THỜI ĐẠI DỊCH COVID-19

Thời covid-19. Diện mạo mới của chính trị thế giới

Hà Linh
TGVN. Trong thời kỳ chung sống với dịch bệnh covid-19 này, chính trị thế giới sẽ có diện mạo ra sao và chi phối thế nào đến hành xử và chính sách của các quốc gia? TG&VN giới thiệu một góc nhìn của tác giả Usman Ghani trên trang Modern Diplomacy.
TIN LIÊN QUAN
Kỳ I: Bảo đảm quyền được sống là ưu tiên hàng đầu
Hậu Covid-19 : Phản đề 'Tạm biệt toàn cầu hóa'
thoi covid 19 dien mao cua nen chinh tri the gioi
Thời đại dịch Covid-19: toàn cầu hóa sẽ chứng kiến sự đảo chiều nhiều mặt trong tương lai, theo đó sẽ xuất hiện chủ nghĩa bảo hộ, chiến tranh thương mại và hạn chế đi lại ở một mức độ nào đó. (Nguồn: Esther Schaarhüls CEO Spreewert)

Hầu hết đặc trưng của môi trường chính trị quốc tế là được định hình qua nhiều năm tháng. Tình hình hiện nay cho thấy đại dịch Covid-19 chỉ làm đậm nét hơn 5 đặc điểm cơ bản của tình hình thế giới đã có từ trước đại dịch.

Một là, tính đa cực gia tăng cùng quyền lực được phân tán theo chiều dọc và chiều ngang giữa các quốc gia và trong nội tại các quốc gia. Do đó, sức mạnh toàn cầu đặc biệt là sức mạnh kinh tế sẽ tiếp tục được tái phân bổ trong khi quyền lực nhà nước sẽ tiếp tục bị xói mòn do tác động ngày càng lớn của chủ thể phi nhà nước tốt lẫn xấu. Trong thế giới hiện tại, không một chủ thể nào có thể thành công mà không có sự hợp tác với các quốc gia khác. Với Mỹ, kể từ chiến tranh thế giới lần 2, đây là lần đầu tiên nước này vắng mặt trong vai trò lãnh đạo toàn cầu.

Hai là gia tăng cạnh tranh và căng thẳng giữa các cường quốc. Việc Mỹ-Trung đối đầu đã trở thành sự phát triển địa chính trị mang tính hệ quả, tác động và định hình thế giới trong tương lai. Căng thẳng chính trị giữa hai nước lên đến đỉnh điểm, bùng nổ chiến tranh thương mại và công nghệ trước khi đại dịch diễn ra sẽ còn tiếp tục kéo dài.

Tin liên quan
Covid-19 thách thức thế nào chủ nghĩa đa phương? Covid-19 thách thức thế nào chủ nghĩa đa phương?

Ba là, các cường quốc toàn cầu đang rút khỏi chủ nghĩa đa phương và hệ thống quốc tế dựa trên nguyên tắc. Trong khi đại dịch đòi hỏi sự đoàn kết và hợp tác quốc tế thì tại nhiều nơi lại thiếu vắng nhân tố này. Nhiều quốc gia đã từ bỏ các hiệp định và hiệp ước quốc tế, trong đó Mỹ đã từ bỏ một danh sách dài các hiệp ước như Thỏa thuận hạt nhân Iran, Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung và Thỏa thuận Bầu trời mở, đồng thời rời bỏ các thể chế đa phương chủ chốt như Hội đồng Nhân quyền của Liên hợp quốc và Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Bốn là sự nổi lên của các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân túy. Các nhà lãnh đạo dân túy hành động đơn phương nhưng không bị chịu sự trừng phạt và họ cũng đang tìm cách định hình lại các quy tắc trò chơi trên thế giới và trong khu vực. Hầu hết trong số họ đều không coi trọng các chuẩn mực quốc tế.

Năm là, sẽ xuất hiện sự trỗi dậy tâm lý chống toàn cầu hóa vì nhiều lý do. Mỹ đe dọa rời WHO vĩnh viễn và cắt viện trợ cho cơ quan y tế chủ chốt của Liên hợp quốc. Hơn nữa, một số nhà lãnh đạo phương Tây sẽ từ chối cho hưởng các chế độ ưu đãi thương mại hiện có vì như thế họ sẽ không thể cạnh tranh được nữa. Tình hình này đòi hỏi phải định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Nhiều nước đang xem xét kế hoạch thiết lập các trung tâm sản xuất và cung ứng trong nước.

Tóm lại, toàn cầu hóa sẽ chứng kiến sự đảo chiều nhiều mặt trong tương lai, theo đó sẽ xuất hiện chủ nghĩa bảo hộ, chiến tranh thương mại và hạn chế đi lại ở một mức độ nào đó. Các nhà lãnh đạo dân túy cánh hữu sẽ tận dụng cuộc khủng hoảng y tế để củng cố chính sách ưu tiên của họ về việc đóng cửa biên giới, áp dụng luật nhập cư nghiêm ngặt và lệnh cấm di chuyển lao động tự do. Quan hệ Mỹ - Trung - được mô tả là chiến tranh lạnh kiểu mới - sẽ tác động lớn tới kinh tế toàn cầu cũng như trật tự quốc tế và thể chế đa phương.

Nhìn từ Trung Quốc: Quan hệ Mỹ-Trung Quốc trước ngã rẽ lịch sử

Nhìn từ Trung Quốc: Quan hệ Mỹ-Trung Quốc trước ngã rẽ lịch sử

TGVN. Quan hệ Trung - Mỹ xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, những ngôn từ và cử chỉ ngoại giao thông thường nay ...

Tác động đa diện của virus corona chủng mới đến kinh tế và địa chính trị thế giới

Tác động đa diện của virus corona chủng mới đến kinh tế và địa chính trị thế giới

TGVN. Điều gì sẽ xảy ra nếu những kịch bản tồi tệ nhất về virus corona chủng mới (COVID-19) trở thành hiện thực và dịch ...

Sự nổi lên của nhà lãnh đạo trẻ hay xu thế mới của chính trị thế giới

Sự nổi lên của nhà lãnh đạo trẻ hay xu thế mới của chính trị thế giới

TGVN. Khái niệm về một nhà lãnh đạo giỏi vẫn được dựa trên số năm kinh nghiệm, bởi quan niệm rằng tri thức thường đi ...

(Theo Modern Diplomacy)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 29/9: Xu hướng tăng, giảm không rõ ràng, giai đoạn củng cố đã kết thúc chưa?

Giá vàng hôm nay 29/9: Xu hướng tăng, giảm không rõ ràng, giai đoạn củng cố đã kết thúc chưa?

Giá vàng đang biến động khó lường do xu hướng tăng, giảm không rõ ràng.
Mỹ-Nhật: Thủ tướng Suga Yoshihide gặp Ngoại trưởng Mike Pompeo, chủ đề nào nổi bật?

Mỹ-Nhật: Thủ tướng Suga Yoshihide gặp Ngoại trưởng Mike Pompeo, chủ đề nào nổi bật?

Đây là cuộc gặp cấp cao đầu tiên giữa Mỹ-Nhật sau khi ông Suga Yoshihide trúng cử Thủ tướng Nhật Bản.
Campuchia: Virus Chikungunya đang 'nhởn nhơ' ở tỉnh biên giới giáp Việt Nam

Campuchia: Virus Chikungunya đang 'nhởn nhơ' ở tỉnh biên giới giáp Việt Nam

Gần 300 người dân thuộc tỉnh Kandal (Campuchia) giáp biên giới với Việt Nam có thể là nạn nhân của virus Chikungunya.
Miss Photo Happy Women 2020: Tôn vinh vẻ đẹp THÂN – TÂM - TRÍ

Miss Photo Happy Women 2020: Tôn vinh vẻ đẹp THÂN – TÂM - TRÍ

Miss Photo Happy Women 2020 là cuộc bình chọn nội bộ qua ảnh do mạng lưới Happy Women Leader Network tổ chức, dành riêng cho hơn 5.000 thành viên của ...
Xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan: Ba rào cản 'hạ nhiệt'

Xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan: Ba rào cản 'hạ nhiệt'

Thiếu vắng sự nhượng bộ, nỗ lực trung gian hòa giải hiệu quả, xung đột biên giới phức tạp và dai dẳng Armenia-Azerbaijan sẽ khó hạ nhiệt.
Bộ sưu tập túi hiệu giá khủng của 'búp bê sống' Lisa - BLACKPINK

Bộ sưu tập túi hiệu giá khủng của 'búp bê sống' Lisa - BLACKPINK

Những chiếc túi trong bộ sưu tập của Lisa, em út nhóm BLACKPINK, có giá từ 79 - 20.250 USD.
Bầu cử Mỹ và cuộc tranh luận đầu tiên: Màn 'so găng' nảy lửa giữa búa rìu dư luận?

Bầu cử Mỹ và cuộc tranh luận đầu tiên: Màn 'so găng' nảy lửa giữa búa rìu dư luận?

Màn giao đấu giữa hai đối thủ trong cuộc Bầu cử Mỹ ngày 29/9 tới đây được đánh giá sẽ rất cam go.
Tin thế giới 28/9: Armenia-Azerbaijan bùng lửa thù địch; Ông Biden kêu gọi 'đạo đức và lương tâm'; Những 'lời hứa suông' ở Biển Đông

Tin thế giới 28/9: Armenia-Azerbaijan bùng lửa thù địch; Ông Biden kêu gọi 'đạo đức và lương tâm'; Những 'lời hứa suông' ở Biển Đông

Xung đột Armenia-Azerbaijan, bầu cử Mỹ 2020, quan hệ Mỹ-Trung, Biển Đông và tình hình Belarus là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
XSMT 29/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 29/9/2020

XSMT 29/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 29/9/2020

XSMT 29/9. KQXS 29/9. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 29 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
XSMB 29/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 29/9/2020

XSMB 29/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 29/9/2020

XSMB 29/9. KQXS 29/9. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 29 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
Mỹ-Nhật: Thủ tướng Suga Yoshihide gặp Ngoại trưởng Mike Pompeo, chủ đề nào nổi bật?

Mỹ-Nhật: Thủ tướng Suga Yoshihide gặp Ngoại trưởng Mike Pompeo, chủ đề nào nổi bật?

Đây là cuộc gặp cấp cao đầu tiên giữa Mỹ-Nhật sau khi ông Suga Yoshihide trúng cử Thủ tướng Nhật Bản.
Tin thế giới 28/9: Armenia-Azerbaijan bùng lửa thù địch; Ông Biden kêu gọi 'đạo đức và lương tâm'; Những 'lời hứa suông' ở Biển Đông

Tin thế giới 28/9: Armenia-Azerbaijan bùng lửa thù địch; Ông Biden kêu gọi 'đạo đức và lương tâm'; Những 'lời hứa suông' ở Biển Đông

Xung đột Armenia-Azerbaijan, bầu cử Mỹ 2020, quan hệ Mỹ-Trung, Biển Đông và tình hình Belarus là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Báo Yomiuri: Nhật Bản lên kế hoạch mở Tổng lãnh sự quán tại Đà Nẵng

Báo Yomiuri: Nhật Bản lên kế hoạch mở Tổng lãnh sự quán tại Đà Nẵng

Nhật Bản đang lên kế hoạch mở thêm 4 cơ quan đại diện ở nước ngoài trong tài khóa 2021, trong đó có Tổng lãnh sự quán ở Đà Nẵng.
Vùng Xanh bất ổn, Đại sứ quán Mỹ tại Iraq đặt trong tình trạng khẩn cấp, Washington 'nổi cáu'

Vùng Xanh bất ổn, Đại sứ quán Mỹ tại Iraq đặt trong tình trạng khẩn cấp, Washington 'nổi cáu'

Đại sứ quán Mỹ tại Iraq sẽ tiến hành một loạt cuộc thử nghiệm và diễn tập khẩn cấp sau các vụ tấn công gần đây.
Xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan: Ba rào cản 'hạ nhiệt'

Xung đột biên giới Armenia-Azerbaijan: Ba rào cản 'hạ nhiệt'

Thiếu vắng sự nhượng bộ, nỗ lực trung gian hòa giải hiệu quả, xung đột biên giới phức tạp và dai dẳng Armenia-Azerbaijan sẽ khó hạ nhiệt.
Chính trường Malaysia: Bão xa hay dông gần?

Chính trường Malaysia: Bão xa hay dông gần?

Chính trường Malaysia dự báo sẽ nổi một cơn dông hay sẽ có bão táp chính trị sau diễn biến vừa qua? Bình luận của báo TG&VN.
Tình hình Belarus: Ba yếu tố 'mồi lửa'

Tình hình Belarus: Ba yếu tố 'mồi lửa'

Việc ông Alexander Lukashenko bất ngờ cử hành lễ nhậm chức Tổng thống ngày 23/9 có thể đẩy Belarus vào tình thế khó khăn hơn...
Vì đâu lưỡng đảng Mỹ ‘sứt đầu mẻ trán’ để bầu Thẩm phán tối cao mới?

Vì đâu lưỡng đảng Mỹ ‘sứt đầu mẻ trán’ để bầu Thẩm phán tối cao mới?

Việc bầu Thẩm phán Tòa án tối cao đang trở thành ‘chiến trường’ mới giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ nhằm tìm lợi thế trước thềm bầu cử Tổng thống tháng 11 tới.
Bầu cử Mỹ và cuộc tranh luận đầu tiên: Màn 'so găng' nảy lửa giữa búa rìu dư luận?

Bầu cử Mỹ và cuộc tranh luận đầu tiên: Màn 'so găng' nảy lửa giữa búa rìu dư luận?

Màn giao đấu giữa hai đối thủ trong cuộc Bầu cử Mỹ ngày 29/9 tới đây được đánh giá sẽ rất cam go.
Với lời xin lỗi gửi tới Seoul, Bình Nhưỡng đã đủ chân thành để vun đắp cho đối thoại liên Triều?

Với lời xin lỗi gửi tới Seoul, Bình Nhưỡng đã đủ chân thành để vun đắp cho đối thoại liên Triều?

Dư luận nhận định rằng Bình Nhưỡng đang thay đổi theo hướng thiện chí và tích cực với đối thoại liên Triều.
Trung Đông - Bản đồ mới và một lộ trình không có sẵn

Trung Đông - Bản đồ mới và một lộ trình không có sẵn

Việc thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Israel với UAE và Bahrain là một phần của tiến trình hợp tác an ninh vốn đang diễn ra ở Trung Đông...
Bầu cử Mỹ: Đặt bẫy đối thủ, ông Trump bị 'gậy ông đập lưng ông'

Bầu cử Mỹ: Đặt bẫy đối thủ, ông Trump bị 'gậy ông đập lưng ông'

Ông Trump đã đặt một cái bẫy cho chính ông bằng cách không ngừng tấn công tuổi tác và sự nhạy bén về tinh thần của ông Biden.
Phiên bản di động