Nữ chính khách đáng nể trong lịch sử (Kỳ I)

Trong các nữ chính trị gia đương đại, cố thủ tướng Israel Golda Meir là một trong những nhân vật hết sức đặc biệt.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Cuộc đời ly kỳ của bà, sức hút cá tính độc đáo cũng như sự đảm lược hơn người của bà, khiến cho bất kể là ai, dù ganh ghét hay yêu thích, đều không thể không công nhân bà là người có khí chất đặc biệt được bồi đắp bởi một dân tộc đặc biệt.

Lựa chọn phi thường

Còn học tiểu học nhưng cô bé Meir đã phải trông coi cửa hàng tạp hoá của mẹ, nên thường xuyên đi học muộn, thường xuyên vừa khóc vừa chạy đến trường. Khi chị gái ốm, gánh nặng gia đình đè lên đôi vai của Meir càng lớn hơn. Cô phải vừa học vừa làm thuê để kiếm tiền. Tốt nghiệp tiểu học, dù thành tích học tập rất tốt nhưng bố mẹ Meir cương quyết bắt cô đi làm và lấy chồng. Khi tranh cãi và nước mắt không thể thay đổi suy nghĩ của bố mẹ, Meir nhờ bạn bè thu xếp để đến Denver, Colorado, nhờ sự giúp đỡ của vợ chồng một người chị họ để vào học trung học. Tuy vậy, chỉ một năm sau khi ra ở một mình, Meir nhận được thư của bố mẹ và lại trở về nơi ở cũ. Tốt nghiệp trung học, Meir theo học một trường sư phạm tư, vừa học tập vừa dạy thêm, sau đó chuyển đến Chicago làm nhân viên quản lý thư viện. Nhờ những hoạt động và tiếp xúc chính trị trong suốt quá trình từ trung học cho tới lúc này, bà đã trở thành một nhân vật trong hội đoàn chủ nghĩa phục quốc Do Thái ở Mỹ.

Có thể nói, phong trào chủ nghĩa phục quốc Do Thái Mỹ đã đặt cơ sở tư tưởng vững chắc cho Meir. Meir đã từng có sáu đêm liền diễn thuyết về chủ đề này từ khi ngồi trên ghế trường trung học. Gia đình Meir khi đó có những thay đổi lớn do bố mẹ cô đã cuốn sâu vào các hoạt động chính trị của người Do Thái tại thành phố. Moshe (ông bố) đã vào Hội cứu tế còn bà mẹ tham gia hoạt động từ thiện. Giai đoạn Chiến tranh thế giới lần thứ I, nhà Moshe trở thành cơ quan hoạt động chính trị của người Do Thái. Meir, nhờ vậy, đã quen biết và kết bạn với nhiều nhà hoạt động chính trị người Do Thái nổi tiếng nước Mỹ thời đó. Chính nhờ ảnh hưởng của những ngưòi bạn mới này, Meir ngày càng có nhiều hoạt động chính trị, đi đến nhiều nơi diễn thuyết quyên tiền, tham gia tổ chức diễu hành…

Golda Meir (3/5/1898-8/12/1978), tên khai sinh là Golda Mabovich, là một giáo viên, chính trị gia người Israel. sinh ra trong một gia đình người Do Thái tại Nga di dân sang Mỹ, Bà giữ chức Thủ tướng Israel năm 1969, sau khi giữ chức Bộ trưởng Lao động và Bộ trưởng Ngoại giao. Bà là người phụ nữ đầu tiên của Israrel và người phụ nữ thứ ba trên thế giới giữ chức vụ này. Bà được miêu tả là "Người đàn bà thép" trên chính trường Israel từ lâu trước khi tên hiệu này được gán cho Thủ tướng Anh Margaret Thatcher. Năm 1974, sau cuộc chiến tranh Yom Kippur, Meir từ chức Thủ tướng. Bà mất năm 1978 vì bệnh bạch cầu.

Có một lần, vào dịp năm mới Do Thái, Meir muốn đến nhà thờ diễn thuyết vì khi đó có tập trung nhiều người tại đây. Nhưng phong tục khi đó không cho phép phụ nữ nói chuyện tại nhà thờ với người khác. Biết ý định của Meir, ông bố tức giận cảnh cáo: “nếu con nhất định đi, ta sẽ đi cùng, túm tóc kéo con về nhà trước mặt mọi người”. Nhưng Meir thậm chí vẫn yêu cầu những người trong nhóm mang theo một chiếc thùng xà phòng để cô có thể đứng trước cửa nhà thờ diễn thuyết trước mọi người. Meir còn thuyết phục người chồng tương lai là Morris và chị mình cùng làm nhưng chị của Meir đã kiên quyết không tham gia.

Morris là người Do Thái Mỹ từ Latvia di cư tới, xuất thân nghèo khổ là con mồ côi nhưng đã tự học thành tài, tri thức uyên bác, tính tình hoà nhã. Tại nhà người chị ở Denver, Meir và Morris quen biết và có tình cảm, sau đó, bất chấp sự phản đối của bố mẹ để đến với nhau. Dù yêu nhau nhưng tư tưởng hai người không hoàn toàn thống nhất. Morris từng gửi thư cho Meir: “Anh không biết đến với em, một người theo chủ nghĩa dân tộc vô cùng nhiệt thành, thì nên phấn khởi hay không. Anh vô cùng bị động trước sự việc đó mặc dù hoàn toàn tán thành mọi hoạt động của em và anh sẽ hết sức tham gia vào việc giúp đỡ những người dân tộc chịu nạn”. Do vậy, khi Meir bày tỏ muốn kết hôn và quyết tâm cùng anh tới Palestine thì Morris đã do dự. May mắn thay, không lâu sau, nước Anh đưa ra Tuyên bố Balfour: “đồng ý xây dựng một cộng đồng Do Thái tại Palestine” và Morris cũng hạ quyết tâm cùng Meir đến Palestine định cư.

Việc Meir sớm trở thành một người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái đã khiến cả người chị gái của cô bị thuyết phục. Người chị, vốn lo lắng việc này sẽ ảnh hưởng đến gia đình và tình cảm vợ chồng của Meir, đã mang theo cả hai con, cùng với Meir và Morris đi theo con đường của chủ nghĩa dân tộc đến Palestine, rồi sau đó định cư ở Jerusalem. Còn với Meir: “Tôi chọn Palestine” khi đó là sự lựa chọn phi thường. Không có bước đi đó sẽ không có nữ ngoại trưởng và sau này là nữ Thủ tướng Israel đáng nể trong lịch sử.

Thành công với ngoại giao châu Phi

Sau khi nước Israel thành lập, Meir đã lần lượt giữ các chức vụ Công sứ tại Liên Xô, Bộ trưởng Lao Công, Bộ trưởng Ngoại giao, Tổng thư ký Công đảng Israel, Thủ tướng lâm thời và Thủ tướng, đến 75 tuổi mới không tham gia chính trị nữa. Sự quyết đoán trong công việc và đời sống của Meir, thể hiện rõ lòng tin, sự theo đuổi, mong muốn, trí tuệ và hùng tâm của bà.

Meir đã trở thành nhà ngoại giao được chú ý, một trong số không nhiều nhà đàm phán tài giỏi của thế giới. Bà thẳng thắn đến thành thực, ngoan cường đến mức gần như cố chấp, mưu mô hơn người nhưng không xảo quyệt. Khi gặp vấn đề bà thường không thoái lui. Đối mặt với thất bại, bà không nản chí, đã từ chối thì không bao giờ hối hận, nhưng một khi nổi giận thì chẳng giữ lời. Bà khiến người ta khâm phục nhưng cũng cảm thấy đáng sợ.

Trong cuộc sống ngoại giao của Meir, lần đáng nhớ nhất là cuộc đàm phán phát sinh năm 1956 sau “chiến dịch Sinai”. Israel bị các nước chỉ trích. Meir xuất hiện tại Diễn đàn Liên hợp quốc với thái độ theo đuổi hoà bình, với đau khổ của nhiều thế hệ người Do Thái và khả năng buộc các nước Ả Rập phải ký hiệp định hoà bình với Israel. Bài nói của bà nhiệt huyết, cuốn hút người nghe nhưng không thể thay đổi lập trường của các nước. Trở về chỗ ngồi, chỉ có đại biểu Hà Lan vỗ tay. Bà đã từng chia sẻ cảm giác trống rỗng đáng sợ khi ấy. Israel bị cô lập. Tại các nước châu Phi, đi đến đâu Israel cũng “đụng đầu vào tường”. Quan hệ với Mỹ căng thẳng; với Liên Xô xấu đi. Thủ tướng Israel là người không được hoan nghênh.

Nhưng bà đã không khuất phục. Sau hội nghị, bà triển khai ngay chương trình đi thăm nhiều nước và cuối cùng đã tìm ra phương án. Meir đã nhìn thấy châu Phi và hành trình chinh phục các nước Phi châu bắt đầu. Với bà, những cuộc đàm phán trong chuyến đi này được cho là tâm đắc nhất.

Bà gặp Tổng thống Lybia, gặp Tổng thống Ghana, rồi tham dự Đại hội nhân dân Phi châu khoá I, hội kiến 60 nhân vật quan trọng khác. Với lời lẽ chân thật và thuyết phục, bà đã giành được sự tin cậy của họ. Một lần, khi đại biểu Algeria lạnh lùng đưa ra vấn đề mang tính khiêu khích: bà giải thích thế nào khi bà và kẻ thù số một của nhân dân Phi châu là nước Pháp có mối quan hệ chặt chẽ? Meir nhìn thẳng vào người đó và nói:

“Khi nhiều nước muốn huỷ diệt chúng tôi, nước duy nhất trên thế giới đồng ý bán vũ khí cho chúng tôi là Pháp. Các bạn thù hận Degaulle, tôi thì không. Dù các bạn thích hay không, và nếu Degaulle là ma quỷ, chúng tôi vẫn phải chơi. Ở vị trí chúng tôi, các bạn sẽ làm như thế nào?”

Câu nói thẳng và thành thực của Meir khiến không khí căng thẳng được hóa giải. Hẳn vì lời nói thực bao giờ cũng khiến người khác tin tưởng và nể phục.

Chính sách ngoại giao Phi châu của nguyên Thủ tướng Israel Meir được cho là rất thành công, dù chưa thể hoàn thành mục tiêu liên kết thành tập đoàn chính trị nhưng đã tăng cường sự giao thiệp, hợp tác và hiểu biết giữa Israel với các nước châu Phi. Đó là lý do vì sao trong nhiều phát biểu tại Liên hợp quốc, bà Meir nhiều lần đề cập tới châu Phi và dùng từ “chúng tôi” chứ không phải “họ”.

Nhờ lời nói và hành động của mình, bà Meir đã thu phục được nhân tâm. Năm 1964, khi tham gia lễ độc lập của Zambia, bà đã cùng các vị khách nước này đến tham quan một thác nước. Do phải qua biên giới Nam Rhodesia (nay là Zimbabwe), cảnh sát chỉ cho phép người da trắng đi vào, bà Meir giận dữ nói: “Nếu vậy, tôi cũng không vào Nam Rhodesia nữa”. Cuối cùng, cả đoàn không đi xem được thác nước nhưng Meir lại có rất nhiều bạn bè da màu. Khi xe trở về tới thủ đô Zambia, Tổng thống nước này đã đích thân ra đón và hoan nghênh tinh thần đấu tranh với chủ nghĩa phân biệt chủng tộc của bà.

Lần khác, khi bà Meir đang ngồi dưới gốc cây chải đầu, bỗng có hơn chục cô bé châu Phi từ đâu chạy tới. Ngạc nhiên trước mái tóc dài của bà, một cô bé tiến đến gần đưa tay ra sờ vào mái tóc. Bà tươi cười chủ động nhờ cô bé chải tóc cho mình. Và các cô bé đã ngồi chải tóc cho bà đến hơn nửa giờ khiến nhiều người khác cũng tới xem. Người ta tự hỏi đó là thiên tính của phụ nữ hay là mánh khoé ngoại giao của một chính khách như bà?

(Còn tiếp)

Dương Danh Dy

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động