The Diplomat: Tham vọng tài nguyên đất hiếm của Trung Quốc ở Biển Đông giống 'vết dầu loang'

Hiếu Trung
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trang The Diplomat nhận định, tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông nằm dưới đáy biển, nơi có lượng tài nguyên đất hiếm thiết yếu đối với các ngành kỹ thuật của nước này.
The Diplomat: Biển Đông 'thêm một lần dậy sóng' vì tham vọng tài nguyên đất hiếm của Trung Quốc
Đất hiếm được coi là nguồn tài nguyên đang nằm trong "tầm ngắm" của Trung Quốc ở Biển Đông. (Nguồn: Indiary)

Biển Đông thêm một lần dậy sóng

Vào tháng 3 vừa qua, hơn 200 tàu dân quân của Trung Quốc tập trung ở khu vực Đá Ba Đầu thuộc nhóm đảo Sinh Tồn trong quần đảo Trường Sa.

Sự hiện diện của các con tàu nhắc nhở nhân loại về ý đồ của Trung Quốc muốn thâu tóm phi pháp hầu hết Biển Đông trong cái gọi là đường 9 đoạn.

Giới chức Philippines đã lên tiếng báo động về các động thái của Trung Quốc và nhắc lại phán quyết năm 2016 của Tòa trọng tài quốc tế bác bỏ tính pháp lý trong các yêu sách của Trung Quốc đối với vùng biển này.

Tuy nhiên, Trung Quốc đã bất chấp tất cả, tiếp tục củng cố sự hiện diện phi pháp ở nhiều nơi thuộc Biển Đông, từ đó làm tăng nguy cơ nổ ra xung đột vũ trang. Ít nhất một nhà phê bình của Mỹ đã cảnh báo về "nguy cơ chiến tranh" giữa Washington và Bắc Kinh.

Một trong các vấn đề nổi bật nhất là quyền được tiếp cận một cách tự do và không giới hạn đối với các vùng biển quốc tế và các tuyến hàng hải chạy qua đó. Các vấn đề này có tầm quan trọng lớn và thu hút sự chú ý của các lực lượng hải quân lớn nhất thế giới.

Sự hiện diện của riêng hải quân Trung Quốc đã lên tới mức độ kỷ lục và Bắc Kinh vẫn có kế hoạch mở rộng hiện diện hơn nữa.

Trong khi đó, Mỹ cũng gia tăng hoạt động hải quân ở khu vực này. Tổng thống Joe Biden đã gửi đi tín hiệu về ý đồ trong việc duy trì hiện diện mạnh mẽ của cường quốc hàng đầu thế giới ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Liên minh châu Âu (EU) đã công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trong đó nhấn mạnh nhu cầu tiếp cận tự do và mở đối với các vùng biển và tuyến thương mại quốc tế.

Tin liên quan
Mỹ cử tàu chiến gia nhập hạm đội tàu sân bay HMS Queen Elizabeth của Anh đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Mỹ cử tàu chiến gia nhập hạm đội tàu sân bay HMS Queen Elizabeth của Anh đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Anh cũng đang gửi tới một hạm đội tàu sân bay HMS Queen Elizabeth. Đây là hạm đội lớn nhất mà xứ sở sương mù từng triển khai kể từ cuộc chiến Malvinas/Falkland năm 1982.

Tất cả đều là điềm báo về một kịch bản 'nóng' trong khu vực.

Tuy nhiên, chiến thuật của Bắc Kinh trên Biển Đông được cho là rất tinh vi khi chỉ xác lập dần sự hiện diện và ảnh hưởng theo chiến thuật “bắp cải” quanh các vị trí ở xa, đồng thời bác bỏ các giải pháp pháp lý.

Quốc gia đông dân này chủ động dùng cách tiếp cận từ từ để tránh xung đột quy mô lớn. Có thể gọi đây là sự trì hoãn chiến lược.

Dự kiến, Trung Quốc sẽ tiếp tục chiêu thức này trong tương lai gần, áp dụng chiến thuật “vết dầu loang” để mở rộng tầm vươn ở Biển Đông.

Trung Quốc khát tài nguyên chiến lược

Trung Quốc có nhiều tham vọng ở Biển Đông, trong đó có một động cơ đáng lưu ý liên quan đến những thứ có ở đáy biển.

Trung Quốc hiện đang cạnh tranh với các cường quốc tầm cỡ toàn cầu khác trong cuộc đua kinh tế vĩ đại của thế kỷ XXI: Chinh phục thị trường năng lượng sạch thay thế nhiên liệu hóa thạch.

Trung Quốc không úp mở về ý đồ trở thành nước tiên phong trong sản xuất các loại pin đáp ứng nhu cầu vận tải trong tương lai, tiếp năng lượng cho các thiết bị điện tử tối tân dùng để giao tiếp và kinh doanh, với tiềm năng giảm biến đổi khí hậu.

Đồng thời, nước này đang phấn đấu để trở thành nhà sản xuất hàng điện tử hiện đại hàng đầu thế giới. Với kế hoạch “Made in China 2025”, Trung Quốc ưu tiên các ngành sản xuất bán dẫn, công nghệ hàng không vũ trụ và robot.

Trong khi đó, để sản xuất các loại pin và thiết bị điện tử tiên tiến này, không thể thiếu đất hiếm. Việc tiếp cận nguồn cung đất hiếm phong phú sẽ đóng vai trò thiết yếu đối với sự tăng trưởng không giới hạn của các ngành công nghiệp trên trong các năm tới.

Theo nghiên cứu của Mỹ, mục tiêu chiến lược cốt lõi của Trung Quốc là duy trì sức mạnh trên thị trường đất hiếm.

Trong 3 thập kỷ qua, Bắc Kinh đã thống trị thị trường sản xuất và xuất khẩu đất hiếm. Trung Quốc thường sản xuất trên 90% lượng đất hiếm được tiêu thụ trên thế giới và sở hữu sức mạnh thị trường để kiểm soát giá và số lượng các mặt hàng thiết yếu này.

Nếu như Saudi Arabia có thể chi phối thị trường dầu thế giới, thì Trung Quốc được nhìn nhận là có khả năng hạn chế hoặc mở rộng việc xuất khẩu đất hiếm để duy trì mức giá và mức cung mà Bắc Kinh mong muốn.

Tàu cá Trung Quốc tập kết tại Đá Ba Đầu ở Biển Đông: Thấy gì từ phản ứng của Mỹ?

Tàu cá Trung Quốc tập kết tại Đá Ba Đầu ở Biển Đông: Thấy gì từ phản ứng của Mỹ?

Sau khi giới chức và truyền thông Philippines công bố thông tin tàu cá Trung Quốc tập kết với số lượng lớn tại Đá Ba ...

Vậy, vai trò của Trung Quốc trong thị trường đất hiếm liên quan gì đến chính trị Biển Đông?

Trung Quốc hiện đang đối diện với 2 mối đe dọa tiềm tàng đối với việc cung cấp đất hiếm.

Thứ nhất, trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc phát triển và giới trung lưu nước này ngày càng mở rộng, Bắc Kinh có khả năng đã dự tính đến sự cạn kiệt các mỏ đất hiếm lớn trên đất liền ở nước này.

Thứ hai, Trung Quốc đã bổ sung thành công nguồn cung đất hiếm thô từ những nước như Congo, nhưng sự ổn định dài hạn trong việc tiếp cận các nguồn cung từ bên ngoài vẫn là một dấu hỏi.

Trước các mối đe dọa này, Trung Quốc đã bắt đầu nhìn ra biển để tìm cách bổ sung nguồn cung đất hiếm.

Đáy Biển Đông chứa đựng nhiều khoáng sản gọi là kết hạch mangan. Trung Quốc đã phát triển công nghệ khai khoáng biển sâu tiên tiến nhất thế giới và sở hữu năng lực mạnh trong khai thác các kết hạch mangan và đất hiếm chứa trong đó.

Trước các quy định mới về khai thác do Cơ quan quản lý Đáy biển Quốc tế đặt ra, Trung Quốc thấy cách tốt nhất để đảm bảo việc tiếp cận ổn định các khoáng sản đáy biển và nguồn cung đất hiếm ở ngoài khơi là... biến các vùng biển này thành của chính mình.

Bài học về đất hiếm

Trung Quốc thực tế đã khá quen thuộc với các giới hạn về sức mạnh thị trường hiện nay đối với đất hiếm.

Năm 2010, lực lượng tuần duyên Nhật Bản bắt giữ một tàu đánh cá của Trung Quốc dùng lưới kéo. Sau đó, Bắc Kinh áp đặt lệnh cấm xuất khẩu đất hiếm sang xứ sở hoa anh đào, cũng như hạn ngạch xuất khẩu đất hiếm tới phần còn lại của thế giới. Giá đất hiếm trên thế giới liền tăng vọt, thậm chí tới 2.000%.

Foreign Policy: Australia sẵn sàng vạch ra 'lằn ranh đỏ' với Trung Quốc

Foreign Policy: Australia sẵn sàng vạch ra 'lằn ranh đỏ' với Trung Quốc

Trang Foreign Policy vừa có bài bình luận về quan hệ Trung Quốc-Australia, cho rằng Canberra đang sẵn sàng tạo ra một lằn ranh đỏ ...

Việc tăng giá và giảm nguồn cung đất hiếm đã thu hút thêm các bên nhảy vào lĩnh vực này. Bộ Quốc phòng Mỹ đã mở một cuộc điều tra về sự phụ thuộc vào khoáng sản Trung Quốc và sau đó có hàng chục hãng tư nhân đã bước chân vào thị trường này.

Trong cuộc “Khủng hoảng Đất hiếm 2010-2012”, Trung Quốc nhận ra rằng, việc giới hạn nguồn cung hoặc tăng giá đất hiếm quá nhiều sẽ làm xói mòn vị thế của chính Bắc Kinh trên thị trường này.

Đến năm 2014, Trung Quốc dỡ bỏ hạn ngạch, khôi phục việc xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản, và giá đất hiếm giảm xuống. Các nhân tố mới trong thị trường đất hiếm biến mất dần nhưng vẫn có nguy cơ xuất hiện trở lại.

Sau khi đã rút ra bài học đó, Trung Quốc xác định mục tiêu không phải là triển khai sức mạnh thị trường để làm xói mòn sự tiếp cận của thế giới đối với đất hiếm.

Thay vào đó, đất nước 1,4 tỷ dân này được dự báo sẽ nỗ lực đảm bảo nguồn cung cấp đất hiếm ổn định cho thị trường nội địa, trong khi tiếp tục thống trị thị trường đất hiếm toàn cầu.

Nếu Trung Quốc đảm bảo đất hiếm phong phú và giá rẻ cho chính nhu cầu sản xuất trong nước, thì họ sẽ ở vị trí thuận lợi để đạt được các mục tiêu kinh tế đầy tham vọng trong các năm tới đây. Lợi nhuận thu được từ thị trường đất hiếm toàn cầu sẽ hỗ trợ Trung Quốc trong việc trợ cấp cho nhu cầu nội địa.

TIN LIÊN QUAN
Hy vọng 'tan băng' trong quan hệ Mỹ-Trung thêm mong manh
The Diplomat: Philippines đã hết kiên nhẫn với Trung Quốc trên Biển Đông?
Thế giới nóng, bất ngờ, khó đoán định và con đường ngăn ngừa, giải quyết xung đột
Mỹ, Nhật Bản 'cực lực phản đối' ý đồ đơn phương thay đổi hiện trạng của Trung Quốc ở Biển Đông, Biển Hoa Đông
Philippines liên tiếp tuyên bố cứng rắn, 'làm căng' với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông
(theo The Diplomat)

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch giữa Việt Nam và Hoa Kỳ

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch giữa Việt Nam và Hoa Kỳ

Baoquocte.vn. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch trong khuôn khổ chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Hoa Kỳ.
Chủ tịch nước trao Giải thưởng Hồ Chí Minh cho hai công trình về công nghệ quốc phòng

Chủ tịch nước trao Giải thưởng Hồ Chí Minh cho hai công trình về công nghệ quốc phòng

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước nhấn mạnh hai công trình đạt giải là kết quả của quá trình nghiên cứu, cống hiến trí tuệ và tài năng của các nhà khoa học.
Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Kinh tế toàn cầu dự kiến sẽ chỉ tăng 3,1% trong năm nay, giảm so với dự báo đưa ra hồi tháng 1/2022, phần lớn là do xung đột Nga-Ukraine.
SEA Games 31: Những đôi 'vợ chồng Vàng' của Đoàn Thể thao Việt Nam

SEA Games 31: Những đôi 'vợ chồng Vàng' của Đoàn Thể thao Việt Nam

Baoquocte.vn. Vợ chồng Khánh Thi (HLV Nguyễn Hồng Thi) - VĐV Phan Hiển có thể xem là cặp đôi được chú ý nhiều nhất của Thể thao Việt Nam tại SEA ...
HLV Mai Đức Chung: 'Chiến thắng này như món quà trước ngày sinh nhật Bác Hồ'

HLV Mai Đức Chung: 'Chiến thắng này như món quà trước ngày sinh nhật Bác Hồ'

Baoquocte.vn. HLV đội tuyển nữ Việt Nam Mai Đức Chung cho biết, ông hài lòng với kết quả trận đấu và muốn dành chiến thắng này như món quà trước ngày ...
Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Mỹ tại Kiev đã mở cửa trở lại từ ngày 18/5, sau 3 tháng đóng cửa vì chiến dịch quân sự đặc biệt mà Nga phát động ...
Cách ly 750 ngày vì... Covid-19

Cách ly 750 ngày vì... Covid-19

Baoquocte.vn. Sara Anne Willette, sống ở bang Iowa (Mỹ), đã trải qua hơn 750 ngày cách ly kể từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu, do chứng suy giảm miễn dịch.
Hạm đội Baltic của Nga được bổ sung hai chiến hạm tên lửa

Hạm đội Baltic của Nga được bổ sung hai chiến hạm tên lửa

Baoquocte.vn. Lực lượng Hạm đội Baltic sẽ sớm được bổ sung hai tàu tên lửa thuộc đề án Karakurt và Buyan-M, còn khinh hạm Neustrashimy sẽ trở lại đội ngũ.
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đồng hành cùng Nova Group đào tạo nguồn nhân lực điều dưỡng chất lượng cao

Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đồng hành cùng Nova Group đào tạo nguồn nhân lực điều dưỡng chất lượng cao

Baoquocte.vn. Mới đây, tập đoàn Nova Group đã ký kết hợp tác cùng với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội trong việc triển khai và đào tạo nguồn nhân lực ...
Tài tử Tom Cruise lịch lãm và trẻ trung dự Liên hoan phim Cannes 2022

Tài tử Tom Cruise lịch lãm và trẻ trung dự Liên hoan phim Cannes 2022

Baoquocte.vn. Tài tử Tom Cruise tới thảm đỏ Cannes trong tiếng hò reo cuồng nhiệt của người hâm mộ sau 30 năm vắng bóng tại liên hoan phim quốc tế danh ...
Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Mỹ tại Kiev đã mở cửa trở lại từ ngày 18/5, sau 3 tháng đóng cửa vì chiến dịch quân sự đặc biệt mà Nga phát động ở Ukraine hôm 24/2.
Đoán Triều Tiên sắp có hành động, Mỹ vào thế sẵn sàng, Tổng thống Biden sẽ không đến Khu phi quân sự

Đoán Triều Tiên sắp có hành động, Mỹ vào thế sẵn sàng, Tổng thống Biden sẽ không đến Khu phi quân sự

Baoquocte.vn. Mỹ khẳng định đã chuẩn bị cho kịch bản Triều Tiên thử hạt nhân hoặc tên lửa nhân chuyến thăm sắp tới của ông Biden đến Nhật Bản và Hàn Quốc.
Nga 'nhờ' WHO tác động đến Ukraine

Nga 'nhờ' WHO tác động đến Ukraine

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nga cho rằng, WHO cần tránh đưa ra các quyết định mang tính chính trị hoá có thể đe dọa đến hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y tế.
Vừa tung chiêu trả miếng phương Tây, Nga bật tín hiệu đối thoại

Vừa tung chiêu trả miếng phương Tây, Nga bật tín hiệu đối thoại

Baoquocte.vn. Chủ tịch Thượng viện Nga tuyên bố, đối thoại với phương Tây có thể được nối lại sau khi Moscow hoàn thành chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.
EU hành động tiến tới tham vọng lớn

EU hành động tiến tới tham vọng lớn

Baoquocte.vn. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel tuyên bố ủng hộ quá trình hội nhập từng bước vào EU và thành lập một Cộng đồng địa chính trị châu Âu.
Nga xác nhận sử dụng vũ khí diệt UAV mới nhất ở Ukraine

Nga xác nhận sử dụng vũ khí diệt UAV mới nhất ở Ukraine

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Nga xác nhận, quân đội nước này đang sử dụng hệ thống laser chiến đấu thế hệ mới ở Ukraine để tiêu diệt máy bay không người lái.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Sau gần 5 năm, các định hướng lớn mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kiên định theo đuổi dần được cụ thể hóa thành những chuyển biến lớn trong EU.
Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Baoquocte.vn. Bầu cử tổng thống Pháp - Bất ngờ đã không xảy ra hôm 24/4!
Nga-Ukraine: Xung đột về đâu?

Nga-Ukraine: Xung đột về đâu?

Baoquocte.vn. Cuộc xung đột quân sự Nga-Ukraine bắt đầu từ ngày 24/2 nay đã bước sang tháng thứ ba và là tuần thứ hai triển khai giai đoạn hai.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Baoquocte.vn. Tại Mariupol, Ukraine cáo buộc Nga sử dụng 'một chất độc không rõ nguồn gốc' bị tình nghi là vũ khí hóa học làm dấy lên lo ngại. Đâu là sự thật?
Phiên bản di động