Tổng thống Bolivia từ chức: Qua rồi “sóng hồng” Mỹ - Latin?

Minh Vương
TGVN. Việc nhà lãnh đạo Bolivia Evo Morales từ chức ngày 10/11 sau 14 năm cầm quyền đã báo hiệu sự kết thúc kỷ nguyên cầm quyền của cánh tả Mỹ Latin. Bình luận của Thế giới & Việt Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
tong thong bolivia tu chuc qua roi song hong my latin Bolivia: Tổng thống tố bị tấn công, người biểu tình chiếm giữ ĐSQ Venezuela, Mỹ theo dõi sát sao
tong thong bolivia tu chuc qua roi song hong my latin Cuba và Venezuela bảo vệ Tổng thống Bolivia trước 'cuộc đảo chính' ở nước này
tong thong bolivia tu chuc qua roi song hong my latin
Ông Evo Morales đã phải rời khỏi vị trí Tổng thống Bolivia sau 14 năm cầm quyền. (Nguồn: The Independent)
“Sóng hồng” (pink tide) được dùng để chỉ thế hệ chính trị gia thiên tả lên lãnh đạo tại các quốc gia thuộc khu vực Mỹ Latin từ cuối những năm 1990 cho tới nay. Là người khởi xướng phong trào này, cố Tổng thống Venezuela Hugo Chavez, cùng với cựu Tổng thống Brazil Lula da Silva và cựu Tổng thống Bolivia Evo Morales, được cựu Tổng thống Brazil Cristina Fernandez Kirchner coi là “ba chàng lính ngự lâm” của cánh tả tại Nam Mỹ.

Nếu như ba chàng lính ngự lâm trong tác phẩm cùng tên của đại văn hào Alexander Dumas có mục tiêu cụ thể là xóa bỏ sự chuyên quyền của Hồng y Giáo chủ Richelieu, “ba chàng ngự lâm” của phe cánh tả Nam Mỹ có chung mục tiêu là thực thi các chính sách nhằm thay đổi cơ cấu nền kinh tế dựa trên phân phối tài sản và quốc hữu hóa doanh nghiệp, hạn chế và chống lại sự chi phối đến từ Mỹ. Trong thời gian cầm quyền, ba chính trị gia này đều đã mang đến nhiều thay đổi tích cực cho đất nước của họ.

Tuy nhiên, kịch bản nào rồi cũng có hồi kết. Ông Hugo Chavez mất vì bạo bệnh năm 2013. Năm 2018, ông Lula Da Silva, người từng có tên trong danh sách 100 người có tầm ảnh hưởng nhất Thế giới của Time năm 2010, trở thành Tổng thống thứ năm của Brazil phải “vào tù ra tội” và đầu tiên bị bắt giữ vì cáo buộc tham nhũng.

Nay, lại đến lượt ông Evo Morales cũng chẳng thể tránh khỏi số phận. Trước đó, ông đã gặp phải sự phản đối khi tiến hành thay đổi Hiến pháp để chạy đua cho một nhiệm kỳ thứ Tư. Tuy nhiên, ngay cả khi chiến thắng trong bầu cử hồi tháng 10 vừa qua, ông Morales vẫn buộc phải từ chức khi không còn nhận được sự ủng hộ của phe quân đội và cảnh sát.

Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến sự thất bại của ông Morales nói riêng và các lãnh đạo thuộc phe “sóng hồng” nói chung?

Yếu tố đầu tiên cần đề cập là thời thế. Tốc độ phát triển kinh tế của những quốc gia Mỹ Latin trong giai đoạn cuối năm 1990 – 2010 được hưởng lợi không nhỏ từ giá cả tăng ổn định của tài nguyên thiên nhiên như dầu và kim loại. Chính sách của Trung Quốc hướng tới mở rộng quan hệ với các nước Nam Mỹ nhằm phục vụ nhu cầu phát triển, đồng thời làm suy yếu ảnh hưởng của Mỹ tại đây cũng đóng vai trò lớn trong sự bùng nổ của các nền kinh tế Mỹ Latin.

Tuy nhiên, thăng trầm của giá nguyên liệu thô thế giới thời gian trở lại đây đã khiến các quốc gia có cơ cấu kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu tài nguyên thô như Venezuela hay Bolivia gặp khó khăn. Sự trở lại mạnh mẽ của Mỹ tại khu vực Mỹ Latin dưới thời Tổng thống Donald Trump và thay đổi chính sách của Trung Quốc cũng ít nhiều dẫn đến sự thay thời đổi thế như hiện nay.

Yếu tố thứ hai là nghị trình. Chính sách của phe “sóng hồng” gặt hái một số thành công ngắn hạn, song lại đuối sức về dài hạn. Cụ thể, trong hai nhiệm kỳ đầu, ông Evo Morales đã đạt được nhiều thành tựu đáng kinh ngạc khi xây dựng hệ thống giáo dục hiệu quả nhằm giảm tỷ lệ mù chữ, xóa bỏ tình trạng phân biệt chủng tộc, bảo đảm quyền công dân và con người, nâng cao vai trò của phụ nữ trong quản lý nhà nước và hơn hết, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức cao.

Tuy nhiên, ở cuối nhiệm kỳ thứ hai và nhiệm kỳ thứ ba, người dân đã tỏ ra bất mãn với ông Morales do chưa khắc phục tình trạng thất nghiệp tràn lan, cơ sở hạ tầng yếu kém, cắt giảm trợ cấp nhiên liệu, cho phép khai thác hydrocarbon tại các công viên quốc gia cùng vụ scandal cá nhân, có con riêng và ưu ái công ty của người tình. Những cam kết và chính sách giúp ông giành được sự ủng hộ giờ đây lại trở thành rào cản mà ông cần vượt qua. Việc Tổng thống Morales cố gắng níu kéo quyền lực bằng cách thay đổi Hiến pháp để tham gia tranh cử là giọt nước tràn ly.

Tìm kiếm sự ổn định kinh tế - xã hội hiện đang trở thành bài toán cấp bách nhất tại nhiều quốc gia Mỹ Latin hiện nay, từ Bolivia tới Venezuela, Brazil hay Chile. Ở thời điểm hiện tại, các chính trị gia cánh tả "mang màu sắc Mỹ - Latin" không còn là sự lựa chọn của người dân tại đây. Làn “sóng hồng” năm nào giờ đã tan thành bọt biển, song “trường giang sóng sau xô sóng trước”: Thay thế nó có thể sẽ là cơn sóng mới mang tên dân túy, như đã từng diễn ra tại nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới thời gian qua. Nhưng chắc hẳn, cũng như làn sóng hồng năm xưa, dân túy ở lục địa này sẽ mang nhiều nét riêng mà chỉ có Mỹ - Latin mới có.

tong thong bolivia tu chuc qua roi song hong my latin Biểu tình Chile: Đám cháy lớn từ những đốm lửa nhỏ

TGVN. Kinh tế suy giảm không chỉ tác động tới một địa phương, vùng hay một quốc gia, mà còn kéo theo những hệ lụy ...

tong thong bolivia tu chuc qua roi song hong my latin Đại sứ Đỗ Bá Khoa: Brazil là đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại Nam Mỹ

TGVN. Tối ngày 28/8, tại thủ đô Brasilia, Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 74 năm ...

tong thong bolivia tu chuc qua roi song hong my latin Tây Ban Nha phản đối việc ngăn chặn thỏa thuận thương mại EU-Mercosur

TGVN. Trong một thông điệp gửi tới truyền thông đăng tải trên mạng internet, Madrid nhấn mạnh, Tây Ban Nha "không cùng quan điểm về việc ...

Minh Vương

Đọc thêm

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Khi đám cưới trở thành 'sân chơi' tài trợ thương hiệu

Chi phí cưới hỏi ngày càng nặng nề, trong khi các nghi thức truyền thống và áp lực chuẩn bị khiến nhiều cặp đôi trẻ mệt mỏi. Tại Trung Quốc, ...
Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Ngày hội bóng đá gắn kết cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Hơn 3.000 cầu thủ tham gia hệ thống giải đấu khu vực, 24 đội bóng xuất sắc tranh tài tại vòng chung kết toàn quốc FAVIJA CHAMPIONS CUP 2026.
Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 có thể giảm thêm 300 USD/ounce, nhà đầu tư chưa nên vội mua vào

Giá vàng hôm nay 23/11/2026 lao dốc về ngưỡng 3.500 USD/ounce, khiến nhà đầu tư giữ tâm lý bi quan.
Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Quân đội Mexico đã bắt giữ Fausto Isidro Meza-Flores, thủ lĩnh băng đảng Los Mazatlecos và nằm trong danh sách 10 đối tượng bị FBI truy nã.
Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn tôi”.
Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ và Iran cùng phát đi tín hiệu sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 9 tháng qua, dù vẫn còn những bất đồng về các điều kiện ...
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Cập nhật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ-Iran ngày hôm nay.
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động