigeria Babagana Monguno thăm Ấn Độ từ ngày 4-5/3, theo lời mời của người đồng cấp nước chủ nhà Ajit Doval.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Philippines sẵn sàng sở hữu tên lửa 'cực kỳ sát thương' BrahMos của Ấn Độ?

Philippines sẵn sàng sở hữu tên lửa 'cực kỳ sát thương' BrahMos của Ấn Độ?

Kế hoạch sở hữu tên lửa BrahMos do Ấn Độ sản xuất được cho là sẽ giúp Philippines củng cố khả năng phòng vệ bờ biển.
Thách thức đối ngoại nào đang chờ Phó Tổng thống Mỹ Kalama Harris?

Thách thức đối ngoại nào đang chờ Phó Tổng thống Mỹ Kalama Harris?

Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris đã nhanh chóng đảm nhận các hoạt động đối ngoại của chính quyền Tổng thống Joe Biden.
Vì sao Trung Quốc cấm khai thác Bitcoin?

Vì sao Trung Quốc cấm khai thác Bitcoin?

Các chuyên gia cho rằng, việc khai thác Bitcoin không thích hợp với mục tiêu dài hạn về phát triển kinh tế của Trung Quốc.
Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông

Chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' của ông Joe Biden ở Trung Đông

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden một mặt thúc đẩy các giá trị dân chủ, một mặt duy trì các lợi ích địa chính trị, kinh tế và chiến lược ở Trung Đông.
Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Lệnh trừng phạt mới đây của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden với Nga có ý nghĩa gì và sẽ ảnh hưởng như thế nào tới mối quan hệ của Mỹ với Đức và ...
Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga có thể được tăng cường trong thời gian tới. Tuy nhiên, đã đến lúc New Delhi nên thực tế hơn về những ưu tiên của Moscow...
Phiên bản di động